آموزش‌های کمک‌های اولیه و امداد و نجات هلال‌احمر کوله‌باری از تجربه روی دوششان گذاشته تا در عملیات‌های سنگین راهی صخره‌ها و سنگ‌ها و ارتفاعات استان شوند. گرچه کرمان تنها 2 پایگاه امداد کوهستان دارد، اما تیم‌های امداد و نجات شهرستان‌های مختلف این استان به کمک ورزشکاران داوطلب و کوهنوردان حرفه‌ای رتبه پنجم در امداد کوهستان کشور را به خود اختصاص داده است.

امداد کوهستان فرصت آموزش و تجربه

احمد محمد خانی 26 ساله عضو تیم ملی کوهنوردی؛ 26  سال دارد و 10 سالی از وقتی کوهنوردی حرفه‌ای را آغاز کرده می‌گذرد. «احمد محمدخانی» از سال 92 به تیم‌ملی کوهنوردی پیوست و از همان سال‌های نخست کوهنوردی، همکاری با هلال‌احمر کرمان را آغاز کرد. صعود زمستانه به آرارات را یکی از شیرین‌ترین خاطراتش از حضور در تیم‌ملی می‌داند و خاطرات تلخ و شیرین زیادی از امداد کوهستان دارد. او می‌گوید: «در فدراسیون کوهنوردی دوره‌هایی شبیه به کمک‌های اولیه آموزش داده می‌شود. اما چون اغلب کوهنوردان تجربه کافی در این زمینه را ندارند، در مواقع بروز حادثه نمی‌توانند آن‌طور که باید و شاید مؤثر باشند. من بعد از آغاز کوهنوردی احساس کردم که دوره‌های هلال‌احمر می‌تواند برایم مفید باشد و به همین دلیل در این دوره‌ها شرکت کردم. در صعود‌های مختلف اتفاق افتاده بود که یکی از کوهنوردان دچار مشکل شود و بقیه نتوانند به او کمک کنند. ولی من که در هلال‌احمر آموزش دیده بودم و در اردوهای عملی امدادگری شرکت می‌کردم، در طول این سال‌ها توانستم به کوهنوردان آسیب دیده کمک کنم.» کمک به دیگر کوهنوردان و افرادی که در کوهستان گرفتار می‌شوند از مهم‌ترین انگیزه‌های او برای آموزش امداد در استان کرمان است: «گاهی که حوادث سنگینی در کوهستان رخ می‌دهد، از من می‌خواهند برای صعود و امدادرسانی وارد عمل شوم. کرمان کوه‌های صعب‌العبوری دارد که صعود به آن کارهر کسی نیست. به‌خصوص اینکه باید با تجهیزات لازم به این کوه‌ها برویم و فرد یا افراد آسیب دیده را هم با خودمان پایین بیاوریم. در یکی از صعودها به قله دماوند در راه با فردی روبه‌رو شدیم که از ارتفاع سقوط کرده بود. چون به قصد صعود رفته بودیم و نه امدادرسانی، با هر سختی بود این فرد را بسکت کردیم و با خود تا پناهگاه بردیم. زمستان بود و بوران. مسیری 600 متری را بیش از 5 ساعت در راه بودیم تا این فرد را به نقطه امنی برسانیم. بسیاری از کوهنوردان تجربه‌هایی از این دست دارند که به‌طور اتفاقی با افرادی که در کوهستان گرفتار شده‌اند برخورد می‌کنند. اما اگر آموزش و تجربه لازم را نداشته باشند نمی‌توانند در آن موقعیت برای فرد‌کاری کنند.» عملیات‌های سخت و سنگین کوهستان را معمولاً با همراهی یکی از دوستانش به پایان می‌رساند: «معمولاً با یکی از دوستان کوهنوردم برای شرکت در عملیات‌های سنگین کوهستان اعزام می‌شویم. برای شرکت در این عملیات‌ها هم باید آمادگی بدنی و قدرتی کافی داشته باشیم و هم با اصول امداد و نجات به‌طور کامل آشنا باشیم.»

غیر حرفه‌ای‌های دردسرساز

حسن زند وکیل 43 ساله سرپرست تیم کوهنوردی چوپار؛ کوهنوردی را از نوجوانی آغاز کرده است؛ همان سال‌هایی که به همراه دیگر نوجوانان اهل چوپار برای «زیره زنی» به کوهستان می‌زد و صخره‌ها و مسیرهای صعب‌العبور را با طناب و وسایل اولیه خود طی می‌کرد. «حسن زند وکیل» حالا 43 سال دارد و سرپرست تیم کوهنوردی چوپار است. سال‌هاست در کنار هدایت تیم‌های کوهنوردی برای صعود به قله‌های کرمان، هلال‌احمر را در عملیات‌های امداد کوهستان یاری می‌کند. او می‌گوید: «قبل از اینکه در چوپار پایگاه امداد و نجات دایر شود، من و چند نفر از کوهنوردان قدیمی‌در عملیات‌های امداد کوهستان شرکت می‌کردیم. این رورزها هم با وجود مشغله‌های زیادی که داریم، نتوانستیم از این کار دست برداریم و در هر ساعت از شبانه‌روز هر مأموریتی برای نجات جان مردم در کوهستان پیش بیاید، انجام می‌دهیم.» از کوهنوردان و صخره‌نوردان و دره‌نوردان استان می‌گوید که داوطلبانه به کمک امداد کوهستان کرمان می‌آیند و بسته به نوع عملیاتی که پیش روست، از افراد مختلفی استفاده می‌شود: «افرادی که برای امداد داوطلب می‌شوند آموزش‌های مفیدی می‌بینند. چه خوب بود اگر این آموزش‌ها از طرف هلال‌احمر برای همه کوهنوردان برگزار می‌شد تا جلو بسیاری از حوادث کوهستان را بگیریم. کرمان بیش از 2 هزار کوهنورد دارد و 15 گروه کوهنوردی فعال در استان به چشم می‌خورد. برگزاری دوره آموزشی لازم برای این افراد نیاز به حمایت‌ها ی هلال‌احمر دارد. تهیه طناب و ابزارهای اولیه برای مانورهای امداد کوهستان از عهده باشگاه‌های کوهنوردی بر نمی‌آید اما هلال‌احمر می‌تواند در این زمینه به ما کمک کند.»

کوهنوردان غیر‌حرفه‌ای یا شکارچیانی که در فصل‌های مختلف به ارتفاعات کرمان می‌زنند اغلب مشکلات زیادی برای امدادگران کوهستان به وجود می‌آورد. اواخر اسفند ماه تا پایان مهر، بیشترین حوادث کوهستان در کرمان رقم می‌خورد. زندوکیل می‌گوید: «کوه‌های صخره‌ای چوپار صعب‌العبور هستند و افراد غیر‌حرفه‌ای که به این ارتفاعات صعود می‌کنند معمولاً در راه برگشت گرفتار می‌شوند. مخصوصاً اگر کوهستان برفی باشد پایین آمدن از این صخره‌ها را دشوار می‌کند. گم شدن در کوهستان هم از دیگر مشکلاتی است که کوهنوردان با آن روبه‌رو هستند. افراد بومی‌منطقه که این کوهستان را به خوبی می‌شناسند در پیدا کردن مسیرها کمک زیادی به امدادگران می‌کنند. کوهنوردان کرمانی همکاری خوبی با هلال‌احمر استان دارند.»