به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی جمعیت هلال‌احمر؛ در اینجا به بررسی اصول علمی‌کمک‌های اولیه در مواجهه با حملات شیمیایی می‌پردازیم. ۱- شناخت انواع عوامل شیمیاییمواد شیمیایی جنگی معمولاً در ۴ گروه اصلی قرار می‌گیرند:الف) عوامل خفه‌کننده (Choking Agents)مانند کلر و فسژنعلائم: سرفه شدید، تنگی نفس، سوزش چشم و گلو ب) عوامل تاول‌زا (Blister Agents)مانند گاز خردل (Mustard Gas)علائم: تاول پوستی، سوزش چشم، ضایعات پوستی، آسیب تنفسی ج) عوامل اعصاب (Nerve Agents)مانند سارین، وی‌ایکس (VX)علائم: آبریزش شدید، اسپاسم عضلات، مشکلات تنفسی، بیهوشی سریع د) عوامل اشک‌آور (Tear Gas)مانند CS, CNعلائم: سوزش چشم و پوست، نفس‌تنگی، اشک‌ریزش شدید ۲- اصول اولیه محافظت (Primary Protection) الف) خروج سریع از محل آلودهاولین و مهم‌ترین اقدام: فرار از منبع شیمیایی - به سمت نقاط مرتفع بروید (بیشتر گازها از هوا سنگین‌ترند). - خلاف جهت باد حرکت کنید. - دهان و بینی را با پارچه خیس بپوشانید. ب) جلوگیری از تماس - از لمس کردن صورت، چشم و پوست خودداری کنید. - اگر لباس آلوده شده، بلافاصله آن را دربیاورید (لباس تا ۸۰٪ آلودگی را نگه می‌دارد). ۳. پاک‌سازی (Decontamination) الف) پاک‌سازی پوست - لباس‌های آلوده را با دستکش یا پلاستیک بردارید. - پوست را با مقدار زیاد آب و صابون بشویید. - از مالش شدید پوست خودداری کنید (باعث جذب بیشتر مواد شیمیایی می‌شود). - برای عوامل تاول‌زا، شست‌وشو باید فوری انجام شود. ب) پاک‌سازی چشم - چشم‌ها را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه با آب ولرم بشویید. - لنز چشمی را خارج کنید (اگر وجود دارد). ج) پاک‌سازی تنفسی - فرد را به هوای تازه ببرید. - لباس‌های تنگ اطراف گردن و سینه را آزاد کنید. - اگر فرد نفس نمی‌کشد و منطقه امن است، تنفس مصنوعی انجام دهید. ۴. اقدامات اورژانسی (Emergency Treatment) الف) عوامل شیمیایی اعصاب (Nerve Agents)اینها بسیار خطرناک‌اند و سرعت عمل مهم است.علائم: کف‌کردن دهان، تنگی نفس، لرزش، بی‌اختیاری اقدامات: - تزریق آتروپین (در صورت وجود) - ماساژ قلب و تنفس مصنوعی در صورت نیاز - انتقال فوری به مراکز درمانی ب) عوامل تاول‌زا (Blister Agents) - پاک‌سازی سریع پوست - پانسمان تاول‌ها بدون ترکاندن - مراقبت از چشم و تنفس ج) عوامل خفه‌کننده (مانند کلر) - انتقال فوری به هوای تازه - نشستن یا نیم‌نشسته کردن مصدوم برای راحتی تنفس - استفاده از ماسک یا پارچه خیس د) عوامل اشک‌آور (گاز اشک‌آور) - صورت را نشویید تا ترکیب فعال پخش نشود. - ابتدا چشم‌ها را با هوای تازه باز و بسته کنید. - سپس با آب فراوان بشویید ۵ . نکات بسیار مهم و اشتباهات خطرناکموارد ممنوع: - پوشیدن دوباره لباس آلوده - مالیدن پوست یا چشم - استفاده از روغن، پماد یا کرم بدون تجویز - مصرف بدون دلیل آتروپین - ماندن در محل برای کمک در حالی که خودتان محافظت ندارید. ۶. نحوه تشخیص فرد تحت تاثیر مواد شیمیاییعلائم عمومی: - سرفه شدید - اشک و ریزش بینی - تاول پوست - لرزش بدن - سردرد و گیجی - مشکلات تنفسی ۷ . بسته کمک‌های اولیه مخصوص حملات شیمیاییاقلام ضروری: - ماسک N95 یا ماسک فیلتر دار - دستکش نیتریل - قیچی برای بریدن لباس آلوده - کیسه پلاستیکی ضخیم - محلول شست‌وشو یا آب و صابون - سرم شست‌وشوی چشم - دستمال مرطوب بدون الکل - آتروپین (در صورت آموزش‌دیده بودن) نتیجه‌گیریدر حملات شیمیایی، ثانیه‌ها حیاتی هستند. مهم‌ترین وظیفه امدادگر یا فرد حاضر در صحنه، حفظ جان خود، خروج سریع، پاک‌سازی اصولی و سپس کمک به دیگران است.