به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال‌احمر؛ جلسه هم اندیشی جمعیت هلال احمر با استادان حقوق بین الملل صبح امروز با حضور رئیس و دبیرکل جمعیت هلال احمر و معاون امور بین الملل و بشردوستانه در مرکز رصد و داده کاوی این جمعیت برگزار شد. در این جلسه اساتیدی از انجمن بین الملل سازمان بسیج حقوقدانان، دانشگاه روابط بین الملل و وزارت خارجه، اعضای کانون وکلای دادگستری و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های شهید بهشتی، آزاد اسلامی، شاهد و ... حضور داشتند.

در این جلسه یوسفی، یکی از اعضای سازمان بسیج حقوقدانان با اشاره به نقش آفرینی بسیار موثر هلال احمر در انتقال موارد نقض حقوق بشردوستانه، گفت: روشنگری و آگاهی بخشی حقوقی در راستای دفاع از حقوق مردم و پیگیری مطالبات حقوقی غیرنظامیان در این جنگ تحمیلی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و اصلی ترین دلیل برگزاری این جلسه هم اندیشی هم همین است. در انجمن حقوق بین الملل سازمان بسیج حقوقدانان یک کارگروه ویژه برای پیگیری موارد نقض حقوق بشردوستانه حملات آمریکا و اسرائیل تشکیل شده و مستندسازی‌هایی در بخش های مختلف صورت گرفته و در حال تدوین و جمع آوری اسناد هستیم. رئیس انجمن حقوق بین‌الملل بسیج حقوقدانان: از ظرفیت صلاحیت جهانی و دیوان کیفری بین‌المللی برای پیگرد جنایت‌های جنگی استفاده می‌کنیم.

علیزاده، رئیس انجمن حقوق بین‌الملل بسیج حقوقدانان در این جلسه هم اندیشی تخصصی با اشاره به اجماع جهانی حقوقدانان و سازمان‌های بین‌المللی در محکومیت جنایت‌های سازمان‌یافته و قلدرمآبانه آمریکا و اسرائیل، گفت: متأسفانه سلطه جهانی و متجاوزانی مانند آمریکا، مراجع بین‌المللی را تحت فشار و تهدید قرار می‌دهند و حتی قضات دیوان کیفری بین‌المللی را از انجام وظایفشان بازمی‌دارند.

وی افزود: در چنین شرایطی، وظیفه ما روشنگری، اطلاع‌رسانی و انتشار مستندسازی‌های انجام‌شده به‌ویژه توسط جمعیت هلال‌احمر است. ما دو ظرفیت مهم در عرصه بین‌المللی داریم: نخست، استفاده از اصل صلاحیت جهانی در نظام‌های حقوقی کشورهایی که اجازه تعقیب جنایت‌کاران جنگی را بدون توجه به محل ارتکاب جرم می‌دهند؛ دوم، فعال‌سازی ماده ۱۵ اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی برای الزام دادستان به شروع تحقیقات.

رئیس انجمن حقوق بین‌الملل بسیج حقوقدانان تأکید کرد: مستندسازی‌ها باید در بخش‌های مختلف از جمله مراکز آموزشی، فرهنگی، آثار تاریخی و اماکن غیر مسکونی، دسته‌بندی و از طریق کانال‌های دولتی و مردمی (NGOها) منعکس شوند. همچنین پیشنهاد می‌شود از حقوقدانان بدون مرز، وکلای بدون مرز، دانشگاهیان و جمعیت‌های هلال‌احمر جهانی برای بازدیدهای حضوری از مناطق جنایت‌دیده دعوت به عمل آید.علیزاده در پایان خواستار تحویل یک نسخه از مستندات جمعیت هلال‌احمر به کارگروه تخصصی انجمن حقوق بین‌الملل بسیج حقوقدانان شد تا در دادخواست‌ها و شکایات بین‌المللی مورد استفاده قرار گیرد.

عضو هیأت علمی دانشگاه روابط‌بین‌الملل: در پیگرد جنایت‌ها باید به اصول تفکیک و بی‌طرفی پایبند بود

حسین سادات میدانی با اشاره به پیچیدگی‌های حقوق بین‌الملل و همزمانی آن با توقعات ملی گفت: حقوق بین‌الملل دارای مشخصات و کاستی‌هایی است که ممکن است با برخی توقعات داخلی همخوانی نداشته باشد. به‌ویژه در بحث حقوق بشر دوستانه، دو پایه اصلی وجود دارد: حمایت از جمعیت غیرنظامی و تفکیک بین اهداف نظامی و غیرنظامی.سادات میدانی به قطعنامه ۱۴۷ مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۲۰۰۵ درباره جبران خسارت‌های حقوق بشری اشاره کرد و گفت: این قطعنامه اصول بنیادینی دارد که می‌توان در پیگیری‌های قضایی از آنها بهره برد.این عضو هیأت علمی دانشگاه با اشاره به حکم بازداشت نتانیاهو که دو سال است صادر شده اما اقدامی در پی نداشته، بی اثر بودن مجامع حقوقی مرجع در پیگیری جنایات جنگی را یادآور شد و تأکید کرد: در مورد جنگ تحمیلی سوم هم در مستندسازی باید اصول دادرسی رعایت شود.

