به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر به نقل از شهروند؛ ماجرای عینک‌های واقعیت مجازی و استفاده از آن در مباحث آموزشی هلال احمر، به ذهن یکی از امدادگران جمعیت هلال احمر استان تهران خطور کرد. «احمدرضا امینی»، کارشناس فناوری اطلاعات و ارتباطات، بیش از ۹ سال است که به‌عنوان امدادگر در هلال احمر استان تهران مشغول به کار است. او که پیش از این، تجربه استفاده از واقعیت مجازی در حوزه‌های آموزشی نظامی را داشته، تصمیم گرفت ایده آموزش امداد را با خود به هلال احمر بیاورد.
امینی می‌گوید: «در هلال احمر با مباحث مهم عملیاتی مواجه هستیم و از امداد تخصصی گرفته تا آموزش‌های همگانی، نیاز به تمرین و تجربه وجود دارد. این موضوع بارها در مباحث امدادی و عملیاتی مطرح شده که در تجربه‌های نخست، بسیاری از افراد ممکن است نتوانند به‌موقع از آنچه یاد گرفته‌اند، استفاده کنند. محیط‌های آموزشی از ایجاد تمام ابعاد و فضاهای واقعی عاجزند و هر چقدر بتوانیم این محیط‌ها را به واقعیت و فضای عملیاتی نزدیک‌تر کنیم، در آموزش موفق‌تریم.» اجرای مانورهای عملیاتی بخشی از این خلأ را در زمینه آموزش‌های امدادی پر کرده است. با این‌حال، بخشی از رخدادهای موثر در رفتار عملیاتی، ممکن است در مانور هم به‌درستی بازسازی نشود. «بازی واقعیت مجازی» گرچه جنبه‌های سرگرم‌کننده‌ای برای مخاطبان دارد، اما در اصل توانایی‌های افراد آموزش‌دیده را محک می‌زند و مهارت‌های آنها را با توجه به حرکات بدن در حین عملیات، می‌سنجد. امینی می‌گوید: «در حال حاضر، دو سناریو زلزله و سیل برای این طرح در هلال احمر شبیه‌سازی شده و در دسترس قرار گرفته است. یکی از مخاطبان مهم ما در استفاده از این عینک‌های واقعیت مجازی، دانش‌آموزان و گروه‌های سنی نوجوان هستند. افرادی که در دوره‌های تئوری و کلاس‌های آموزشی شرکت کرده‌اند، با قرار دادن این عینک روی چشم می‌توانند در سناریوی تعریف‌شده به‌عنوان امدادگر حضور داشته باشند و تک‌تک حرکات آنها در مواجهه با موقعیت‌های مختلف، توسط خود دستگاه مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در نهایت چک‌لیستی از درستی یا نادرستی واکنش‌های هر فرد در مقابل حوادث به دست مربیان آموزشی می‌رسد که مبنای دقیقی برای ارزیابی آنهاست.» خلاصه ماجرا این است که افرادی که بتوانند بازی واقعیت مجازی در سیل و زلزله را با موفقیت وکسب امتیاز لازم پشت سر بگذارند، در واقع، گوشه‌ای از مهارت‌های امدادی خود را به نمایش گذاشته‌اند.

شبیه‌سازی حوادث
عینک واقعیت مجازی را که روی چشم‌ها بگذاری، خودت را مقابل دیواری فروریخته از زلزله می‌بینی. درست همین‌جاست که باید آنچه مربیان گفته‌اند به خاطر بیاوری و برای مراقبت از سر و ستون فقراتت در مقابل سقوط آوار، سرت را با دست‌ها بپوشانی و به محیط امن بروی. بعد از نجات خودت، نوبت به کمک‌رسانی به اطرافیان می‌رسد و قدم‌های بعدی یکی‌یکی برداشته می‌شود. بازی واقعیت مجازی سیل و زلزله که در حال حاضر در هلال احمر طراحی شده است، به علاقه‌مندان امداد و نجات فرصت می‌دهد که تجربه حضور در حادثه را در فضایی امن داشته باشند.
امینی می‌گوید: «تیم ۱۵نفر‌ه ‌ما بیش از ۱۱ ماه برای به ثمر رسیدن این ایده تلاش کرد. یکی از مهم‌ترین دلایل قرار گرفتن این ایده در مسیر موفقیت، تجربه‌های فردی من به‌عنوان امدادگر بود. قبل از اینکه به طراحی و شبیه‌سازی سناریوها بپردازم، از اصول امداد و کمک‌های اولیه باخبر و با مخاطرات آشنا بودم. معاونت آموزش و پژوهش جمعیت هلال احمر هم در این زمینه به ما کمک زیادی کرد. شبیه‌سازی بازی از طریق سناریویی انجام شده که این معاونت به دست ما سپرده است. همچنین شبیه‌سازی‌های انجام‌شده بارها و بارها مورد بازبینی قرار گرفت تا نقص‌ها و مشکلات احتمالی برطرف شود.»

