ده سالگی دادرس با آموزش بیش از 3 میلیون و 500 هزار دانش آموز 

گفتگو با بنیان گذار طرح ملی دادرس مقدماتی و پیشرفته در سازمان جوانان جمعیت هلال احمر

 

فاطمه پاک سرشت-  

همواره خطرات مختلفی جان انسان ها را تهدید می کند. این خطرات با توجه به شرایط مختلف از قبیل فرد، جامعه، نوع خطر و... آسیب زا است که گاها منجر به معلولیت دائمی و حتی مرگ افراد می شود. در این میان دانش آموزان با توجه به شرایط و محیط داخل و بیرون مدرسه در معرض آسیب بیشتری قرار دارند.

طرح ملی دادرس پس از واقعه آتش‌سوزی در مدرسه دخترانه روستای شین‌آباد؛ با هدف آماده¬سازی و توانمندسازی دانش¬آموزان برای مقابله با حوادث غیرمترقبه در قالب تفاهم ‌نامه ای فی مابین سازمان جوانان جمعیت هلال احمر و معاونت تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش منعقد شد. 

در این طرح دانش آموزان هشت آیتم امدادی پناه¬گیری و خروج ایمن، ارزیابی وکنترل علائم حیاتی، حمل مصدوم، حمایت حیاتی پایه BLS و احیاء قلبی و ریوی، خونریزی، پانسمان و بانداژ، شکستگی و آتل بندی، اسکان اضطراری(چادرزنی) و اطفاء حریق را فرا می گیرند و با تشکیل تیم های 14 نفره در مدارس کارگروهی و باهم بودن را تمرین می کنند.

در طی 10 سال گذشته تا کنون بیش از 3 میلیون و 500 هزار دانش آموز مباحث امدادو کمک های اولیه در قالب طرح ملی دادرس فرا گرفتند. 

اما به مناسبت گرامیداشت هفتادوپنجمین سالروز تاسیس سازمان جوانان جمعیت هلال احمر با دکتر سیدعلی منیری معاون جوانان و دانشجویی سازمان جوانان جمعیت هلال احمر؛ بینان گذار اجرای طرح ملی دادرس «دانش آموز آماده در روزهای سخت» به گفتگو نشستیم. 

 

دادرس پلاس گام دوم توانمندسازی جوانان 

سیدعلی منیری اکنون پس راه اندازی و شکل گیری طرح دادرس در مقطع دانش آموزی که اکنون بیش از 10 سال از عمر آن می گذرد؛ در حوزه جوانان و دانشجویی نیز «دادرس پلاس یا همان دادرس پیشرفته» را راه اندازی کرده است.

او دادرس پیشرفته را اینگونه تعریف می کند: دانشجویان و یا جوانان بالای 18 سال یا (همان دادرسان پیشرفته) به غیر از فراگیری آموزه های امداد و کمک های اولیه اکنون به صورت تیم های تخصصی و عملیاتی در حوادث در کنار سایر امدادگران ایفای نقش خواهند کرد. 

دکتر منیری بررسی خلاء میدانی در عملیات های امدادونجات را به روش های عینی و بر اساس مستندات و گزارشات سازمان امدادونجات مطرح کرد و گفت: بزرگترین و بیشترین مطالبه عموم مردم و مسئولین در زمان وقوع حوادث از جمعیت هلال احمر علاوه بر جستجو و نجات، رهاسازی و انتقال مصدومین، موضوع سرعت العمل هلال احمر در برپایی چادرهای امدادی (اسکان اضطراری) برای متاثرین از حادثه با هدف تامین سرپناه اولیه و ضروری است. 

این مقام مسئول در ادامه به اهمیت نصب و برپایی استاندارد چادرهای امدادی اشاره می کند و می گوید: طبیعتا عملیات نصب یک چادر زمان بر است چون بر اساس تکنیک های خاص باید برپا شود که اعضای جوانان و دانشجویان سازمان جوانان زیر نظر معاونت آموزش، پژوهش و فناوری جمعیت هلال احمر با آموزه های امداد و کمک های اولیه، اسکان اضطراری، تکنیک های برپایی اردوگاه آشنا می شوند و با دریافت گواهینامه رسمی و ثبت نام در سامانه امدادونجات می توانند در زمان بحران و بر اساس فراخوان و تحت فرماندهی و نظارت سازمان امدادونجات و با مدیریت مسئولین حوزه جوانان در کنار سایر امدادگران که به جستجو و نجات می پردازند، در برپایی چادرهای امدادی و ایجاد اسکان اضطراری، بازوی کمکی سازمان امدادونجات نقش باشند. 

منیری فلسفه وجودی طرح دادرس پیشرفته را اینگونه تعبیر می کند: سازمان امدادونجات در آینده نزدیک در بخش اسکان اضطراری و برپایی اردوگاه در زمان وقوع بحران و حوادث؛ نیروهای توانمندی از تیم های دادرس پلاس در همه نقاط کشور خواهد داشت. 

