شنبه ٢٥ آذر ١٣٩٦
مردم نوعدوست ایران اسلامی برای کمک به هموطنان آسیب دیده از زلزله در استان های غربی کشور به خصوص زلزله 7.3 ریشتری کرمانشاه می توانند از طرق زیر عمل کنند: شماره حساب 99999 به نام هلال احمر نزد اغلب بانک ها، 702070(ارزی دلار) 800300 (ارزی یورو) بانک ملی، 1404440(ارزی دلار) بانک ملت و همچنین کد های #112*3*741* به همراه شماره کارت 6104337770064606 برای دریافت و ارسال کمک های نقدی به زلزله زدگان/ تمرکز اصلی جمعیت هلال احمر بر جمع آوری کمک های نقدی است تا بتوان بر اساس نیازهای مردم آسیب دیده اقلام مورد نیاز برای آسیب دیدگان را تهیه و ارسال کرد/ از مردم شریف ایران اسلامی خواهشمندیم جهت حفظ کرامت انسانی از جمع آوری هر گونه مواد فاسد شدنی و مستمعل اجتناب کنند/هموطنان در استان تهران جهت اهدای کمک های غیرنقدی می توانند به آدرس میدان انقلاب خیابان کارگر جنوبی کوچه شهید مهدیزاده جمعیت هلال احمر شهرتهران مراجعه کرده یا با شماره تلفن 66923040 تماس بگیرند
اخبار > زلزله ای با هزاران درس و آموخته
 


  چاپ        ارسال به دوست

زلزله ای با هزاران درس و آموخته

 به جاي اينکه هزينه هاي بسياري جهت کمک به بازماندگان و قربانيان زلزله بعد از زلزله پرداخت شود، مي توان اين هزينه ها را در زمان قبل از وقوع زلزله جهت آموزش و پژوهش های لازم  و کاهش ميزان خطرپذيري ناشي از زلزله هزينه کرد که نتيجه آن کاهش ميزان خسارات جاني و مالي ناشي اززلزله هاي آينده است.

دکتر سید حمید جمال الدینی؛ معاون آموزش، پژوهش و فناوری جمعیت هلال احمر/زمین‌لرزه بم، زمین‌لرزه‌ای بود به شدت ۶٫۶ ریشتر که در ساعت ۵:۲۶ بامداد ۵ دی ۱۳۸۲ شهر بم و مناطق اطراف آن در شرق استان کرمان را لرزاند. خسارات جاني و مالي ناشي از زلزله بم بسيار سنگين برآورد شده است. با توجه به عدم اطلاعات جامع، دسترسي به ميزان واقعي خسارات مستقيم و برآورد خسارات غير مستقيم غير ممکن مي باشد(نقص در اطلاعات زمینه ای و اولیه و همگون سازی منابع اطلاعاتی که هنوز هم وجود دارد). با توجه به اهميت منطقه به عنوان يک قطب گردشگري در سطح ملي ، نوع محصولات کشاورزي توليد شده در اين شهر و نيز قطب صنعتي خودرو سازي و صنايع کوچک ديگر، بررسي علمی و گسترده و همه جانبه ی اثرات اقتصادي و اجتماعي اين زلزله بعنوان یک الگو و نمونه برای مواردی از این دست از اهميت ويژه اي برخوردار است .  

آمار کشته ها و مجروحين زلزله بسیار متفاوت گزارش شده است اما میتوان گفت بيش از ٣٠ هزار نفر کشته و بيش از ١٥ هزار نفر مجروح شده اند و بيش از  ١0٠ هزار نفر بي خانمان شده اند. نسبت کشته ها به کل جمعيت شهر تقريبا ٣٠% ساکنين و تعداد کشته شدگان حدود دوبرابر تعداد مجروحين گزارش شده است . در حالي که در اکثر زلزله هاي بزرگ دنيا (بزرگاي بيش از ٧ در مقياس ريشتر) در بدترين شرايط تعداد کشته شدگان به يک سوم ميزان مجروحين مي رسد.

علت اين امر مي تواند به اين دلايل زير باشد

۱ زلزله درساعات اوليه روز و بعد از زمان اذان صبح اتفاق افتاد و در اين زمان بيشتر افراد خواب بودند.

٢بر اساس توزيع جمعيتي ، تقريبا ٤٦ درصد افراد شهر کمتر از ١٠ سال و يا بيش از ٥٠ سال سن داشتند. اين دسته از افراد در مواقع بحراني مانند زلزله بسيار آسيب پذير مي باشند و احتمال فرار آنها کم است.

