به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی جمعیت هلال‌احمر؛معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی جمعیت هلال‌احمر از جمله بخش‌هایی است که در راستای سیاست‌ها و اهداف فدراسیون بین‌الملی صلیب سرخ و هلال‌احمر و همین‌طور در زمینه شناخت و برطرف کردن نیازهای توانبخشی در کشور پس از پیروزی انقلاب تا کنون کارنامه چهل و شش ساله‌ای را از خود به‌جا گذاشته است.

توانبخشی به عنوان یکی از وظایف جمعیت‌ها در فدراسیون بین‌المللی، مورد نظر قرار گرفته است و از همین‌رو جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران نیز همواره سعی بر این داشته تا در این زمینه به خوبی وظایف خود را در دو حوزه داخلی و خارجی انجام دهد.

با توجه به اینکه اهداف بشردوستانه در سرلوحه امور اجرایی تمام جمعیت‌های ملی قرار دارد؛ جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران نیز با استعانت از خداوند متعال و براساس وظایف قانونی خود، کمک به امر توانبخشی را یکی از وظایف مهم خود قرار داده است . فعالیت‌های توانبخشی جمعیت به استناد ماده ۳ قانون اساسنامه و در چهارچوب وظایف مصوب فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر جهان تحت عنوان کمک به امر توانبخشی در دو بند درون مرزی و برون مرزی و با اهداف کمک به اقشار آسیب‌دیده و معلول کشور پایه‌ریزی شده است.

هر چند که فعالیت‌های توانبخشی جمعیت هلال‌احمر برای اولین بار در دی ماه سال ۱۳۴۱ با شروع به کار نخستین مرکز توانبخشی با همکاری سازمان ملل متحد آغاز شد اما پیشرفت، توسعه و شکوفایی این فعالیت‌ها را می‌توان در چهل و شش سال اخیر برشمرد.

افزایش مراکز توانبخشی از یک به بیش از 207 واحد در چهل و شش سال اخیر 

در طول سال‌های پس از پیروزی انقلاب توسعه و راه‌اندازی مراکز توانبخشی در 15 استان کشور  کشور مورد تأکید قرار گرفت تا جایی که تعداد این مراکز از یک واحد در سال ۵۷ به بیش از 209 واحد در سال 1403 رسیده است. 

با خرید و توزیع مواد و لوازم مصرفی مراکز ارتوپدی در کشور به ارزش ریالی بیش از 667 میلیارد ریال، شاهد رشد 600 درصدی بودجه در حوزه توانبخشی و بهره‌مندی بیش از 130 هزار نفر از خدمات توانبخشی هلال‌احمر بوده‌ایم. در طول سه سال گذشته 340 نیروی متخصص نیز برای توسعه خدمات به کار گرفته شده و با راه‌اندازی 26 واحد توانبخشی جدید در 15 استان کشور، تعداد مراکز توانبخشی در کشور به 209 واحد افزایش یافته است.

در حال حاضر ۶ کلینیک تخصصی توانبخشی در استان‌های اصفهان و مرکز جامع توانبخشی تهران مشغول خدمت‌رسانی هستند. همچنین اکنون سه تیم سیار توانبخشی(ارتوپد فنی) راه‌اندازی شده‌اند.

مراکز توانبخشی جمعیت هلال‌احمر به دلیل خدمات مهمی‌که ارائه می‌کردند به عنوان یکی از ارگان‌های مهم هلال‌احمر تبدیل شدند و از همین‌رو این مراکز در مجموعه معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی کار خود را پیگیری کردند و اکنون این معاونت در ۳۱ استان کشور مراکز توانبخشی فعال دارد که مشغول خدمت‌رسانی به هموطنان هستند. با توجه به ضرورت خدمت‌رسانی مناسب، این مراکز به صورت مستمر پایش می‌شوند و بر اساس آمار عملکردی که از مراکز توانبخشی سراسر کشور دریافت می‌شود این مراکز مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و با توجه به شرایط آغاز جنگ تحمیلی و بجای ماندن هزاران جانباز، مراکز توانبخشی جمعیت هلال‌احمرخدمت‌رسانی به جانبازان را مورد تأکید قرار دادند و می‌توان گفت که در مجموع فعالیت‌های این معانت در ابعاد علمی و عملی گسترش پیدا کرد.  مراکز توانبخشی در سراسر کشور بیش از 1 میلیارد و 878 خدمت ارائه کردند و اکنون این مراکز با زیرساخت ها و تجهیزات به روز شده و برگزاری بیش از 22 دوره‌های تخصصی داخلی و خارجی با هدف ارتقای سطح کیفی و مهارتی فعالان در این حوزه، همچنان آماده خدمت‌رسانی به مددجویان و جانبازان هستند.

