شنبه ٢٨ مرداد ١٣٩٦
اخبار > قدرت مقابله سالم با مشكلات پيش‌رو
 


  چاپ        ارسال به دوست

تربیت جامعه‌ای تاب‌آور یک وظیفه است؛

قدرت مقابله سالم با مشكلات پيش‌رو

سُمیرا زمانی: حوادث و بلایای طبیعی هر‌سال جان هزاران‌هزار انسان را در سراسر دنیا می‌گیرند، هرکدام از این بلایا تا مدت‌ها اثرات مخرب زیادی روی زندگی انسان‌ها دارند. هر زمان که حادثه‌ای رخ می‌دهد، دولت و سازمان‌هایی که وظیفه امدادرسانی را برعهده دارند، بلافاصله در محل حادثه حضور پیدا می‌کنند و براساس وظیفه‌ای که برعهده دارند، ایفای نقش می‌کنند، اما در این بین وظیفه مردم عادی و کسانی که درگیر این حوادث شده‌اند، چیست؟ اگر این افراد آگاه باشند که در هنگام وقوع چنین حوادثی چه کارهایی باید انجام دهند، تا چه حد از میزان خسارات و آسیب یک حادثه کاسته می‌شود؟

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر، در چنین اوضاعی شهروندان می‌توانند با انجام اقداماتی دامنه خسارات ناشی از سوانح را کاهش داده‌ یا به طورکلی خود را از گزند خطر دور نگه دارند. فرآیندی که از آن به‌عنوان «تاب‌آوری» و «خودامدادی» تعبیر می‌شود. در گزارش زیر به بررسی خصوصیات انسان‌ها و شهرهایی که این خصلت را دارند، پرداخته‌ایم.
یکی از مهمترین برنامه‌های جمعیت هلال‌احمر به‌عنوان یکی از نهادهای اصلی امدادرسانی در ایران ارتقای دانش و اطلاعات امدادی افراد و خانواده‌ها در راستای خودامدادی و افزایش میزان تاب‌آوری در حوادث است. تا پیش از شروع برنامه‌های آموزشی در این زمینه در سال‌های اخیر اطلاعات خانواده‌های ایرانی در مورد چگونگی مقابله با حوادث و سوانح مختلف بسیار اندک و محدود بود و همین امر سبب شد تا جمعیت هلال‌احمر در زمینه افزایش شاخص اطلاعات خانوار درخصوص مسائل امدادی، یکی از بزرگترین طرح‌های آموزشی خود را در قالب طرح خادم (خانواده آماده در مخاطرات) آغاز کند. براساس این برنامه رابطان این جمعیت به در منازل مراجعه کرده و آموزش‌های لازم را به‌صورت فشرده و کوتاه‌مدت به افراد خانواده ارایه می‌کنند.
آنچه در تعریف آمده این است که تاب‌آوری ظرفیتی برای مقاومت در برابر مشکلات و حوادث است. تاب‌آوري معادل واژه انگليسي Resiliency  است. در فرهنگ لغت، اين كلمه، خاصيت كشساني، بازگشت‌پذيري و ارتجاعي معنا شده است، ولي در متون بهداشت رواني تاب‌آوري معادل گوياتري است. ريشه تاب‌آوري (resiliency)  از علم فيزيك گرفته شده و به معني جهيدن به عقب است. درواقع افراد تاب‌آور قادر هستند به عقب بجهند. آنها توانايي زنده ماندن و حتي غلبه بر ناملايمات را دارند. تاب‌آوري به معناي توانايي مقابله با شرايط دشوار و پاسخ انعطاف‌پذير به فشارهاي زندگي روزانه است. تاب‌آوري، استرس را محدود نمي‌كند، مشكلات زندگي را پاك نمي‌كند، بلكه به افراد قدرت مي‌دهد تا با مشكلات پيش‌رو مقابله سالم داشته باشند، بر سختي‌ها فائق آيند و با جريان زندگي حركت كنند.


