اخبار / ستادی

۴۰ سال، ۴۰ اقدام/ گزارش هشتم: همراه بیماران، همدل سالمندان

فرارسیدن چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، فرصت مناسبی برای مرور دستاوردها و موفقیت‌های کشور در حوزه‌های مختلف است. تا دهه فجر با انتشار ۴۰ گزارش به صورت روزانه، مجموعه‌ای از این موفقیت‌ها و دستاوردها را در حوزه‌های کاری جمعیت هلال‌احمر به طور خلاصه مرور می‌کنیم؛ جزئیات فعالیت داوطلبان در قالب اجرای طرح نیابت و سلامت یار، هشتمین گزارش است.

۱ ماه قبل

۴۰ سال، ۴۰ اقدام/ گزارش هشتم: همراه بیماران، همدل سالمندان

دوران کهنسالی جزو تجربیات اجتناب ناپذیر هر انسانی است. دورانی که با کندی به پیش می رود و آدم ها با تغییرات ناخوشایند جسمانی و بیماری های متعدد و نفس‌گیر مواجه می شوند.

جدی ترین خطری که فرد سالمند را تهدید می کند در انزوا قرار گرفتن او از سوی اطرافیان است. در این حالت شخص امکان ارتباط صمیمی و نزدیک با دیگران را از دست می دهد.

تعریف پیری در کشورهای مختلف با توجه به شرایط فرهنگی متفاوت است. در ایران سن پیری تعریف نشده است ولی اگر شروع دوره پیری را زمان بازنشستگی کامل از خدمت محسوب کنیم طبق قانون تأمین اجتماعی سن پیری برای مردان ۶۰ سالگی و برای زنان ۵۵ سالگی است.
امروزه دوران پس از ۶۰ سالگی را که اصطلاحا دوران بازنشستگی می نامند، این دوران، دورانی نیست که فرد بازنشسته تنها در انتظار مرگ سپری کند؛ بلکه همانگونه که جامعه شناسان گفته اند این مرحله از عمر، دوران سوم زندگی است. در جامعه ما افراد به طور متوسط تا ۸۰ سالگی امید به زندگی دارند.

نیازهای سالمندان را می توان به احتیاجات عاطفی، معیشتی، احتیاج به تفریح، شرکت در زندگی اجتماعی و امنیت تقسیم بندی کرد.
احتیاجات عاطفی همواره وجود داشته و به همان ترتیبی که سن افراد بالاتر می رود ، نیازها نیز افزایش می‌یابد. در گذشته توجه فرزندان به پدر و مادرها و اصولا افراد جوان تر نسبت به مسن ترها، بیشتر بود و اخلاق و رسوم حکم می کرد که به سالمندان بیشترین احترام گذاشته شود. اما امروزه که غالب سالمندان به تنهایی در خانه خود به سر می برند، هر قدر هم که وضع زندگی آنها خوب باشد، از توجه عاطفی دیگران و اقدامات جامعه بی نیاز نیستند .

سازمان داوطلبان و توجه به سالمندان
سازمان داوطلبان از سال ۱۳۹۱ و به منظور هویت بخشی به برنامه های سازمانی نسبت به توسعه و ملی کردن برخی از پروژه های موفق که به صورت پراکنده در سطح کشور انجام می شد، اقدام کرد از آنجاییکه سالمندی در کشور رو افزایش است و این گروه به دلیل نیازمند بودن به مراقبت‌های خاص توجه متفاوتی را می‌طلبند، لذا نیازمند بیشترین خدمات حمایتی هستند و باید دید چگونه می‌توان از سالمندان حمایت مالی ـ روانی و انسانی کرد و از نظر بهداشتی و درمانی، توجه ویژه ای به آنها داشت؛ به همین منظور برنامه نیابت با مفهوم “به نیابت فرزند نداشته سالمندان” در سازمان داوطلبان تبیین شد.

برنامه نیابت چگونه اجرایی شد؟
برنامه نیابت فعالیتی است داوطلبانه برای اقدامات بشردوستانه که پس از اطلاع رسانی و فراخون با مشارکت داوطلبان آگاه، علاقه‌مند و سازماندهی براساس توان و تجربه آن ها اجرا می شود. این طرح با هماهنگی‌های لازم برای شناسایی و نیازسنجی اولیه خانواده‌های هدف به منظور ارائه خدمات فرهنگی، سلامت، اجتماعی، روحی، عاطفی به سالمندان بی فرزند، خانواده شهدا و ایثارگران انجام می شود که باتوجه به نیاز سالمندان به شرایط، موقعیت جغرافیایی زندگی سالمند (شهر یا روستا) طراحی و اجرا شده است.

