به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر؛پس از اطمینان از ایمنی محیط، گام دوم دسترسی به مصدوم و ارزیابی وضعیت اوست. در محیط‌های جنگی یا تخریب شده، «زمان طلایی» نجات بسیار کوتاه است. طبق پروتکل‌های «طب رزم و تروما»، مراحل زیر را اجرا کنید:۱. تشخیص نوع وضعیت مصدوم- «مصدوم آزاد»: فردی که روی آوار افتاده یا در محیطی است که مانع فیزیکی سنگین روی بدنش نیست. برای این افراد بلافاصله عملیات ارزیابی «راه هوایی، تنفس و گردش خون» را شروع کنید.- «مصدوم گرفتار یا زیر آوار»: فردی که اندام‌های او زیر بتن، تیرآهن یا آوار سنگین مانده است. هشدار: هرگز سعی نکنید این افراد را با کشیدن ناگهانی دست یا پا خارج کنید؛ این کار باعث «قطع نخاع» یا پارگی عروق می‌شود.‌۲. ارزیابی سطح هوشیاری- مصدوم را با صدای بلند صدا بزنید و به آرامی‌شانه‌هایش را تکان دهید.- اگر پاسخ نمی‌دهد اما نفس می‌کشد، او را در «وضعیت ریکاوری» (خوابیده به پهلو) قرار دهید تا راه تنفسش باز بماند.- اگر پاسخی نمی‌دهد و قفسه سینه حرکت نمی‌کند، راه گلو را از گرد و غبار پاک کرده و در صورت داشتن مهارت، عملیات «احیای قلبی ریوی» را شروع کنید.‌۳. مدیریت خونریزی‌های مرگبار- در انفجارات، خونریزی شدید عامل اصلی مرگ است. قبل از هر اقدامی، کل بدن را برای پیدا کردن «خونریزی جهنده» بررسی کنید.- با استفاده از پانسمان فشاری یا «شریان‌بند»، خونریزی دست و پا را مهار کنید. اگر ترکش یا شیشه در بدن فرورفته، «هرگز آن را خارج نکنید»؛ این کار باعث خونریزی شدیدتر می‌شود، فقط دور آن را با پارچه ثابت کنید.‌۴. بررسی «سندرم له شدگی»- اگر عضوی از بدن «مخصوصاً پاها» بیش از ۱۵ دقیقه زیر فشار سنگین آوار مانده است، آن را ناگهان آزاد نکنید.- آزاد کردن ناگهانی باعث ورود سموم انباشته شده وارد جریان خون و به سمت قلب می‌شود و به جز خطر سکته قلبی ممکن است کلیه‌ها را از کار بیاندازد . در این شرایط، تا حد امکان از تیم‌های امدادی کمک بخواهید و به مصدوم هوشیار مایعات فراوان بدهید.‌۵. تثبیت ستون فقرات- با هر مصدوم در محیط بمباران شده به گونه‌ای رفتار کنید که انگار «آسیب نخاعی» دارد.- سر و گردن مصدوم را به هیچ‌وجه نچرخانید. اگر مجبور به جابه‌جایی برای نجات جان او هستید، بدن را به صورت «یک‌تکه» و هماهنگ و باثابتنگه داشتن و فیکس کردن گردن و سر مصدوم حرکت دهید.‌۶. پیشگیری از شوک و افت دما- مصدوم تروما حتی در هوای گرم به سرعت دمای بدن خود را از دست می‌دهد. زیر مصدوم و روی او را با پتو یا لباس بپوشانید تا از «شوک » جلوگیری شود.یادآوری حیاتی: در زمان ارزیابی، مدام با مصدوم صحبت کنید. حفظ ارتباط کلامی‌باعث کاهش شوک روانی و مشخص ماندن سطح هوشیاری او در دقایق بحرانی می‌شود‌