اخبار / ستادی

مرهمی بر زخم‌های سیل؛ خدمت‌رسانی کاروان‌های سلامت هلال‌احمر در روستاهای سیل زده گلستان همچنان ادامه دارد

وقتی سیل وارد شهر شد، خانه‌ها و خیابان‌ها را در خود فرو برد، امدادگران و داوطلبان هلال‌احمر از راه رسیدند. تجهیزات پزشکی آوردند، برای سیل زدگان در مکان‌های امن اردوگاه زدند و با کمک دیگر نهادهای امدادی شروع کردند به تخلیه آب از خانه‌ها. طولی نکشید که گروه‌های داوطلبی هم دست به کار شدند تا با رساندن پیام مهر و محبت دیگر هموطنان، جریان عادی زندگی بار دیگر به خیابان‌ها و کوچه‌های شهر برگردد. ماجرای سیل اما به همان چند هفته پراضطراب که به تخلیه آب از منازل، انتقال سیل زدگان به نقاط امن و درمان اضطراری بیماران گذشت ختم نشد.

۲ ماه قبل

مرهمی بر زخم‌های سیل؛ خدمت‌رسانی کاروان‌های سلامت هلال‌احمر در روستاهای سیل زده گلستان همچنان ادامه دارد

نشریه پیام هلال در شماره ۴۶۳ نوشت: سیل، بیماری‌های مختلفی را هم با خود به روستاهای محروم آورده بود. آنقدر که با گذشت ۴ ماه از سیل استان گلستان، هنوز پزشکان داوطلب هلال‌احمر دلسوزانه پای کارند تا از شیوع بیماری‌های واگیردار ناشی از سیل جلوگیری شود. پزشکانی که در قالب کاروان‌های سلامت استان‌های مختلف راهی روستاهای محروم گلستان می‌شوند تا سلامت و بهداشت سیل زدگان تضمین شود. در این گزارش با پزشکان داوطلب استان‌های مازندران، البرز و خراسان رضوی همراه شد‌ه‌ایم و آنها برایمان از خدمات‌شان در روستاهای سیل زده استان گلستان گفتند.

سفر درمانی ۳ روزه به روستاهای آق‌قلا

هفته آخر خرداد مهمان اهالی روستاهای قانقرمه، سقر یلقی و سلاق یلقی شهرستان آق قلا شدند. اگرچه وقتی پزشکان داوطلب استان خراسان رضوی به این روستاهای سیل زده رسیدند، خبری از سیل نبود اما نشانی‌هایش سلامت مردان، زنان و کودکان روستا را تهدید می‌کرد. کاروان سلامت خراسان رضوی اما با گروهی از پزشکان متخصص و دلسوز از راه رسید تا مرهمی باشد بر درد خانواده‌های سیل زده روستا. کاروانی شامل پزشکان مختصص داخلی، متخصص عفونی، دندانپزشک، پزشک عمومی و روان‌شناس که چند روزی را در میان اهالی مهربان روستا سپری کردند.

دکتر زهرا ریاضی، متخصص بیماری‌های عفونی که همراه با دیگر پزشکان خراسانی به اهالی محروم روستای قانقرمه و سلاق یلقی خدمات درمانی ارائه کرده است می‌گوید: «در روستای قانقرمه بیماران را در مرکز بهداشت، و بیماران روستای سلاق یلقی را هم در مدرسه کوچک روستا معاینه می‌کردیم. از ارائه خدمات دندانپزشکی و روانپزشکی تا ارائه داروی رایگان به بیماران. مردم روستا مشکلات اولیه سیل را با کمک امدادگران هلال‌احمر پشت سر گذاشته بودند اما بیماری‌های عفونی در روستا همه‌گیر شده بود.