معاون جوانان و دانشجویی سازمان جوانان جمعیت هلال احمر جلوگیری از هدر رفتن مدت زمان برپایی چادرها در مناطق حادثه دیده و هم چنین صرف انرژی و توان امدادگران و نجاتگران در امدادرسانی تخصصی در بحران را از اهداف بسیار مهم طرح دادرس پیشرفته برشمرد و ادامه داد: جوانان آموزش دیده دادرس علاوه بر ارائه خدمت در زمان وقوع حوادث، در طول سال نیز با اجرای المپیاده آماده، مانورهای مشترک و آموزشی در بحث ارائه آموزش های همگانی، چادرزنی و اسکان اضطراری و کمک های اولیه در خانه های هلال در مناطق روستایی، نقاط کم برخوردار و پرخطر در مواجه با حوادث و سوانح طبیعی نیز حضور خواهند یافت. 

اما دستاوردهای آموزه های دادرس در طی 10 سال گذشته به غیر از آموزش میلیونی دانش آموزان به نجات جان چندین نفر نیز منجر شده است، در خردادماه سال 1395 علیرضا حسین زاده دانش‌آموز ۱۵ ساله خوزستانی آموزش دیده در طرح دادرس با استفاده از آموخته‌های طرح دادرس توانست جان یک دختر ۱۸ساله را در مقابل دیدگان خانواده‌اش نجات دهد.

هم چنین در دیماه سال 1395 «شکوفه مختاری»، یکی از دادرسان ممتاز و منتخب هلال احمر مسجدسلیمان توانسته بود با استفاده از آموزش های امدادی، جان یک کودک دوساله را که فاقد علائم حیاتی بود، نجات بخشد.

و اما در این گزارش به پای گفتگوی یک مربی و شاگردش که منجی جان یک کودک 2 ساله شده اند، نشستیم.

 

گفتگو با بانوی نجاتگری که روزانه 35 کیلومتر را با اتوبوس برای یادگیری طی می کرد

 

در مسیر عاشقی حتی یک روز از هلال احمر فاصله نگرفتم 

 

  سمیرا صیدی

 

قصه از اینجا آغاز نمی شود، بلکه قصه دادرس سال ها پیش با عشق و علاقه آغاز شد. ابتدا تنها چند نفر در آغاز ساخت و هموار کردن جاده عاشقی دادرس حضور داشتند اما اکنون این جاده شلوغ شده و پر از افراد عاشق است. افرادی که مفهوم دادرس را درک می کنند با قدم هایی استوار در مسیر این جاده حرکت می کنند و هر روز عاشقان بیشتری را به این مسیر اضافه می کنند.                                                                                                   

دانش آموز آماده در روزهای سخت مفهوم کلمه دادرس است؛ یعنی دانش آموزی که می تواند آموزش های امدادی را در دوران تحصیل و مدرسه زیر نظر مربیان مجرب بگذراند تا در زمان بروز هر حادثه ای بتواند تا رسیدن نیروهای امدادی و اورژانس به همنوعان خود کمک کند و جان آنها را از هر گونه خطر جدی نجات دهد.

زهره علیرمضانی یکی از نجاتگران زبده جاده عاشقی است که توانسته با هجده سال فعالیت در هلال احمر به دانش آموزان بسیاری آموزش دهد و به همه آنها یاد آور شود که این مسیر بازگشت ندارد و آنقدر این جاده زیبا و سرسبز است که دیگر هیچکس میل به بازگشت ندارد و تنها به ادامه مسیر یادگیری و کمک به همنوعان خود فکر می کند.

زهره در بخش کشکوئیه استان کرمان زندگی می کند و 18 سال پیش با گذراندن دوره کمکهای اولیه وارد هلال احمر شد. ¬                                                                                                                                                                             

زهره علیرمضانی ادامه می دهد: من در مسیر یادگیری پستی و بلندی های بسیاری را تجربه کردم زیرا که من تنها خانم بخش کشکوئیه بودم و برای گذراندن دوره های هلال احمر هر روز باید 35 کیلومتر را با اتوبوس طی میکردم، اما همه این سختی ها برایم شیرینی خاصی داشت چون در نهایت هدفم این بود بتوانم درجه نجاتگر یکم خود را بگیرم.

او پس از کشیدن نفسی عمیق و اشتیاقی که در چشمانش برق میزند گفت: من دوره مربیگری را نگذراندم و مدرک آن را ندارم اما توانستم بعد از گرفتن درجه نجاتگر یکم مسئول خانه داوطلبان کشکوئیه شوم و مسئولیت آموزش طرح دادرس را از سال 96 به عهده بگیرم.

آرزویم داشتن امکانات بیشتر برای آموزش بهتر است

زهره با لحنی گلایه آمیز توام با بغض می گوید: کاش مسئولین جمعیت که برای نجات جان انسان ها ارزش زیادی قائل هستند؛ می دانستند در شهرستان کوچک ما امکانات زیادی برای آموزش وجود ندارد و حتی گاهی با ساده ترین امکانات مانند عروسک، بالش و... برای انجام CPR به جای مانکن استفاده می کنیم و به دانش آموزان آموزش می دهیم؛ آرزویم این است مسئولین امکانات بیشتری را در اختیار شهرستان های کوچک برای آموزش بهتر قرار دهند.