٣از طرف ديگرقريب ٨٠% ساختمانها از نوع غير مهندسي و خشتي و گلي بود  و با توجه به شتاب زياد زلزله خرابي آنها تقريبا ١٠٠ درصد بوده است و حالت خرابي آنها بصورت تخريب کامل بود، لذا زمان و فضاي کافي براي فرار از آوار بسيار کم بود. از طرف ديگر اگر کساني در اثر ضربه ناشي از ریزش اوار بصورت آني فوت نکرده باشند و يا در حالت اغما باشند، در اثر کندی عمليات جستجو و نجات جان باخته اند

به علت خشتي بودن بسياري از خانه ها و تخريب آنها و همچنين تخريب ديوارهاي پرکننده در ديگر انواع ساختمانها احتمالا تعداد بسيار زيادي به علت خفگي ناشي از گرد و غبار حاصل از آوار فوت شدند. ( *انتخاب يک جامعه آماري از متوفيان و مشخص کردن علت مرگ آنها در هر حادثه طبيعي امکان برنامه ريزي براي بالابردن توانايي کمک به حادثه ديدگان را بيشتر خواهد کرد)

بيشتر کشته هاي شهر بم و نقاط اطراف مربوط به ساختمانهاي قديمي و خشت وگلي و آجري است. برآورد مي شود که بيش از ٩٠% کشته ها مربوط به چنين ساختمانهايي است که بطور کامل تخريب شده اند .

به دلايل مختلف خسارات جاني ناشي از زلزله افزايش يافته است . اين دلايل عبارتند از :

١آشنا نبودن سازمانها در حد لازم و کافی با مدیریت بحران و مدیریت عمليات جست و جو و نجات (این نقیصه تا حد قابل توجه ای در سالهای اخیر با برگزاری دوره های بلند مدت و کوتاه مدت آموزشی مدیریت بحران ،مانورهای آموزشی،نشست های علمی،افزایش اطلاع رسانی و نشر اطلاعات، انتصاب افراد با تجربه و تحصیلکرده و ... رفع شده است البته هنوز نیاز به کار دارد )

٢عدم وجود گروههاي نظام یافته ی آموزش ديده و تجهيزات کافي در سازمان هاي مسئول عمليات جست و جو ونجات در کشور و در منطقه زلزله زده(در سالهای اخیر تیم های امداد و نجات به گروههای ایثار ، امداد و نجات در سطوح مختلف طبقه بندی و براساس آن اموزش دیده و تیم بندی شده اند وتجهیزات لازم تیمی و انفرادی برای آنان  نیز تاحد زیادی تامین شده است اما تا رسیدن به وضع مطلوب هنوز فاصله است)

٣عدم اطلاع دقيق از مرکز زلزله و ابعاد آن تا ساعتها بعد از زلزله که عمليات نجات را با کندی مواجه کرد( امروز تاسیس و راه اندازی و فعال شدن مراکز فرماندهی بحران EOC و ارتباط از طریق سیستم های مخابراتی با مراکز علمی و پژوهشی{پژوهشگاه زلزله شناسی و ژئوفیزیک و...} و سازمانهای مسئول در مدیریت بحران بصورت انلاین و ایجاد سامانه DMIS در در ستاد سازمان امداد و نجات و استانها و توسعه ی دانش و نرم افزارهای مورد نیاز و نقشه ای دیجیتال و سیستم های ماهواره ای و ... به رفع این نقیصه کمک کرده که باید در جهت توسعه ی آن کوشش کرد)

٤بعد مسافت زياد با مراکز شهري و روستایی ديگر که باعث افزايش زمان رسيدن نيروهاي امدادي شد. با اينکه شهر بم فرودگاه داشت بسياري از نيروهاي امدادي داخلي از طريق زمين به مناطق زلزله زده منتقل شدند و فرودگاه در روز اول براي انتقال نيروهاي امدادي آموزش ديده،آماده نشد(توسعه ی ناوگان زمینی و هوایی ترابری امداد و نجات در سالهای پس از زلزله بم تا قریب به 100 در صد تا 500 درصد افزایش داشته است.)

٥تعداد افراد کم محلی باقي مانده در منطقه زلزله زده و عدم آشنايي آنها با امداد و نجات و نداشتن ابزارها و تجهيزات لازم و در کل عدم توجه به مقوله ی مهم لزوم جامعه محوربودن مدیریت بحران و لزوم تقویت توان جوامع با آموزش های صحیح و گسترده و استفاده از ظرفیت کنشگران محلی (این موضوع پس از بم بسیار مورد توجه قرار گرفت و تشکیل کارگروه تخصصی آموزش همگانی در چارچوب طرح جامع امداد و نجات در سال 82 و پس از آن در قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران در سال 87 و اقدامات گسترده ی این کارگروه در طول سالهای گذشته، توسعه ی آموزش های عمومی(حضوری، نیمه حضوریو غیر حضوری) ، استفاده از فضای مجازی و آموزش الکترونیکی وسایر امکانات روز دنیا در جهت توسعه ی آموزش همگانی، بردن آموزش های به مناطق دور و روستاها و  شهرهای کوچک، تاسیس خانه های هلال در روستاها ، اجرای پروژه های مختلف آموزشی ، برنامه ریزی و اجرای طرح ملی خادم و.... تماما در راستای رفع این نقیصه بوده است)

٦. کشته و يا زخمي شدن مقامات رسمي شهر مانند شهردار که به عنوان مدير بحران بايد هدايت عمليات را در ساعات اوليه بعهده گيرند( و عدم وجود سامانه ی فرماندهی بحران در کلان و در جمعیت هلال احمر ( پس از بم به این مهم توجه شد و اینکه سیستم مدیریت بحران نباید قائم به فرد باشد و کاری تیمی و گروهی باید در چارچوب نظام  فرماندهی سوانحICSشکل بگیرد و اتاق های فرماندهی بحران در ستاد و در استانها تا شهرستانها باید ایجاد شوند و عناصر سامانه ی فرماندهی سوانح اعم از فرمانده، قائم مقام وی و هماهنگ کننده، مسول اطلاع رسانی و ارتباطات، مسئول امنیت، مسئول پشتیبانی و لجستیک، مسول برنامه ریزی، مسئول اراری مالی و منابع، و مسئول عملیات و زیر بخش های آن باید مشخص شوند. امروزه در حوزه ی ستادی مرکز فرماندهی بحران وجود دارد و با اکثر سامانه های مربوط به سازمانهای مرتبط از جمله ژئوفیزیک،پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی،هواشناسی،پلیس راه، راهداری، مدیریت بحران کشور و شهر تهران و .... مرتبط است و در استانها نیز چنین مراکز هست مه با ستاد بطور انلاین و مسستمر در ارتباط هستند . در بسیاری شهرستانها نیز اتاق بحران و سامانه ی فرماندهی مستقر و تعریف شده است )

٧تخريب محل هاي کليدي مانند شهرداري ، آتش نشاني ، بيمارستانها، مراکز درماني و مراکز نيروي انتظامي که باعث سردرگمي و عدم هماهنگي مناسب شد (پس از بم در کشور به امر تقویت ساختمانهای اداری و مقاوم سازی سازه ای و غیر سازه ای آنها بیشتر توجه و اقدام شده تا این اتفاق تکرار نشود اما هنوز در بسیاری موارد مشکلات جدی در ساختمانها از حیث مقاوم سازی سازه ای و غیر سازه ای در تهران و کلان شهرها تا شهرهای کوچک دیده میشود )

٨ابعاد وسيع تخريب که برنامه ريزي و اولويت بندي عمليات جستجو و نجات را مشکل کرد( این موضوع با تهیه ی نقشه های خطر{زلزله، سیل، رانش زمینريا،آتش سوزی، تصادفات، و ... و نقشه های اسیب پذیری{سکونتگاهها و ساختمانها،جمعیت و تراکم و حرکات جمعیت،راهها و معابر دسترسی،و ...} در تمام شهرهای کشور و تدوین برنامه های عملیاتی سناریو محور امکان پذیر است)

٩عدم اطلاع از تمامي محل هاي تخريب شده و ابعاد هريک در ساعات اوليه پس از وقوع زلزله (پس از بم در جمعیت هلال احمر در کل کشور توسعه ی سیستم های مخابراتی و اطلاع رسانی جمعیت را شاهد بودیم اما تهیه ی نقشه ی خطر تمام مناطق، شهرستانها و روستاهای اطراف ، و تهیه نقشه ی آسیب پذیری آنها و در کل در اختیار داشتن سامانه ی جامع اطلاعات مدیریت سوانحDMISدر کشور هنوز در نخستین گامهای خود است و باید با انجام پژوهش های علمی و کاربردی و تامین منابع مالی و مادی و انسانی لازم در این خصوص بطور جدی اهتمام شود و تمام سازمانهای دخیل در امر مدیریت بحران در این موضوع می بایست ایفای نقش کنند )

