آموزش / اخبار

مهمترین توصیه‌ها هنگام حوادث جاده‎ای؛ امدادگری بدون تخصص ممنوع!‏

در مواجهه با مصدوم بیهوش اگر فوریت‌های پزشکی را بلد نیستید تنها کار خبردهی را انجام دهید، چراکه به فرد آسیب ‏می‌زنید و ممکن است این آسیب جبران‌ناپذیر باشد ‏

۳ هفته قبل

مهمترین توصیه‌ها هنگام حوادث جاده‎ای؛ امدادگری بدون تخصص ممنوع!‏
 نوروز فصل سفر است، بعید است بتوان یک خانواده ایرانی را پیدا کرد که در این تعطیلات به جاده نزند. جاده‌ها ‏شلوغ‌ترین روزهای‌سال را می‌گذرانند و این شلوغی همراه با چاشنی خستگی و بی‌احتیاطی راننده‌ها درنهایت منجر به وقوع ‏حوادث مختلف جاده‌‎ای می‌شود. برای به وجود نیامدن این حوادث کارشناسان توصیه‌های زیادی ‏برای رانندگان دارند تا با یک برنامه‌ریزی ساده تعطیلاتشان تلخ نشود. با وجود تمام این توصیه‌ها در هر حال حوادث جاده‌ای ‏همیشه وجود دارند و به همین دلیل دانستن نکات ضروری برای انجام رفتار درست پس از وقوع این حوادث نیز بسیار مهم هستند. ‏در عین حال دانستن این‌که در هنگام وقوع حوادث باید به کدام نهاد اعتماد کرد بسیار مهم است. به سراغ دکتر محراب شریفی سده، ‏فعال در حوزه سلامت در بلایا رفتیم تا توصیه‌های پیش از وقوع حادثه و بعد از رخ دادن آنها را به زبان ساده مرور کنیم، اگر ‏قصد رفتن به سفرهای نوروزی را دارید خواندن این صفحه را از دست ندهید. ‏

حوادث جاده‌ای
 اجتناب‌ناپذیر و همیشگی

حوادث جاده‌ای بخشی از حوزه حمل‌ونقل هستند و این تصادفات و حوادث جاده‌ای به دلیل حجم تردد در نوروز بیشتر رخ ‏می‌دهند. جاده‌ها همان جاده‌های قبل هستند، اما این حجم تردد است که بیشتر شده است؛ افرادی هستند که عجله دارند و می‌خواهند ‏زودتر به مقصد برسند. به دلیل این حجم تردد حوادث ترافیکی افزایش پیدا می‌کند. البته الزاما این ترادف وجود ندارد که هر ‏قدر حجم تردد بیشتر شد، تصادفات جاده‌ای هم باید بیشتر شوند، اما این اتفاق می‌افتد.‏
تصادف جاده‌ای مثلثی است که سه ضلع دارد. سه ضلع آن خودرو، جاده، مقررات و فیزیک جاده هستند. به‌عنوان مثال در ‏اتوبان‌ها و بزرگراه‌ها تصادف کمتر داریم، اما در جاده‌هایی که رفت و برگشتی هستند تصادف بیشتر است. بخشی از حوادث ‏جاده‌ای نیز به خودروها بر می‌گردد. به همین دلیل درحال حاضر یکی از آیتم‌های اصلی در خرید خودرو، جنبه‌های ایمنی آن ‏مانند استقامت خودرو و ایمنی آن است. ‏
به عنوان مثال در بحث ایمنی خودروها درحال حاضر ایربگ‌ها بحث مهمی هستند؛ این‌که در هنگام حادثه چند ایربگ عمل ‏می‌کنند و اگر این ایربگ‌ها درست عمل کنند، آسیب‌های فیزیکی بسیار کمتر می‌شوند. مورد دیگری که نباید فراموش کرد این است که ‏بحث کمربند ایمنی در جاده‌ها بسیار مهم است. مطالعات در این سال‌ها نشان داده است که با استفاده از کمربند ایمنی تا چه اندازه ‏آسیب‌های نخاعی به‌خصوص آسیب‌های در ناحیه گردن و ضربه مغزی کمتر شده‌اند.‏

