به گزارش پایگاه اطلاعرسانی جمعیت هلالاحمر؛ تشکیلات رسمی امدادی در سال ۱۳۵۰ به صورت منظم با عنوان اداره مرکزی امداد کل آغاز به فعالیت کرد. جمعیت هلالاحمر در هر چهار مرحله پیشگیری، آمادگی، مقابله و بازتوانی از مراحل مدیریت بحران نقش دارد و عمده وظایف جمعیت در این مراحل از جمله ارائه خدمات امدادی در هنگام بروز سوانح طبیعی مثل سیل و زلزله و ... در داخل و خارج کشور بر عهده سازمان امداد و نجات است؛ همچنین بعد از انقلاب اسلامی، بخش نجات نیز به وظایف جمعیت هلالاحمر اضافه شد و سازمان امداد و نجات شکل گرفت.
آمارها نشان میدهد میزان تشکیلات و تجهیزات امداد و نجات پس از سال ۵۷ رشد چشمگیری داشته است؛ پیش از انقلاب هیچ شعبه امدادی در کشور وجود نداشت اما درحال حاضر ۶25 شعبه فعال در کشور داریم و در گذشته تنها یک مرکز کنترل فرماندهی درکشور ساخته شده بود اما این تعداد در سالهای پس از انقلاب اسلامیبه ۳۴ عدد رسید که از تعداد استانهای کشور نیز بیشتر است؛ همچنین در سالهای پیش از انقلاب ۳۰۰۰ امدادگر در کل کشور خدمت میکردند اما امروز تعداد آنها به 77 هزار نفر رسیده است.
امکانات و تجهیزات جمعیت هلالاحمر نیز افزایش داشته است؛ تعداد بالگردهای جمعیت هلالاحمر در سالهای قبل از انقلاب تنها به دو عدد خلاصه میشد اما در حال حاضر ۲۳ بالگرد در جمعیت آماده خدمترسانی هوایی هستند. خودروهای امداد و نجات نیز پس از انقلاب اسلامی تهیه شدند که تعداد آنها در حال حاضر ۱۰۶۷ دستگاه است؛ همچنین در گذشته تنها ۴۰ آمبولانس فعال بودند؛ اما در حال حاضر، تعداد آمبولانسها به ۱۳۶۲ دستگاه رسیده است.
تعداد خودروهای فرماندهی نیز از دو دستگاه به 34 دستگاه و تعداد شناورها و قایق ها از شش فروند به ۱۳۶ فروند افزایش پیدا کرده است؛ همچنین تعداد اتوبوس آمبولانسها از یک دستگاه به ۱۶ دستگاه رسیده و تعداد خودروهای سنگین مانند کامیون، اتوبوس و تریلیها نیز از ۳۱ دستگاه به ۵۱۴ دستگاه افزایش پیدا کرده است. این نکته نیز قابل توجه است که در سالهای قبل از انقلاب هیچ موتورسیکلتی در اختیار نیروهای امدادی نبود؛ اما در حال حاضر ۶۸۸ موتورسیکلت امدادی برای خدمترسانی به مردم در حوادث مورد استفاده قرار میگیرد.
امدادرسانی در حوادث طبیعی
پس از انقلاب، حوادث طبیعی زیادی در کشور روی داده، در 4 دهه گذشته، زلزلهها و سیلهای زیادی در کشور روی داده است.
زلزله 7.3 ریشتری رودبار و منجیل، در سال 69، روی داد که امدادگران به 500 هزار نفر خدماترسانی و 22 هزار نفر مصدوم را به مراکز درمانی و بیمارستانی شهرهای مختلف منتقل کردند. در این زلزله 5852 تن مواد غذایی، دارویی و وسایل زیستی توزیع شد.
در زلزله 6.6 ریشتری بم نیز که در سال 1382 رخ داد، 3 هزار امدادگر در روند امدادرسانی حاضر بودند. در زلزله 6.2 ریشتری ورزقان نیز که در سال 1391 روی داد، 155 هزار نفر متاثر از زلزله بودند که 125 هزار نفر اسکان داده شدند. در این زلزله، 34 کاروان سلامت به مناطق زلزلهزده اعزام شدند.
در زلزله 7.3 ریشتری که در سال 1396 در شهر سرپلذهاب رخ داد، 541 تیم امدادی در امدادرسانی مشارکت داشتند، در این حادثه، 31 هزار و 431 بسته غذایی 72 ساعته توزیع شد، 1405 ویزیت پزشکی در مناطق زلزلهزده انجام و 1800 پایگاه هلالاحمر برای دریافت کمکهای مردمیبرپا شد.
در زلزله 5.9 ریشتری شهرستان خوی در سال 1401، 1100 نیروی عملیاتی حضور داشتند. در این واقعه 130 هزار نفر توسط هلالاحمر اسکان اضطراری داده شدند و 110 اردوگاه اسکان اضطراری برپا شد.
در سال 1365، سیل 8 استان فارس، بوشهر، کرمان، یزد، کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، هرمزگان و اصفهان را تحت تاثیر خود قرار داد و در این واقعه، بیش از هزار تن مواد غذایی به وسیله 18 فروند هواپیما و 200 دستگاه کامیون و تریلی به مناطق سیلزده انجام شد.
در سیل سال 71 که 12 استان جنوبی را درگیر خود کرد، 3150 امدادگر شرکت کردند و 80 هزار و 510 چادر امدادی، برپا شد.