بیماری‌های روده‌ای که نتیجه مستقیم استفاده از آب و غذای آلوده است. با وجود این همه پزشکان برای معاینه و درمان بیماران هم قسم شدیم. بدون هیچ وقفه‌ای بیماران مراجعه‌کننده را معاینه کردیم و داروی رایگان در اختیارشان قرار دادیم.» دکتر ریاضی که مدت ۳ روز حضورش در روستاهای سیل زده به تنهایی ۱۶۰ بیمار را معاینه کرده بود، از پیگیری‌هایش برای درمان بیماران حتی پس از پایان سفر چند روزه به گلستان می‌گوید: «بیماری‌های عفونی که شیوع پیدا می‌کند نیاز به پیگیری مستمر دارد. برای همین تلفنم را در اختیار بیماران روستا قرار دادم تا جواب آزمایشات‌شان را برایم بفرستند. هنوز هم با من تماس می‌گیرند و از راه دور به آنها مشاوره می‌دهم.»

سفر سه روزه به گلستان خاطرات بسیاری برای پزشک دلسوز خراسانی به همراه داشته است. ریاضی از مناعت طبع و مهربانی اهالی قانقرمه می‌گوید: «همان روز اول بود که برای معاینه آمد. از حرف‌هایش فهمیدم شوهر و فرزندانش نیز مبتلا به همین بیماری شده‌اند اما برای اینکه به دیگر هم‌محله‌ای‌هایش نوبت برسد تنهایی آمده بود که نسخه و دارو بگیرد. اما وقتی دید برایش وقت گذاشتم و مأموریت ما یک مأموریت جدی است رفت و همراه همسر و فرزندانش آمد. روز آخر که از قانقرمه می‌رفتیم برای تشکر سراغم آمد. بهترین غذای محلی‌شان را برایم آماده کرده و به زبان محلی برایم دعا می‌کرد. با محبت او تمام خستگی سفر از تنم بیرون رفت.»

مهمان‌های ویژه روستای ملک علی تپه

شرایط در روستای ملک علی تپه شهرستان گنبد کاووس نیز تفاوت چندانی با وضع روستاهای گمیشان ندارد. پس از سیل، دامداری در این روستا تنها منبع درآمد روستاییان است. هرچند بسیاری از اهالی شماری از دام‌های‌شان را بر اثر سیل از دست داده‌اند و حالا مجبورند با اندک درآمدی که از راه دامداری به دست می‌آورند سر کنند. در ملک علی تپه محرومیت روستاییان بیشتر از قبل شده و به گواهی پزشکان کاروان سلامت استان البرز که با تیمی متشکل از یک فوق‌تخصص قلب، ماما، پزشک عمومی، پیراپزشک و کارشناس تغذیه به این روستا اعزام شده بودند، پوکی استخوان و سوءتغذیه مشکل جدی همه اهالی روستا است.

دکتر عاطفه پرآذران پزشک عمومی اهل محمدشهر کرج که پیش از این نیز همراه با کاروان سلامت این استان به مناطق محروم اشتهارد و روستاهای کم برخوردار بوئین زهرا سفر کرده بود، از نحوه خدمت‌رسانی کاروان سلامت البرز به اهالی این روستای محروم می‌گوید: «بیشتر اهالی ملک علی تپه به دلیل شرایط نامساعد اقتصادی با مشکل سوء‌تغذیه و پوکی استخوان دست و پنچه نرم می‌کنند. اگرچه این بیماری‌ها نتیجه مستقیم سیل نیست اما سیل اخیر در تغذیه نامناسب اهالی روستا تأثیر مستقیم داشته است.

با وجود این موارد زیادی بیماری‌های پوستی و گوارشی در میان مراجعه کنندگان داشتیم و تلاش کردیم با توزیع داروی مناسب از شیوع بیشتر آن جلوگیری شود. از طرفی سیل، خسارت‌هایی هم به منازل اهالی وارد کرده بود که در نتیجه آن مدتی اهالی برای شست‌وشو و رعایت نکات بهداشتی هم مشکل داشتند. در نتیجه یکی از بیماری‌های که هنوز در این روستا وجود دارد شیوع شپش به‌ویژه در کودکان و دانش‌آموزان بود که تلاش کردیم با اطلاع‌رسانی درباره اهمیت رعایت بهداشت فردی به روستاییان کمک کنیم.»

دکتر پرآذران اما یکی از خاطرات شیرینش را از سه روز حضور در روستای ملک علی تپه برای‌مان تعریف می‌کند: «پدر و مادر جوان، سراسیمه کودک خردسال‌شان را پیش من آوردند. پسربچه دچار شوک شده بود و فشارخون بالا داشت. ۳ روز از مصرف غذای ناسالم و مسمویت غذایی بسربچه گذشته بود و اگر تیم درمانی ما در ملک علی تپه حضور نداشت خطر مرگ او را تهدید می‌کرد. بلافاصله اقدامات لازم را برای فرزندشان انجام دادیم و پسرک پس از چند ساعت چشم‌هایش را باز کرد و لبخند زد. با لبخند او انگار باری از روی شانه‌های من و دیگر اعضای تیم درمان برداشته شد.»

خدمات تیم تخصصی دندانپزشکی استان مازندران

زمین‌های کشاورزی که انگار از حاشیه جاده نزدیک روستا تا بی‌نهایت ادامه دارند، قابل کشت نیست. کمتر زمین کشاورزی باقی مانده که به این زودی‌ها کشت و زرع در آن رونق بگیرد. شغل اهالی روستاهای گمیشان همین بود. سیل اما به تنها منبع درآمد روستاییان هم رحم نکرد. حالا که بیش از ۴ ماه از سیل ویرانگر گلستان گذشته، دغدغه‌های دیگری هم گریبان اهالی روستا را گرفته است.

راه‌های مواصلاتی روستاهای آلتین تخماق، قلعه جیق بزرگ و سقر تپه هنوز به‌طور کامل ترمیم نشده و دسترسی اهالی این روستاها به مراکز درمانی شهر دشوار و زمانبر است. با وجود این پزشکان داوطلب هلال‌احمر اهالی این روستاهای محروم را از یاد نبرده‌اند. روزهای پایانی خرداد، تیم تخصصی دندانپزشکی هلال‌احمر استان مازندران راهی روستاهای سیل زده گمیشان شد.

دکتر علیرضا مسافر دندانپزشک داوطلب قائمشهری که همراه با دیگر دندانپزشکان مازندرانی برای ارائه خدمات دندانپزشکی سه روز در روستاهای آلتین تخماق و قلعه جیق حضور داشت از نحوه خدمت‌رسانی این تیم پزشکی می‌گوید: «از استان مازندران با یک واحد دندانپزشکی سیار راهی گمیشان شدیم. دو یونیت دندانپزشکی دیگر نیز در همان منطقه به تجهیزات ما اضافه شد و بلافاصله خدمت‌رسانی به اهالی روستا را شروع کردیم. خدماتی چون ترمیم، کشیدن دندان، جرمگیری و فلورایدتراپی که با تلاش بی‌وقفه دیگر همکارانم در اختیار اهالی قرار گرفت. علاوه بر خدمات درمانی، آگاهی‌بخشی و خدمات مشاوره‌ای را هم جدی گرفتیم. بسته‌های بهداشتی شامل مسواک، خمیردندان و… میان اهالی روستا توزیع کردیم و یکی از پزشکان تیم هم مسئولیت آموزش را برعهده گرفت.»

دکتر مسافر از دیگر پیامدهای سیل و لزوم اعزام یک تیم متخصص زنان به روستاهای گمیشان می‌گوید: «سیل، مدت‌ها خانه و زندگی روستاییان را در برگرفته بود و هنوز شرایط بهداشتی روستاهای گمیشان مناسب نیست. یکی از مواردی که نیاز به ورود فوری تیم‌های درمانی دارد، رسیدگی به وضعیت بهداشتی بانوان روستایی است. رطوبت زیاد و بهداشت نامناسب محیط باعث شیوع بیماری‌های عفونی زنان شده است. از آنجایی که هنوز راه‌های ارتباط ترمیم نشده و مرکز درمانی هم در این روستاها وجود ندارد، لازم است تیم‌های متخصص زنان و زایمان هم به این مناطق اعزام شوند. ما نیز این موضوع را به گوش مسئولان هلال‌احمر رساندیم تا تیم ویژه‌ای با این مأموریت به گمیشان اعزام شود.»