رفتارهای  مخاطره‌آمیز راننده را بشناسید ‏

بعد از بحث خودرو راننده و رفتاری که دارد مطرح می‌شود؛ به بعضی از رفتارها مخاطره‌آمیز می‌گویند. راننده‌ای که خسته است ‏اگر رانندگی کند یک رفتار مخاطره‌آمیز انجام داده است. راننده‌ای که خواب‌آلود است به این معنا که استراحت کافی نداشته است ‏اگر پشت فرمان بنشیند یک رفتار مخاطره‌آمیز انجام داده است. شاید بد نباشد بدانید در آمار تصادفات، حادثه در کیلومتر‌های نزدیک ‏به مقصد بیشتر هستند؛ در این حوادث فرد خسته است اما با این گمان که تا چند دقیقه دیگر به مقصد می‌رسد به رانندگی ادامه می‌دهد.
مباحث استفاده از الکل و قرص‌های روانگردان مورد دیگر رفتارهای مخاطره‌آمیز راننده است. رانندگی کاری است که هوشیاری ‏بسیار بالا و قدرت واکنش سریع و زود  را می‌طلبد. استفاده از الکل و قرص‌های روانگردان قضاوت شخص، دید او و سرعت ‏واکنش او را مختل می‌کند و همین زمینه‌ای بسیار جدی برای وقوع حادثه را ایجاد می‌کند.‏
اما مورد دیگر خستگی است، در دنیا مطالعات بسیاری انجام شده و این نتیجه به دست آمده که خستگی عامل بسیاری از حوادث ‏است. توصیه کارشناسان این است که اگر راننده خیلی حرفه‌ای در جاده نیستید در سفر جاده‌ای طولانی مدت بعد از ٢ ساعت ‏رانندگی توقف و استراحت کنید و دوباره پشت فرمان بنشینید.‏
بحث توجه و دقت در رانندگی بسیار مهم است. متاسفانه تلفن‌های همراه این دقت را تحت‌الشعاع قرار داده است، تلفن همراه زنگ ‏می‌خورد و راننده پشت فرمان پاسخ می‌دهد درحالی‌که زمانی که راننده کاملا متمرکز است می‌تواند خوب ببیند و خوب واکنش ‏نشان دهد. زمانی که یک فرد هم‌زمان صحبت و رانندگی می‌کند به راحتی ممکن است حتی با چشم باز هم نبیند و قطعا سرعت ‏واکنش فرد پایین می‌آید.‏
از هنگامی که راننده یک شیء را در خیابان می‌بیند تا وقتی که پایش بر روی ترمز فشار وارد می‌کند، زمان بسیار کوتاهی است. ‏حتی در این مورد یک جوان با یک فرد مسن متفاوت است. افرادی که سن کمتری دارند این کار را سریع‌تر انجام می‌دهند چرا که ‏سیستم‌های مغزی آنها سریع ارتباط برقرار می‌کنند. در فردی که خسته است، کسی که خواب‌آلود است یا یک فرد مسن این ‏سرعت کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل توصیه کارشناسان این است که افرادی که سن بالا دارند پشت فرمان ننشینند به‌خصوص ‏زمانی که جاده شلوغ است.‏
راننده‌ای که شربت سرماخوردگی‌ای استفاده کرده که خواب‌آور است نباید پشت فرمان بنشیند، این کار مصداق یک رفتار ‏مخاطره‌آمیز است، چرا که کدئین فرد را کرخت و واکنش را کم می‌کند. افرادی که مجبور به استفاده از دارو هستند باید از ‏پزشک خودشان بپرسند آیا دارویی که می‌خورند باعث کرختی می‌شود و قدرت واکنش را پایین می‌آورد؟ در همه جای دنیا به ‏رانندگان آموزش می‌دهند که در شرایط تثبیت شده رانندگی کنند به همین دلیل اگر به هر دلیلی نمی‌توانید تمرکز کنید پشت فرمان ‏ننشینید. ‏
و نکته بعدی این‌که بررسی‌ها نشان داده‌اند عامل بسیار مهم در وقوع تصادفات در کشورمان رفتار راننده است که یک عامل انسانی ‏است. رانندگی رفتار یا مهارتی است که دقت زیادی لازم دارد؛ این را فراموش نکنید که نباید با راننده صحبت کرد، این امر نکته ‏ساده اما مهمی است، صحبت کردن مدام با راننده حواس او را پرت می‌کند. ‏