بازی در واقعیت
بازی هنوز تمام نشده؛ قرار است شبیه‌سازی‌های تازه‌ای بر اساس سناریوهای آموزشی هلال احمر انجام و این آموزش‌ها متنوع شود. حتی حوزه‌های تخصصی امداد هم به این واقعیت مجازی اضافه می‌شود. امینی می‌گوید: «در حال حاضر، حدود ۷۰ عینک واقعیت مجازی تهیه شده تا در اختیار آموزش همگانی قرار بگیرند. دکتر کولیوند (رئیس جمعیت هلال احمر) در بازدید از این محصول قول حمایت از آن را به ما دادند و قرار است فعلا به صورت پایلوت در برخی مناطق تهران از این عینک‌ها برای آموزش استفاده شود تا در صورت موفقیت‌آمیز بودن طرح و رفع نواقص احتمالی، شاهد استفاده از آن در سراسر کشور باشیم.» این امدادگر خاطره‌ای از زلزله تهران در سال ۹۸ دارد که این روزها با کار روی شبیه‌سازی زلزله تهران، مدام به آن فکر می‌کند: «یادم هست درست بعد از وقوع زلزله سال ۹۸ در تهران، مثل دیگر افراد سریع از خانه خارج شدیم. اولین صحنه‌ای که از این اتفاق به چشمم آمد، خیابان‌های شلوغ و قفل‌شده از ماشین بود. کدام مانوری و چگونه می‌تواند دوباره ما را در این شرایط قرار دهد؟»

رئیس جمعیت هلال احمر: استفاده از فناوری واقعیت مجازی، اقدامی‌کم‌نظیر در میان جمعیت‌های ملی است
رئیس جمعیت هلال احمر پس از تست عینک واقعیت مجازی مخاطرات طبیعی گفت: «استفاده هلال احمر ایران از فناوری واقعیت مجازی و واقعیت افزوده برای آموزش فراگیر مواجهه با سیل و زلزله، اقدامی‌کم‌نظیر است و می‌تواند الگوی خوبی برای دیگر جمعیت‌های ملی صلیب سرخ و هلال احمر باشد.»
هفته گذشته، پیرحسین کولیوند از آخرین محصول آموزش همگانی جمعیت هلال احمر که اولین ابزار آموزشی بهره‌مند از فناوری واقعیت مجازی است، دیدن کرد و افزود: «پیشتازی معاونت آموزش، پژوهش و فناوری قابل قدردانی است، اما باید بازی‌ها و محیط‌های شبیه‌سازی‌شده در عینک‌های «وی‌آر» تولیدشده به سرعت افزایش یابد و در اختیار آموزش‌های همگانی شعب سراسر کشور قرار گیرد.»
هم اکنون، سناریوهای تازه آموزشی در حال تکمیل و شبیه‌سازی است تا به ظرفیت‌های این ابزار مهم آموزشی اضافه شود.

به‌زودی در سراسر کشور

عینک‌های واقعیت مجازی با شبیه‌سازی زلزله و سیل، به‌زودی قرار است سر از محیط‌های آموزشی هلال احمر در پایتخت درآورند. «دکتر پیمان صابریان»، معاون آموزش، پژوهش و فناوری جمعیت هلال احمر، در این‌باره می‌گوید: «در حال حاضر، عینک «وی‌آر» تولید شده، چند محیط زلزله و سیل را شبیه‌سازی کرده و در مرحله پایلوت در آموزش‌های ایستگاهی و گروهی در مدارس و محل‌های تجمع مردم در سطح تهران به‌ کار گرفته خواهد شد و بلافاصله پس از عبور از این مرحله و بهینه‌سازی ناشی از تست عینک در محیط‌های آموزشی، فاز تکمیلی آن با شبیه‌سازی محیط‌های شهرهای مختلف کشور آغاز می‌شود.»
قرار است آموزش‌های شبیه‌سازی‌شده در واقعیت مجازی، متناسب با نیازها و موقعیت هر منطقه از کشور طراحی شود. عینک‌های واقعیت مجازی به‌زودی سر از شعب جمعیت هلال احمر در سراسر کشور درمی‌آورند. صابریان می‌گوید: «در مرحله بعدی تولید این عینک‌ها، فضاهای شبیه‌سازی‌شده منطبق بر نیازهای هر یک از مناطق کشور خواهد بود. به عنوان مثال، سال‌هاست آموزش‌های کاهش خطرات مین و مواد منفجرنشده در مناطق مرزی کشور توسط هلال احمر ارائه می‌شود و این می‌تواند اولویت ساخت بازی در عینک‌هایی باشد که برای آن استان‌ها ارسال می‌کنیم.» معاون آموزش، پژوهش و فناوری جمعیت هلال احمر درباره اهمیت استفاده از تکنولوژی می‌گوید: «امروزه بازی‌ها نقش موثری در انتقال مفاهیم، بینش‌ها و مهارت‌ها دارند. در بازی‌های پناهگیری در زلزله و فرار از سیل که در این عینک موجود است، افراد باید هر مرحله را با موفقیت بگذرانند تا به مرحله بعد صعود کنند و این انگیزه استفاده از عینک‌ها را افزایش می‌دهد.»
به گفته صابریان، استفاده از واقعیت مجازی و واقعیت افزوده در فرایندهای آموزشی در دنیا موضوعی جا افتاده است، اما استفاده از این فناوری‌ها برای آموزش مواجهه با مخاطرات، تجربه‌ای‌ بسیار نو در میان ١٩٢ جمعیت ملی صلیب سرخ و هلال احمر در دنیاست که توسط جمعیت هلال احمر کشورمان به مرحله اجرا رسیده است. او می‌گوید: «در داخل کشور نیز هلال احمر اولین ارگانی است که از عینک‌های «وی‌آر» برای شبیه‌سازی محیط زلزله و سیل استفاده کرده است. طبق اساسنامه‌ هلال ‌احمر، افزایش آمادگی جامعه برای مواجهه با سیل و زلزله وظیفه این جمعیت است.»