١٠کافی نبودن نيروهاي امدادي آموزش ديده در ساعات اوليه پس از وقوع زلزله (در سالهای پس ازبم به تربیت نیروی انسانی متخصص و ماهر {کادر و داوطلب} بیشتر توجه شده(ضمن خدمت برای کارکنان و تخصصی برای امدادگران و نجاتگران)، سرفصل های درسی و محتوا و منابع آموزشی به روز شده و به امر تربیت مربیان متخصص توجه خاصی شده که البته که تا رسیدن به حد مطلوب راه بسیار در پیش است )

١١. حضور افراد آموزش نديده در منطقه و شرکت در عملیات جست و جو و نجات که باعث آسيب ديدگي بيشتر مصدومين مي شد (پس از بم در اطلاع رسانی ها و آموزش همگانی به ترویج این فرهنگ اهتمام خاص شد)

١2در برخی نقاط عدم در اختيار داشتن وسائل اوليه نجات و امداد مانند بيل و کلنگ  در محل  بطوري که  در رسانه ها از مردم خواسته مي شد همراه خود بيل و کلنگ بياورند  (امروز تجهیزات هلال احمر به نسبت از 100 تا 500 درصد رشد کمی و کیفی دارد)

١3.  در اختيار نداشتن وسائل مناسب جست و جو در شب. ( با خرید و بهره مندی از پروژکتورهای مخصوص زرافه ای و بالگردهای مجهز به سیستم های دید در شب وضعیت بهتر شده است)

١4.  در اختيار نداشتن وسائل مناسب جهت برش و قطع تير هاي آهني و چوبي که عمليات نجات را متوقف مي کرد (در این مقوله شهرداری ها و آتش نشانی هاو هلال احمر باید بیشتر تجهیز شوند.) 

١5. استفاده نامناسب از وسائل سنگين در عمليات جست و جو ( بجاي اينکه در ابتدا معابر شهر جهت عبور و مرور و رساندن عمليات جستجو و نجات انجام گيرد مشغول خاکبرداري از خانه هاي خراب شده بودند. هنوز هم این فرهنگ و تعجیل در خاک برداری و آوار برداری ادامه دارد)

١6. در اختيار نداشتن وسائل آوار برداري براي آوارهاي سنگين مانند جرثقيل( در اینخصوص باید شهرداری ها و آتش نشانی و ... بیشتر تجهیز شوند) 

 آموخته ها 

با توجه به ميزان بالاي خسارت مالي و جاني وارد در اين زلزله و نيز عدم بازيابي اين خسارات توسط مکانيزم هاي مناسب ، موارد زير به از اين زلزله آموخته مي شود

با مقاوم سازي و بهسازي سازه هاي آسيب پذير موجود مي توان از ميزان تلفات انساني زلزله کاست

٢ - با ارتقاء مديريت خطرپذيري و مديريت بحران از طريق توسعه سازمانهاي تخصصي و کارآمد درزمينه  مديريت بحران و روش جست و جو ونجات ميزان کشته هاي زلزله را کاهش داد.

٣ - به جاي اينکه هزينه هاي بسياري جهت کمک به بازماندگان و قربانيان زلزله بعد از زلزله پرداخت شود، مي توان اين هزينه ها را در زمان قبل از وقوع زلزله جهت آموزش و پژوهش های لازم  و کاهش ميزان خطرپذيري ناشي از زلزله هزينه کرد که نتيجه آن کاهش ميزان خسارات جاني و مالي ناشي اززلزله هاي آينده است.

٤- سازوکار هاي اقتصادي مختلفي از قبيل بيمه جهت جبران خسارات اقتصادي ناشي از زلزله بايد در سطح کلان کشور برقرار شود و همين سازو کارها مي تواند با تغيير ميزان حق بيمه به طور غير مستقيم در کاهش خطر پذيري موثر واقع شود.

5-با ايجاد بانک اطلاعاتي جامع در زمينه هاي اقتصادي ، اجتماعي و ارزيابي مناطق شهري و روستايي ميزان خطرپذيري اقتصادي واجتماعي را پیش بینی کرد و خطرپذيري در مناطق مختلف را کاهش داد


١٠:٠٦ - يکشنبه ٥ دی ١٣٩٥    /    عدد : ٩٥٣٦١    /    تعداد نمایش : ٢٨٢٢


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج