به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر؛ دیسک ها بالشتک های لاستیکی هستند که بین استخوان های ستون مهره ها قرار داشته و دور تا دور نخاع را فرا گرفته اند. دیسک‌ها به وسیله پارگی لایه بیرونی دیسک به نام «آنولوس» یا جدا شدن صفحه انتهایی از بدنه استخوان‌های مهره که به مرکز ژل مانند (نوکلئوس پالپوزوس) اجازه تراوش به بیرون را می دهد، دچار فتق می‌شوند. این ژل می‌تواند بخش‌هایی از عصب را فشرده یا منقبض کند و باعث درد شود. نوکلئوس پالپوزوس بیرون زده، حاوی پروتئین های التهابی است که می‌توانند التهاب کافی برای تحت تاثیر قرار دادن عصب مجاور را ایجاد کرده و باعث چیزی شوند که معمولا به درد سیاتیک یا رادیکولوپاتی معروف است.
فتق یا همان بیرون زدگی دیسک کمر گاهی با بلندکردن اشیا و گاهی به خودی خود ممکن است اتفاق بیفتد. به طور مثال افزایش سن را می‌توان عامل بیرون زدگی دیسک کمر داشت چرا که با بالا رفتن سن دیسک خشک و دیواره بیرونی دیسک ضعیف می‌شود. هسته ژلاتینی دیسک از پارگی ایجاد شده در دیواره دیسک بیرون زده و درد آن در اثر تماس آن با عصب ایجاد می‌شود. زمانی که دیسک بیرون می زند، گاهی نیاز است که جراحی انجام شود.

علت فرسایش زودهنگام دیسک چیست ؟
عوامل مختلفی ممکن است موجب فرسایش در دیسک کمر شود:

ژنتیک
استعمال دخانیات
برخی از ورزش ها و یا حتی شغل ها

علت و علائم بیرون زدگی دیسک کمر
با افزایش سن افراد، مواد مایع مرکز دیسک از بین میرود و دیسک ها سخت می شوند و دیگر مانند یک بالشتک نرم نیستند. این عامل باعث جابه جایی مرکز دیسک ، ترک خوردن و ایجاد شکاف در دیسک می شود و در نهایت پارگی و بیرون زدگی دیسک کمر ایجاد میشود. بیشترین بیرون زدگی و پاره شدن دیسک کمر در ناحیه تحتانی دو تا از دیسک های کمر به وجود می آید.از علائم بیرون زدگی دیسک می توان به موارد زیر اشاره کرد ، البته برای تشخیص حتما باید توسط متخصص ستون فقرات معاینه شوید:

درد ناگهانی در پشت حین فعالیت بدنی
اختلال در حفظ تعادل
درد و سفتی در ناحیه کمر
درد در باسن و ساق پاها
اسپاسم عضلانی
گزگز یا بی حسی و ضعف در پاها
بی اختیاری ادرار و مدفوع و فلج اندام های تحتانی در موارد شدید
درمان بیرون زدگی دیسک کمر
تشخیص بیرون زدگی دیسک کمر

ابتدا پزشک شرایط بیمار را بررسی می‌کند (شرایط بیمار: علائم، سابقه آسیب دیدگی و…). سپس پزشک با معاینه منشا درد را پیدا کرده و آزمایشاتی را برای بی حسی یا ضعف عضلات انجام می‌دهد. در نهایت پزشک آزمایش های تصویربرداری را برای فرد تجویز می‌کند، که این آزمایشات شامل ام آر آی، سی تی اسکن، نوار عصب و عضله، تست هدایت عصبی، رادیوگرافی، میلوگرام می‌باشد.

ام آرآی: در این نوع تصویربرداری میدان مغناطیسی و امواج رادیو فرکانسی برای تهیه تصاویر بافت نرم ستون فقرات استفاده می‌شود. آزمایش ام آر آی دیسک آسیب دیده و همچنین اینکه آیا مشکل فشردگی عصب وجود دارد یا خیر ، زائده های استخوانی، تومورهای نخاعی، آبسه را نیز نشان می‌دهد.

MRI از کیفیت تصویر بهتری نسبت به رادیوگرافی برای نشان دادن عصب و دیسک ها برخوردار است.

سی تی اسکن: این نوع تصویربرداری با استفاده از پرتو اشعه ایکس انجام می‌شود و از رایانه برای تهیه تصاویر دو بعدی ستون فقرات استفاده می‌شود. برای تایید آسیب دیسک از این نوع تصویر برداری استفاده می‌شود.

نوار عصب و عضله: این نوار فعالیت الکتریکی عضلات را اندازه گیری می‌کند. نحوه عملکرد این دستگاه به این شکل است که سوزن هایی در عضلات فرو می‌کند و نتیجه روی دستگاه مشخص می‌شود.

تست هدایت عصبی: این تست مشابه نوار عصب و عضله می‌باشد و این آزمایش‌ آسیب‌دیدگی عصب و ضعف عضلات را نشان می‌دهد، اینکه عصب چطور سیگنال الکتریکی را از یک سر عصب به سر دیگر انتقال می‌دهد را اندازه گیری می‌کند.

رادیوگرافی: مهره‌های استخوانی ستون فقرات در عکس دیده میشود که در چه وضعیتی قرار دارد. در عکس رادیوگرافی علاوه بر نزدیک شدن مهره ها به هم، تغییرات آرتریتی، خارهای استخوانی یا شکستگی را نیز نشان می‌دهد. برای تشخیص بیرون زدگی دیسک کمر این آزمایش به تنهایی کافی نیست.

میلوگرام: نوعی رادیوگرافی که در آن ماده حاجب به روش اسپاینال تب در کانال نخاعی تزریق می‌شود. سپس فلوئورسکوپ اشعه ایکس تصاویر تشکیل شده را ثبت می‌کند. ماده رنگی در تصویر به رنگ سفید دیده می‌شود به همین دلیل نخاع و کانال نخاعی با جزئیات دیده می‌شود. در برخی از موارد سی تی اسکن را بعد از میلوگرام انجام می‌دهند. میلوگرام مواردی همچون تومورنخاعی، آبسه، زائده نخاعی، تحت فشار قرار گرفتن عصب در اثر فتق دیسک را نشان خواهد داد.

درمان با جراحی

در بیشتر مواقع، راه درمانی، از طریق دارو، ورزش کردن و فیزیوتراپی است اما در برخی از مواقع و داشتن بعضی از شرایط باید تن به جراحی داد.

درد شدید

بی حسی پا