البته این کمبود هم گاهی باعث خلاقیت افراد می شود؛ دقیقا یادم می آید یکی از دانش آموزان که بسیار خلاق بود برای آموزش CPR یک عروسک را درست کرده و یک لوله باریک از دهان به شکم عروسک وصل کرده بود و با هر بار فوت کردن به آن لوله شکم عروسک بالا و پایین می رفت و اینگونه بود که دانش آموزان نحوه انجام CPR را فرا گرفتند.

خدا رو شکر که در همه این سال ها دانش آموزان زیادی پیش من آمدند و از اینکه در طرح دادرس شرکت کردند خوشحال بودند و تعریف می کردند که توانسته اند با داشتن دانش و اطلاعات لازم به افراد زیادی که دچار خفگی، خونریزی، زخم های کوچک، مسمومیتها شده اند، کمک کنند. اما یکی از کسانی که همیشه در ذهن من ماند دانش آموزی به نام زهرا عزیزی بود که CPR را با بالش به آنها آموزش داده بودم و توانسته جان یک نفر را نجات دهد؛ باعث خوشحالی و افتخارم شد.

زهره علیرمضانی نجاتگر پرتلاش که عاشق هلال احمر است و طی این سال ها حتی یک روز هم از هلال احمر فاصله نگرفته و هر روز با اشتیاق بیشتری نسبت به گذشته برای آموزش گام برداشته می گوید بهتر است خود زهرا ماجرا نجات را تعریف کند و به قول خودش هر بار که گوش می دهد بیشتر لذت می برد.

دانش آموز دادرسی که قصد دارد تا مربی شدن دوره های هلال احمر را بگذراند

 زهرا عزیزی پور پس از صحبت های مربی خود ادامه می دهد: من پایه هشتم مدرسه فاطمه الزهرا کشکوئیه بودم که بنر طرح دادرس را در مدرسه دیدم و هیچ شناختی نسبت به هلال احمر و طرح دادرس نداشتم.                            ابتدا فقط برای شناخت و از سر کنجکاوی در این طرح شرکت کردم اما با گذشت چند روز علاقه¬مند شدم که دوره را به صورت جدی بگذرانم و اشتیاق داشتم که بتوانم روزی برسد به همنوعانم کمک کنم.                                                         واقعا فکر نمیکردم آن روز اینقدر نزدیک باشد و بتوانم به کسی کنم و آن فرد هم از نزدیکان خودم باشد، شاید اگر حتی یک ماه زودتر چنین اتفاقی میفتاد از ترس قالب تهی می کردم و هرگز نمی توانستم برای کمک اقدامی کنم.

پس از چند روز که خانم علیرمضانی عزیز با صبر و حوصله به ما CPR را آموزش می دادند؛ ما و همه خاله و دایی هایم در خانه مادربزرگم دور هم بودیم، خاله من دو دختر دارد؛ دختر بزرگتر آن خواهر دوساله خود را بغل کرده و یکدفعه هر دو آنها با هم زمین خوردند و دخترخاله دو ساله ام بیهوش شد و همه به شدت ترسیده بودند و نمی دانستند باید چه کاری انجام دهند و تنها سر و صدا و گریه می کردند، به سختی توانستم آنها را متقاعد کنم که من آموزش CPR را گذرانده ام و اجازه دهند او را CPR کنم.   

مرگ و اتفاق تنها برای همسایه نیست و به ما خیلی نزدیک است...  

من با اینکه تا حدودی دلهره داشتم که ممکن است یک لحظه اشتباه من باعث شود آسیب جدی تری به دخترخاله ام وارد شود، اما باز هم بر دلهره ام غلبه کردم و CPR را انجام دادم و خوشبختانه توانستم جان او را نجات دهم، واقعا یاد این جمله افتادم که می گویند مرگ و اتفاق فقط برای همسایه نیست و به ما خیلی نزدیک است و قطعا روزی به سراغ نزدیکان خود ما هم می آید. پس از این ماجرا تصمیم گرفتم بعد از فارغ شدن از درس و مدرسه حتما یک تایم از زندگیم را برای گذراندن دوره های کامل و تخصصی هلال احمر صرف کنم و تا جایی که ممکن است به کسانی که می شناسم توصیه کنم تا دوره¬ های هلال احمر را بگذرانند.

زهرا با لحنی کاملا جدی و مصمم ادامه می دهد: خیلی خوشحالم که مسئولین به فکر مردم هستند و به آنها آموزش های رایگان می دهند، اگر خدا بخواهد حتما تصمیم دارم من هم جزو کسانی باشم مربی هلال احمر می شوند و به دیگر افراد آموزش می دهند تا همه یاری¬¬گر یکدیگر باشند.