در طول چهل و شش سال اخیر معاونت بهداشت درمان و توانبخشی جمعیت هلال‌احمر در عرصه داخلی دستاوردهای مختلفی را داشته است. راه‌اندازی بیمارستان فوق‌تخصصی توانبخشی نورافشار یکی از مهمرترین ظرفیت‌های جمعیت هلال‌احمر برای ارائه خدمات توانبخشی است. همچنین علاوه بر خدمات توانبخشی به صورت مستمر در سراسر کشور نیز ارائه می‌شود. از سوی دیگر سعی شده که این خدمات روز به روز شکل بهتر، مناسب‌تر و استانداردتری به خود بگیرند. از همین‌رو در حال حاضر دستور‌العمل‌های مور نیاز در حوزه توانبخشی و استانداردهای مراکز توانبخشی تدوین شده است.

در این زمینه از استانداردهای بین المللی در ارائه خ دمات توانبخشی نیز بهره‌گیری شد و در این راستا می‌توان به دریافت ISO در مرکز توانبخشی استان کرمان اشاره کرد.

همچنین با توجه به حادثه‌خیر بودن اقلیم ایران و به دنبال آن نیاز به خدمات توانبخشی پس از حوادث، پروتکل توانبخشی در حوادث و سوانح تدوین شد.

معاونت بهداشت درمان و توانبخشی جمعیت هلال‌احمر همواره همکاری‌های علمی را نیز مد نظر قرار داده و در این زمینه می‌توان به همکاری با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه‌های علوم پزشکی در زمینه فناوری و آموزش دانشجویان توانبخشی و رزیدنت‌های تخصصی ارتوپدی ،طب فیزیکی و توانبخشی و همچنین همکاری در برگزاری سمینارها، کارگاه‌ها، کنگره‌ها و همایش‌های تخصصی توانبخشی اشاره کرد.

علاوه بر این، معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی در راستای تدوین دستاوردهای خود نیز پیشگام بوده و در همین راستا پیش‌نویس سرفصل دروس جهت درج در کتاب فرآیند مدیریت آموزش در جمعیت هلال‌احمر تهیه شده است و همچنین کتب و جزوات تخصصی توانبخشی در زمینه‌های مختلف مانند کفش طبی ارتز و پروتزها تدوین شده است.

تاکید به بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی 

در راستای استفاده هر چه بیشتر از ظرفیت‌های موجود در داخل کشور این معاونت اقدام به همکاری با 30 مرکز دانش‌بنیان جهت بومی‌سازی قطعات و تجهیزات توانبخشی کرد و همین‌طور تفاهم‌نامه‌هایی با سازمان‌های مردم‌نهاد، دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی برای استفاده از ظرفیت‌های آنها منعقد شد.

از طرف دیگر استفاده از تکنولوژی‌های نوین در ارائه خدمات توانبخشی به منظور افزایش سطح کیفی خدمات مورد تاکید بوده است. در حال حاضر اولین نمونه‌های پروتز دست الکترونیکی ایرانی توسط توانبخشی جمعیت هلال‌احمر تولید شده است.

معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی جمعیت هلال احمر در کشورهای مختلفی حضور دارد و خدمات ارائه می‌کند. این معاونت علاوه بر حضور در کشورهای آفریقایی گسترش حوزه عملیاتی درکشورهای آمریکای لاتین را نیز در برنامه‌های خود قرار داده است و در حال حاضر ۳ مرکز در بولیوی، یک مرکز در نیکاراگوئه و یک مرکز در اکوادور فعال هستند.

پیگیری و توسعه آموزش‌های سلامت در زمینه‌های توانبخشی–همودیالیز و کمک‌های اولیه در کنیا، غنا، ساحل عاج، مالی، نیجر و افغانستان و همچنین تلاش و پیگیری مجدانه در خصوص بازگشایی مراکز درمانی جمعیت هلال‌احمردر کشورهای ازبکستان و تاجیکستان، از دیگر فعالیت‌های معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی در عرصه بین‌المللی است.

100 درصد عملیاتی شدن نرم افزار CIS و ایجاد شبکه یکپارچه درمان اضطراری (تیم های درمان BHCU) در سراسر کشور، از جمله دیگر اقدامات معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی جمعیت هلال‌احمراست. 

با توجه به وظایف و رسالت های جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران توسعه درمان اضطراری یکی از وظایف همیشگی این جمعیت اس؛ در سال های 1400 تا 1403 علاوه بر توسعه کمی‌با توسعه کیفی از جمله یکپارچه کردن شبکه اطلاعات همراه شده است.

پیشرفت در توسعه واحد های درمان اضطراری، پیشرفت در راه‌اندازی واحدهای دیالیز و کموتراپی، پیشرفت در توسعه مراکز بهداشتی و درمانی داخل کشور، پیشرفت در توسعه ظرفیت پاسخگویی به سوانح ملی و بین‌المللی، پیشرفت در توسعه برگزاری کارگاه و دورههای آموزشی ویژه توانمندسازی اعضا، پیشرفت در توسعه اعضای تیم‌های عملیاتی بهداشت و درمان اضطراری و پیشرفت در ارائه خدمات سلامت پیش از اعزام حجاج با تمرکز بر مراکز استانی؛ از جمله دستارودها و توفیقات این معاونت در حوزه درمان اضطراری در طی سال‌های اخیر بوده است.