هوای همه زائران را داریم/ حج، از گذشته تا امروز به روایت یکی از پزشکان داوطلب
اعزام پزشکان داوطلب به همراه کاروانهای حجاج به عربستان، سابقهای طول و دراز دارد. آنچه امروز به عنوان برنامه اعزام پزشکان به عربستان در موسم حج از آن یاد میشود، حاصل سالها تجربه و آزمون و خطا است.
پیام هلال در شماره 462 نوشت؛ دکتر «محمد گنجه» متخصص جراحی و فوق تخصص لاپروسکپی در دورههای مختلف ریاست بیمارستانهای ایران در مکه و مدینه را بر عهده داشته و بیش از 20 سال است به عنوان پزشک فوق تخصص، کاروان حجاج را همراهی میکند. او میگوید :«نحوه اعزام پزشکان به عربستان در موسم حج تغییر زیادی کرده است و به مرور، بر اساس تجربهای که به دست آوردهایم به شکل امروز رسیده است.
در سالهای گذشته در هر کاروان یک پزشک وجود داشت. اگر به هر دلیل دسترسی به پزشک کاروان در لحظهای ممکن نبود، فرد بیمار نمیدانست چگونه باید مشکل خود را حل کند و به چه کسی مراجعه کند. در یک هتل ایرانی ممکن بود بیش از 15 کاروان مختلف و بیش از 15 پزشک حضور داشته باشند اما مدیریت شرایط پیش آمده گاهی دشوار میشد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم داخل هر هتل درمانگاهی دایر کنیم تا تیمهای پزشکی در آن مستقر باشند.
در این صورت افرادی که به پزشک نیاز دارند میدانند در هر ساعتی میتوانند به این درمانگاهها مراجعه کنند و مشکلی بابت در دسترس نبودن پزشکان نخواهیم داشت.» تیمهای پزشکی به همراه داروها و امکانات درمانی خود در درمانگاههای هتلهای ایرانی مستقر میشوند. تمام هتلهای ایرانی در مکه و مدینه مجهز به درمانگاه هستند:«تعدادی از درمانگاهها به صورت شبانه روزی باز هستند و خدمات خود را ارائه میدهند.
تیمهای پزشکی در این درمانگاهها شیفت بندی میشوند تا در هر ساعت از شبانه روز در دسترس باشند. برخی از درمانگاهها هم به صورت 16 ساعته فعال هستند و در طول زمان فعالیت، بیماران و مراجعان ایرانی را معاینه میکنند.» متخصص داخلی اورژانس و امدادگر، افرادی هستند که در کنار کادر پرستاری و پزشکان متخصص، این تیمها را تکمیل میکنند. امکانات بیمارستانی مثل رادیولوژی و سونوگرافی در بیمارستانها و مراکز درمانی ایرانی وجود دارد.
با این حال ممکن است گاهی نیاز بیماران از این هم فراتر رود و به دستگاهها و امکانات بیشتری نیاز باشد. دکتر گنجه میگوید :«در صورت نیاز به دستگاههای ام.آر.آی یا سیتی اسکن، یا انجام عمل جراحی، بیمار به بیمارستانهای سعودی منتقل میشود. همراه هر بیمار، یک پزشک رابط مسلط به زبان عربی به بیمارستان اعزام میشود تا مشکل را با پزشکان عربستان در میان بگذارد.
در طول بستری بودن بیمار در بیمارستانهای سعودی، پزشک رابط هر روز به بیمار سر میزند و بر روند درمان او نظارت میکند. بعد از پایان دوره درمان هم بیمارستان سعودی این فرد یا افراد ترخیص شده را به امداد بیمارستانی ایران تحویل میدهد.»شایعترین بیماریهایی که معمولا هر سال حجاج با آن روبرو میشوند، دردهای کمر و دست و پا، به دلیل پیاده روی طولانی مدت است. سرماخوردگی از دیگر بیماریهایی است که معمولا حجاج با آن روبرو میشوند و حالا که موسم حج در گرماگرم تابستان برگزار میشود، گرمازدگی و اسهال و تهوع، شیوع زیادی دارد. علاوه بر اینها احتمال وقوع حوادث پیش بینی نشدهای وجود دارد که مسئولیت همه اینها بر عهده سازمان پزشکی حج و زیارت است.