اگر مهارت‌ کافی رانندگی ندارید
در شلوغی عید پشت فرمان ننشینید

رعایت مقررات رانندگی بسیار مهم است؛ راننده باید این مقررات را اجرا کند و تنها دانستن این مقررات کافی نیست.  اگر مهارت ‏رانندگی بالایی ندارید با سرعت بالا حرکت نکنید و به اصطلاح رایج کارهای خطرناک انجام ندهید. به گفته پلیس بسیاری از تصادفات به ‏این دلیل است که شخص یکباره مسیر خودش را تغییر می‌دهد. ‏
این را بدانید که در شرایط جوی مختلف شرایط جاده و شرایط خودرو تغییر می‌کند.  باید لوازم ایمنی را همراه داشته باشید. اگر در ‏عید به سمت غرب ایران سفر می‌کنید باید به باران، برف یا بسته بودن جاده فکر کنید. زنجیر چرخ، پتو، جیره غذایی خشک و ‏دیگر موارد لازم را همراه داشته باشید تا اگر چند ساعت در جاده ماندید به مشکل جدی برنخورید.‏

وظیفه مردم عادی و نیروهای ‏ امدادی در بحران چیست
فرمانده میدان در حوادث جاده‌ای پلیس‌راه است. این وظیفه پلیس است که شرایط ایمنی را ایجاد کند. در حوادث جاده‌ای دو سازمان ‏دیگر داریم که وارد بحران می‌شوند، جمعیت هلال‌احمر و اورژانس. اینها دو کار مستقل از هم اما مرتبط با هم انجام می‌دهند که ‏‏«نجات» نامیده می‌شود.‏
نجات یک زنجیر است که حلقه‌های مختلف دارد؛ حلقه اول نجات تثبیت وضع خودرو است. به این معنا که یک نجاتگر زمانی ‏که به محل حادثه می‌رسد باید وضع خودرو را تثبیت کند. به‌عنوان مثال اگر خودرو در سراشیبی است آن را متوقف کند. یا شاید ‏لازم است باد لاستیک‌ها را کم کند. در عین حال خودرویی که آسیب دیده است حتما باید خاموش شود، حتی در برخی موارد این ‏توصیه وجود دارد که سر باتری را قطع کنند و برق خودرو قطع شود. اگر سوخت نشت می‌کند باید مانع آن شد.‏

نیروهای نجاتگرباید بعد از تثبیت خودرو رهاسازی را انجام دهند
نیروهای نجاتگر بعد از تثبیت خودرو باید رهاسازی را انجام دهند به این معنا که اگر فردی در خودرو گرفتار شده باشد او را ‏خارج کنند. رهاسازی یک کار فنی است که نجاتگران هلال این کار را به خوبی بلد هستند. این‌که از چه زاویه‌ای وارد شوند، کجا ‏را با قیچی ببرند، این‌که کدام قسمت ماشین را اهرم کنند.‏
هدف نجات فنی این است که بتوانید با کمترین آسیب فرد گرفتار را رها کنید. زمانی که مصدوم آسیب نخاعی دارید باید خیلی با دقت ‏رفتار کنید. اگر به آسیب نخاعی مشکوک هستید و بلد نیستید اصلا به مصدوم دست نزنید؛ بارها پیش آمده است که افراد به زور ‏فرد آسیب‌دیده را از خودرو بیرون آورده‌اند و دچار مصدومیت نخاعی شده است. در بسیاری از موارد مصدوم هوشیار، خودش این ‏اجازه را نمی‌دهد اما در مواجهه با مصدوم بیهوش اگر فوریت‌های پزشکی را بلد نیستید، تنها، کار خبردهی را انجام دهید، چراکه ‏ به فرد آسیب می‌زنید و ممکن است این آسیب جبران‌ناپذیر باشد.بعد از رهاسازی ارایه خدمات پزشکی برای مصدوم فوریت دارد. کارهایی که تحت عنوان خدمات پیش‌بیمارستانی می‌شناسیم و ‏ارایه این خدمات با تیم اورژانس است. در هر حال اگر در زمینه خدمات پزشکی و نجات تخصص ندارید وارد نشوید و کاری انجام ‏ندهید. ‏

همیشه به نیروهای امدادی اعتماد کنید
در نوروز مشکلی که وجود دارد و شاید در زمان وقوع بحران کار را سخت‌تر می‌کند؛ شلوغ بودن جاده‌ها است. اما این را هم فراموش ‏نکنید که در همین تعطیلات نوروز تیم‌های نجات آماده‌تر و مجهزتر هستند و حضور بیشتری دارند. مهمترین توصیه به مردم این ‏است  که اگر حادثه‌ای اتفاق افتاد، پلیس، جمعیت هلال‌احمر و اورژانس را مطلع کنند. اجازه دهید این نهاد‌ها بیایند و اقدام درست در ‏مورد نجات را انجام دهند. با کوچکترین کار غیراصولی ممکن است جان یا سلامتی یک فرد را در معرض خطر قرار دهید ‏بنابراین یاد بگیرید که همیشه به نیروهای امدادی اعتماد کنید.‏