مستندات جمعیت هلال‌احمر ارزشمند است، اما از نظر دادرسی «سند دست دوم» محسوب می‌شود. دادگاه به اسنادی که با تأخیر از واقعه تهیه شده باشد، تردید می‌کند. مستندسازی فنی و کارشناسی باید توسط تیم تحقیقاتی میدانی، نمونه‌برداری آزمایشگاهی و با حضور اولیه انجام شود. دادسرای هر شهری وظیفه اصلی این کار را دارد، نه مردم یا نهادهای غیرمسئول.

لزوم تشکیل کارگروه تخصصی در پیگیری نقض‌های حقوق بشردوستانه بهزاد سیفی، حقوقدان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم دریایی نوشهر بر ضرورت تشکیل کارگروه‌های تخصصی برای پیگیری نقض‌های حقوق بشردوستانه و جنایت‌های نادر در جنگ‌های دریایی تاکید کرد. وی با اشاره به قوانین داخلی از جمله قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح گفت: برخی مواد این قانون اخیراً در مجلس شورای اسلامی تصویب شده تا دست جمهوری اسلامی‌برای پیگیری جنایت‌های احتمالی باز باشد. ما باید به ظرفیت‌های داخلی نیز توجه داشته باشیم، همان‌طور که اساتید اشاره کردند، تشکیل سمن‌هایی در خارج از کشور برای روایت‌سازی می‌تواند به پیشبرد اهداف ما کمک کند.وی افزود: جمعیت هلال‌احمر یکی از وظایفش بررسی نقض‌های حقوق بشردوستانه در مخاصمات است. اما در میان حوادث و حملات خصمانه، یک جنایت نادر و قابل بررسی وجود دارد که جنایت جنگی در هدف قرار دادن ناو دنا بود؛ شاید بتوان گفت در جنگ‌های دریایی مشابه آن دیده نشده است – مگر در جنگ جهانی دوم. در این زمینه مطالعه و مستندات لازم وجود دارد که می‌تواند در ارائه و پیگیری حقوقی بسیار روشنگر باشد.

لزوم ثبت سمن‌های بین المللی برای پیگیری حقوقی جنایت های روزهای جنگ تحمیلیمهناز رشیدی، عضو هیات علمی دانشگاه شاهد نیز در این نشست هم اندیشی، با اشاره به محدودیت های ساز و کارهای حقوق بین الملل گفت: باید بدانیم این ساز و کارها را با چه هدفی به کار می‌بریم؛ از روایت گری تا جبران خسارت‌های مادی و اقناع افکار عمومی جهان نسبت به جنایت های جنگی آمریکا و اسرائیل. وی تاکید کرد در بحث روایتگری، جمعیت هلال‌احمر پیشرو بوده است اما برای جبران خسارت های مادی و معنوی مردم و لطمه به حیثیت دولت های متجاوز، ما به ثبت سمن‌های بین المللی برای پیگیری حقوقی جنایت های روزهای جنگ تحمیلی نیاز داریم.

محدودیت های ساز و کارهای حقوق بین الملل را بشناسیمفاطمه فتح پور، یکی دیگر از اعضای هیئت علمی دانشگاه حاضر در این هم اندیشی تخصصی، با اشاره به اینکه باید بدانیم کدام دعاوی در مجامع بین الملل و با چه ساز و کاری قابل طرح است و احتمال به نتیجه رسیدن آن بیشتر است، گفت: باید واقع بینانه به موضوع نگاه کنیم و محدودیت های فضای بین الملل را بشناسیم. وی با اشاره به اینکه بهتر است در پیگیری‌های حقوقی بین المللی اولویت بندی داشته باشیم و جنایت ها را بر اساس اولویت پیگیری کنیم، تاکید کرد : مستندسازی و ادله اهمیت دارد اما صرفا ارائه آمار از جنایت کافی نیست؛ در هر حمله اینکه هواپیما متعلق به کدام کشور بوده ، از کدام پایگاه پرواز کرده و حتی خلبان آن چه کسی بوده، اهمیت دارد. این مستندسازی با جزییات می‌تواند پرونده هر حمله و جنایت را بهتر و روشن تر جلو ببرد.