به گزارش پایگاه اطلاعرسانی جمعیت هلالاحمر؛ وقتی غذا یا جسمی خارجی در گلویتان گیر کند، میتواند به طور نسبی یا کامل راه نفستان را ببندد و باعث آسفیکسی یا خفگی شود. بدن بدون اکسیژن کافی فوراً در وضعیت هیپوکسی قرار میگیرد که ممکن است باعث بیهوش شدن، اختلال عملکرد اندامها و در صورت عدم اقدام درمانی فوری در عرض چند دقیقه منجر به مرگ شود. به همین دلیل در شرایط خفگی، سرعت عمل حرف اول را میزند.
علائم خفگی
- فرد قادر به سرفه کردن، حرف زدن، نفسکشیدن و ایجاد صدا نیست.
- لبها، پوست یا ناخنهای فرد به خاطر کمبود اکسیژن کمیکبود میشوند.
- فرد احتمالاً دستهایش را هم به گلویش میگیرد تا شما متوجه خفگی او شوید.
اقدامات اولیه در ورود جسم خارجی به راه هوایی
توجه داشته باشید برای همه موارد بهمحض اطلاع از امکان خفگی بیمار (عدم سطح پاسخدهی ـ عدم وجود تنفس) از اورژانس ۱۱۵ درخواست کمک کنید.
چنانچه فردِ در حال خفگی، سرفه میکند یا همچنان توان تولید صوت دارد؛ او را تشویق به سرفه کردن کنید. سرفه به علت فشاری که ایجاد میکند، میتواند جسم خارجی را خارج کند.
چنانچه فرد در حال خفگی، توان تولید صدا را از دست بدهد و نتواند سرفه کند، اقدامات مربوط به خروج جسم خارجی را انجام دهید. این مانورها در بزرگسالان شامل:
ضربهزدن به پشت (بین دو کتف) میتواند فشار راه هوایی را بالا ببرد و جسم خارجی گیرکرده را خارج کند.
روش اجرا: پشت مصدوم بایستید و با یک دست از ناحیه سینه او را نگه دارید.
در صورت امکان سر مصدوم را آنقدر به جلو خم کنید تا سرش پایینتر از سینه (سطح ریهها) قرار گیرد. بدین ترتیب از نیروی جاذبه نیز برای خروج جسم خارجی کمک میگیرید.
با کف دست دیگرتان پنج ضربه محکم بین دو کتف بزنید. هر ضربه بهتنهایی باید آنقدر محکم باشد تا بتواند لقمه را به خارج پرتاب کند.
دهان مصدوم را نگاه کنید و ببینید آیا جسم بیرون آمده است؟ اگر بیرون نیامد، به مرحله بعدی بروید.
فشار آوردن به شکم: تکنیک فشار آوردن به شکم به مانور هایملیش موسوم است.
روش اجرا: پشت مصدوم بایستید. بازوان خود را دور بدن مصدوم حلقه کنید. مشتِ یک دست را روی شکم مصدوم، سه انگشت بالاتر از ناف زیر زائده خنجری بگذارید و دست دیگرتان را روی مشت دست اول قرار دهید:
پنج بار فشار سریع، محکم، پشت سرهم و رو به بالاتر وارد کنید.
اگر مشکل برطرف نشد، دوباره ضربه به پشت و فشار روی شکم را تکرار کنید. این تکنیک را تا زمانی ادامه میدهیم که فرد بتواند: سرفه کند، نفس بکشد، گریه کند، صحبت کند.
اگر تنها هستید و جسم خارجی داخل راه هوایی شما پریده است، چگونه میتوانید به خودتان کمک کنید:
قبل از هر چیز آرامش خود را حفظ کنید.
تا زمانی که سرفههای قدرتمند و مؤثر دارید سعی کنید با سرفه، جسم خارجی را بیرون بیندازید؛ ولی چنانچه احساس کردید تنفس شما مشکل شده است، قبل از اینکه هوشیاری خود را از دست بدهید، باید فوری مانور فشار بر شکم را خودتان اجرا کنید.
چیزی یا شیئی را که ارتفاع آن در حدود کمر شما باشد، پیدا کنید (مانندمیز یا صندلی).
دست خود را مشت کنید و آن را روی شکم درست بالای ناف قرار دهید.
مشت خود را با دست دیگر بگیرید. برای مؤثرتر شدن مانور آرنجهای خود را از بدن دور کنید.
با مشت خود فشاری به داخل و بالا وارد کنید. چنانچه جسم خارج نشد، مرحله بعد را انجام دهید.
روی شیء مورد نظر (لبه صندلی یا میز) خم شوید و مشت خود را بین آن شیء و شکمتان قرار دهید.
مشت خود را به داخل و بالا حرکت دهید و در همان حال بدن خود را روی شیء مورد نظر بیندازید تا قدرت و کارآیی فشار شما افزایش یابد. این کار را ادامه دهید تا جسم به خارج پرتاب شود.
در صورتی که جسم خارج نشد و تنفس شما بدتر شد، سریعاً برای درخواست کمک به بیرون از منزل بدوید.
سه نکته مهم!
ایجاد فشار شکمی در خانمهای باردار، افراد بسیار چاق و شیرخواران زیر یک سال ممنوع است.
چنانچه فرد در حال خفگی، هوشیاری یا توان عضلانی خود را از دست داد، اقدامات احیای پایه (احیای قلبی ـ ریوی) را برای او شروع کنید.
جستوجوی مرتب دهان بهمنظور پیدا کردن جسم خارجی و خارجکردن آن با جستوجوی کورکورانه انگشت ممنوع است.