سیلهای مردادماه سال 77، استانهای آذربایجان غربی و شرقی، اردبیل، گیلان، گلستان، زنجان و اصفهان را تحت تاثیر قرار داد که امدادگران به همراه اقلام غذایی و امدادی به مناطق سیلزده ارسال شدند.
سیل 1398، 26 استان را تحت تاثیر خود قرار داد، این حادثه پیش از فروردین آغاز شد و تا خردادماه ادامه یافت. در سال 1400، 28 استان متاثر از سیل و حوادث جوی بودند که در این مدت زمان، به 88 هزار و 144 نفر امدادرسانی شد، 120 تن اقلام امدادی و زیستی، در کمترین زمان ممکن به محل حادثه اعزام شد و 21 هزار و 267 نفر نیز در چادر و یا اردوگاه، اسکان اضطراری پیدا کردند.
مخاطرات غیرطبیعی
در کشور ما حوادثی مانند خروج قطار از ریل، حادثه پلاسکو و متروپل نیز رخ داده که جمعیت هلالاحمر در کنار سایر ارگانها به آسیبدیدگان خدمترسانی کرده است.
مهمترین حادثه امدادی امسال، حادثه سقوط بالگرد رئیسجمهور بود، رو یکشنبه، 30 اردیبهشتماه 1403، خبر سقوط بالگرد حامل ابراهیم رئیسی، در مسیر بازگشت از مراسم افتتاح سد «قیز قلعهسی» به سمت تبریز، در منطقه ورزقان استان آذربایجان شرقی منتشر شد. در این حادثه، رئیسجمهور به همراه حجتالاسلام آلهاشم، نماینده ولی فقیه و امام جمعه تبریز، حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه، مالک رحمتی استاندار آذربایجان شرقی، سردار سیدمهدی موسوی فرمانده یگان حفاظت رئیسجمهور، به شهادت رسیدند. عملیات جستوجوی امدادگران برای یافتن بالگرد حامل رئیسجمهور، پس از اعلام خبر، آغاز شد و پس از ۱۵ ساعت امدادگران علیرغم وجود مه شدید، بارش باران و تاریکی هوا توانستند محل سقوط این بالگرد را شناسایی کنند؛ در این عملیات بیش از ۲ هزار نفر در قالب ۹۰ تیم شرکت کردند.
نیروهای هلالاحمر در طول عملیات پلاسکو، شبانهروزی فعالیت و برای نجات جان افراد و خارج کردن شهدا تلاش کردند و حتی در این راه ریسک خطرات احتمالی را به جان خریدند و برای دستیابی به محبوسین وارد تونلهای خطرناک شدند.
حوالی ساعت ۱۲:۳۰ دقیقه ظهر بخشهایی از ساختمان ۱۱ طبقه تجاری ادارای در آبادان معروف به برج دوقلوی متروپل در منطقه ته لنجی فروریخت. در این عملیات، ۲۷۵ نفر در قالب ۶۷ تیم به آسیبدیدگان کمک کردند. این حادثه، متاسفانه ۴۲ کشته و ۳۷ مصدوم برجای گذاشت. در این عملیات از ۵۴ دستگاه خودروی عملیاتی و ۲ فروند هلیکوپتر استفاده شد.
هلالاحمر در حوادثی مانند سقوط هواپیما ۷۴۶ آسمان، سقوط پرواز ۳۷۰۴ آسمان و سقوط هواپیمای بوئینگ هواپیمایی اوکراین نقش به سزایی داشته و در محلهای حادثه به جستوجو، تفکیک و انتقال اجساد به پزشکی قانونی پرداخته است.
جمعیت هلالاحمر در سایر حوادث مانند حریق جنگلها، جستوجوی کوهنوردان مفقودی، امداد در حوادث تروریستی و امداد در حوادث معادن کشور نیز نقش به سزایی داشته است.
پوشش امدادی سوانح جادهای کشور
سازمان امداد و نجات یکی از زیر شاخههای جمعیت هلالاحمر است که در زمینه امداد و نجات در حوادث ترافیکی بر اساس تبصره یک ماده ۱۴ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب اسفندماه سال ۱۳۸۹ مجلس شورای اسلامی و ماده ۳۰ آئین نامه مدیریت حمل و نقل و سوانح رانندگی مصوب بهمن ۱۴۰۰ هیات وزیران ایفای نقش میکند.
در ابتدا پایگاههای امداد جادهای هلالاحمر در گردنهها و مناطق صعبالعبور جادههای اصلی کشور جهت اسکان، تغذیه و امداد اضطراری مسافران در راه مانده، انتقال و اعزام آنها به مراکز درمانی احداث شد، اما بعدها جمعیت هلالاحمر در چارچوب وظایف انساندوستانه خود به منظور اجرای سریع عملیاتهای جستوجو، نجات و امدادرسانی در حوادث جادهای اقدام به استقرار پایگاههای ثابت و پستهای موقت و سیار، به کارگیری آمبولانس و خودروی نجات نیروهای عملیاتی در جادههای پرتردد ورودی شهرها کرده است.
جمعیت هلالاحمر در تلاش است، با ایجاد تعداد ۶۸۷ پایگاه امداد و نجات که در تمام آنها خودروی آمبولانس و نجات به همراه ۵ نفر نیروی نجاتگر آموزش دیده حضور دارند؛ در تمام طول سال به حادثهدیدگان سوانح ترافیکی خدمترسانی کند.