سالمندان به دلیل رسیدن به پیری و ضعف‌های ناشی از آن علاوه بر مشکلات جسمانی که شامل پوکی استخوان، آلزایمر و … است، دچار مشکلات روحی روانی هستند که در این طرح و در راستای تامین سلامت آن احتیاجات معیشتی، امنیت، عاطفی، تفریح و شرکت در زندگانی اجتماعی و … را
مد نظر قرار گرفته است.

داوطلبان با رنگ محبت و انسانیت و با حضور در کنار سالمندان و بهره گیری از همفکری آنان موجب افزایش اعتماد به نفس فرد می شوند؛ سالمندان از احساس بطالت و بیکاری و برکنار ماندن از زندگی اجتماعی رنج می‌برند؛ داوطلبان برای رفع این احساسات، برنامه های جمعی برای آنان در نظر می گیرند. باهم به مطالعه مجله و روزنامه می پردازند و آنان را به گردش و سفرهای کوتاه و دسته جمعی می برند و ضمن ارایه خدمات بهداشتی ـ درمانی سلامت آنان را تامین می کنند.

اقدامات انجام شده برای سالمندان در قالب اجرای طرح نیابت
آشنایی با توان، نیازها و مشکلات سالمند از ضروریات ارائه هرگونه خدمت به این قشر از افراد جامعه است. لذا سالمندان را به گروه های سالمندانی که امکانات به اندازه کافی دارند و مایلند به استراحت بپردازند، سالمندانی که به علت احتیاج به درآمد به کار خود ادامه می دهند یا حداقل اگر کاری باشد مایلند ادامه دهند، سالمندانی که امکانات مالی دارند ولی چون نمی خواهند از کار افتاده محسوب شوند، مایلند کار کنند و سالمندان از کار افتاده و بیمار تقسیم بندی می کنند.

داوطلبان در طول سال به ویژه در ایام نوروز خدماتی مثل دیدار و دلجویی از سالمندان، کمک به خانه تکانی، برپایی سفره‌های هفت سین، تهیه و توزیع بسته های غذایی، تعمیرات منازل سالمندان، تهیه گل و شیرینی و انجام خرید شب عید، آرایش و پیرایش و سایر امور مربوط به سالمندان را ارائه می کنند.

بهره‌مندی ۱۰ هزار سالمند از خدمات طرح نیابت
با توجه به گزارشات ارائه شده از سوی جمعیت هلال احمر استان های سراسر کشور به طور متوسط سالانه به ۱۰هزار تن از سالمندان خدماتی در قالب اجرای طرح نیابت ارائه شده است.

جایزه ای بین المللی برای طرحی نوعدوستانه
اجرای طرح نیابت از سوی سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر کشورمان مورد استقبال و توجه ویژه فدراسیون بین المللی جمعیت های ملی صلیب سرخ و هلال احمر قرار گرفت و این طرح موفق به کسب جایزه توسعه داوطلبان فدراسیون در سال ۲۰۱۳ از میان بیش از ۳۰ طرح ارسال شده از ۲۳ جمعیت ملی شد.

سهم بیماران از همدلی داوطلبان
ماجرا به سال‌های گذشته بر‌می‌گردد؛ از تجربه‌ای که برای نخستین بار با اجرای طرح نیابت آغاز شد و هم اکنون در هیأت یک برنامه برگزیده از سوی فدراسیون بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر تعداد بسیاری از سالمندان تنها و خانواده های معزز شهدا، جانبازان و معلولان بدون فرزند در کشور را تحت پوشش قرار داد.

توان و ظرفیت موجود در جمعیت هلال احمراز حیث جذب، سازماندهی، هدایت و به کارگیری داوطلب موجب شده تا به صورت منسجم و منظم با استفاده از اعتماد مردمی و توانایی داوطلبان به حل مشکلات جامعه به خصوص اقشارآسیب پذیر در حیطه آسیب های اجتماعی بپردازد و فعالیت داوطلبانه ای موفق است که بتواند با استفاده بهینه از منابع و امکانات موجود خیران، شرایطی را فراهم ‌کند که بر اثر آن مردم ضمن حمایت از یکدیگر و مشارکت گروهی در انجام تمامی امور تلاش می‌کنند توان خود برای ارائه خدمات بهتر و بیشتر عام‌المنفعه را به سطح مطلوبی برسانند.

در طرح سلامت یار هم تلاش می‌شود که از توده مردم یک نیروی محرک، فعال، خلاق و پویا ایجاد شود. در این مورد با افزایش سطح آگاهی‌های داوطلبان فعال، ارشد و جلب مشارکت آن ها در زمینه مسائل بهداشتی، فرهنگی و اجتماعی در راستای حمایت از بیماران بستری در بیمارستان‌ها و همراهانشان تلاش مضاعف انجام شود. در نهایت می‌توان گفت که در این طرح تلاش می‌شود که فرهنگ مسئولیت پذیری اجتماعی و نوعدوستی از یک سو و هم افزایی نهادهای دولتی و افزایش اعتماد مردم و بهره مندی آن ها در جامعه از سوی دیگر بروز و ظهور بیشتری پیدا کند.

انتخاب و جذب بهترین داوطلبان فعال و ارشد، بررسی و پایش سلامت و احراز سلامتی، آموزش هدفمند و نتیجه محور، انتخاب حجم نمونه، آموزش کادر بیمارستان‌های منتخب برای پذیرش و همکاری داوطلبان و برقراری تسهیلات و امکانات مورد نیاز طرح، معرفی داوطلبان حائز شرایط و آموزش دیده با برنامه زمان بندی، مدیریت و نظارت بر عملکرد داوطلبان و اقدام برای ارتقای مستمر و توسعه کمی و کیفی طرح در سطح ملی و فراملی به عنوان گام های اجرایی طرح سلامت یار محسوب می شود.

نگاه سلامت محور به طرح‌ها و فعالیت‌ها
به سختی می‌توان پذیرفت که یک وزارتخانه یا نهاد پاسخگوی بسیاری از نیازهای مردم باشد. از این‌رو وزارت بهداشت نیز حتی اگر بخواهد با ظرفیت ۱۰۰درصد به مردم خدمات رسانی کند، باز هم تنها پاسخگوی بخشی از نیازهای مردم است. به همین دلیل جمعیت هلال احمر رویکرد خود را به نیازهای واقعی اما مورد توجه قرار نگرفته مردم معطوف و سعی کرده شعار سلامتی برای همه را محقق کند.

کم هزینه و پرحضور!
اجرای طرح سلامت یار برای نخستین بار از دهه مبارک فجر سال ۹۴ در تعدادی از بیمارستان ها به صورت پایلوت اجرا شد و قرار است داوطلبان برای ارتقای روحیه و فراهم آوردن زمینه‌های آسایش و آرامش بیشتر بیماران در لحظات سخت و دشوار، خدماتی نظیر حمایت روحی و روانی از بیماران و همراهان آن ها، کمک در امور پذیرش، ترخیص و عیادت ارائه کنند. سلامت یاران تنها نقش آگاهی دهنده و کمک به بیماران را ایفا می‌کنند و در امور درمان هیچ دخالتی ندارند. اجرای طرح سلامت یار داوطلب، نشان می دهد که با هزینه کم می‌توان کارهای بزرگی انجام داد. این فعالیت‌ها قابلیت الگوبرداری دارند.

• ویدئوهای زیر اطلاعات بیشتری از اجرای این طرح به شما می دهد:

ویدئوهای مرتبط با این موضوع را اینجا و اینجا ببینید.

 

گزارش اول با عنوان «نذر آب؛طرحی که ادامه دارد » را بخوانید

گزارش دوم با عنوان «برای زلزله کرمانشاه چه کردیم؟!» را بخوانید

گزارش سوم با عنوان «تلاش برای پایان دادن به قصه پرغصه مردم میانمار» را بخوانید

گزارش چهارم با عنوان «داروسازی«سها»؛بازوی توانمند نظام سلامت در تامین داروهای حیاتی مردم» را بخوانید

گزارش پنجم با عنوان «مهربانی به توان داوطلبی» را بخوانید

گزارش ششم با عنوان «خدمت به زائران حرم امن الهی» را بخوانید

گزارش هفتم با عنوان «پابه پای زائران» را بخوانید

 

دیدگاه‌ها