هر آنچه تاب‌آوران هستند
اما در شرایط بحرانی آنچه بیشتر از هر چیز مهم است، رفتار افراد درگیر در آن اتفاق است، در این شرایط افرادی که به اصطلاح تاب‌آور خوانده می‌شوند، نقش اصلی در مدیریت بحران و مشکل به وجود آمده را ایفا می‌کنند. افرادی که توانایی این را دارند که در مقابل مشکلات و حوادث گوناگون تاب‌آور باشند، خصوصیات مشخصی دارند، این افراد نسبت به موقعيتی که در آن هستند یا قرار می‌گیرند، آگاه و هوشیار هستند و در عین‌حال خودشان و احساسات و هیجاناتی که بروز می‌دهند را به خوبی می‌شناسند و براساس همین شناخت به راحتی می‌توانند هیجانات‌شان را به‌خوبی مدیریت کنند. این افراد بنا بر همین شناخت و تجربه، احساسات اطرافیان را نیز به خوبی درک می‌کنند. این افراد وجود مشکلات و موانع را بخشی از زندگی می‌دانند و در مقابل این مشکلات منعطف هستند و خود را قربانی نمی‌دانند.
مسئولیت‌پذیر بودن یکی از اصلی‌ترین خصوصیات این افراد است، به محض به وجود آمدن مشکل، سانحه یا شکست به دنبال سرزنش دیگران نیستند، بلکه سعی می‌کنند با بهترین راهی که برای‌شان وجود دارد، این مشکلات را حل کنند. تاب‌آوران در شرایط سخت بر استرس و ترس‌شان غلبه کرده و درنهایت راه‌حل مفید و درستی را انتخاب می‌کنند. افراد تاب‌آور شبکه حمايتي و عاطفي محكمي دارند و از مشورت، همدلی و همراهی افراد زیادی بهره‌مند هستند. این افراد در هنگام ضرورت منابع درست برای درخواست کمک را می‌شناسند و سراغ افراد و روش‌هایی می‌روند که امکان خطای بسیار کمی برای‌شان وجود دارد.


اصولی که شهرهای تاب‌آور از آنها بهره‌مندند
در شهرهای تاب‌آور در برابر حوادث، برنامه‌ریزی و مدیریت حوادث به‌گونه‌ای است که حداقل تلفات انسانی و خسارات اقتصادی بر شهر تحمیل شود و حفاظت و حمایت‌های لازم از استمرار معیشت، زندگی و سلامت شهروندان صورت گیرد. ١٠اصل پایه در تاب‌آوری شهرها اصل سازماندهی، تامین منابع، حفاظت زیرساخت‌ها، توجه به ظرفیت‌های اجتماعی و مدنی در جامعه، توجه به آموزش‌های عمومی و نقش آموزش و پرورش، بازسازی و بازتوانی در جامعه، تاکید بر حوزه زیست‌بوم شهری، شناسایی خطرات و نقاط ریسک‌پذیر، مقررات و برنامه‌ریزی برای کاربری اراضی همجوار از لحاظ سازگاری و ناسازگاری، توجه به مقاومت‌پذیری سازمان‌های حیاتی در برابر بحران مانند آتش‌سازی و مراکز انتظامی و  سیستم هشدار سریع هستند. اما در کنار این اصول مسأله بسیار مهمی  درخصوص مقابله با خطرات طبیعی وجود دارد و آن تاب‌آوری شهری است؛ یعنی علاوه بر کالبد شهرها در برابر بحران‌ها و آمادگی شهر در زمان بحران، باید مردم و شهروندان نیز در برابر حوادث احتمالی توانمند شوند و شهروندانی پرورش یابند که بتوانند هم به خود و هم به دیگران در برابر بحران‌ها کمک کنند.


١٠:٠٢ - شنبه ٢٧ خرداد ١٣٩٦    /    عدد : ٩٩٤٢٠    /    تعداد نمایش : ٤٣٣


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج