به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر، گروهی از امدادگران پایین گردنه هشدارهای لازم را به راننده‌ها می‌دهند و در بستن زنجیر چرخ به آن‌ها کمک می‌کنند. در روزهای پر بارش وقتی خودروها در بالای گردنه زمین‌گیر شده‌اند مردم روستایی هم به کمک امدادگران می‌شتابند و چند ساعتی مسافران در راه مانده را در خانه خود اسکان می‌دهند. با بارش اولین برف پاییزی امداد و نجات در این جاده شکل و شمایل زمستانه به خود می‌گیرد و تا اوایل اردیبهشت و جاری شدن آب از کوه‌ها این روند ادامه دارد.

برای عملیات‌های سخت‌ آموزش دیده‌ایم

بارش اولین برف پاییزی در گردنه الماس عملیات امداد و نجات زمستانه را آغاز می‌کند و در ماه‌های دی و بهمن به اوج خود می‌رسد. بادهای شدید منطقه و کم عرض بودن جاده باعث شده تا حوادث جاده‌ایی و کوهستانی زیادی در این منطقه رقم بخورد.«صادق سلیمی» عضو تیم واکنش سریع امداد و نجات پایگاه گردنه الماس می‌گوید:« پایگاه گردنه الماس یک پایگاه امداد و نجات جاده‌ای‌ است اما بیشتر حوادث و عملیات‌های امداد و نجات ما در کوهستان رخ می‌دهد. کوه‌های عجم خلخال و کوه آق داغ منطقه خلخال یکی از پرخطرترین و حادثه‌خیزترین کوهستان‌های کشور است و حوادث مختلفی در آن اتفاق می‌افتد. کوهنوردانی که به صورت انفرادی در مسیر قدم برمی‌دارند اغلب به دلیل بکر بودن منطقه و آشنا نبودن با آن بیشتر در معرض حوادث قرار می‌گیرند. زمانی که در ارتفاعات کوهستان کسی دچار حادثه می‌شود، هیچ گونه امکانات و تجهیزات لازم برای رسیدن به فرد آسیب دیده وجود ندارد. تیم‌های واکنش سریع برای این عملیات‌ها، تمرینات و آموزش‌های لازم را می‌بینند و واکنش‌های سریعتری نسبت به بقیه اعضا دارند.» امداد و نجات به کوهنوردان به صورت اعزام تیم عملیاتی بعد از اطلاع از موقعیتی که از سمت مرکز عملیات اضطراری استان به پایگاه آغاز می‌شود. شناخت کافی از منطقه قبل از حرکت، اطلاع دادن مکان و مقصد کوهنوردی به خانواده و همراه داشتن تجهیزات کوهنوردی، همراه داشتن مسیریاب و مکان یاب، پوشاک و جیره غذایی از توصیه‌های امدادگران پایگاه گردنه الماس به کوهنوردان زمستانی است. سلیمی می‌گوید:«در بحث امداد و نجات اولویت اول حفظ جان خودمان و ایمن سازی محل عملیات می‌باشد و بعد مصدومین را براساس وضعیت جسمی‌شان بررسی می‌کنیم و به آنها رسیدگی‌های لازم را انجام می‌دهیم.» اغلب تصادفات جاده‌ایی در دو محور خلخال به پونل و اسالم به خلخال اتفاق می‌افتد. در این دومحور جاده کم عرض می‌شود و راه برای عبور تنها یک خودرو باقی می‌ماند. به دلیل وجود کوه‌های اطراف و مه‌آلود بودن مسیر، رانندگان دید کافی ندارند. سال 94 بود که در یکی ازعملیات‌ها یک دستگاه خودرو نیسان با موتور سیکلت برخورد کرده بود و سرنشینان موتورسیکلت دچار حادثه شده بودند. یک فوتی و یک مصدوم با حال وخیم داشتیم. در طول مسیر انتقال مصدوم به بیمارستان همراه با همکارم چندین بار احیا قلبی انجام دادیم و توانستیم مصدوم را از مرگ حتمی نجات دهیم.» در هر شیفت کاری 5 امدادگر فعالیت می‌کنند. وسعت برخی از عملیات‌ها بالا است و برای سرعت بخشیدن به عملیات برخی از امدادگران ساعاتی بیشتر در پایگاه می‌مانند.

پایگاه امداد و نجات گردنه الماس تجهیزات ندارد

محور خلخال به اسالم یکی از محورهای مواصلاتی بین دو استان اردبیل و گیلان است و به خاطر طبیعت زیبا و بکر منطقه یکی از پر رفت‌وآمدترین جاده‌های شمال کشور به خصوص در فصل بهار و تابستان است. گردنه الماس با ارتفاع 2هزار و 300 متر از سطح دریاهای آزاد یکی از گردنه‌های برف و کولاک‌گیر کشور است که به واسطه وزش بادهایی با سرعت بیش از 100 کیلومتر در ساعت حتی در مواقع صاف بودن آسمان و قطع بارش‌های برف و بروز کولاک‌های شدید، برف همراه یخبندان سطح جاده  و محدودیت دید مشکلاتی را برای رانندگان ایجاد می‌کند. امدادرسانی در این منطقه و نبود تجهیزات کافی یکی از چالش‌های امدادگران پایگاه گردنه الماس است. «پرویز رئوفی» نجاتگر پایگاه امداد و نجات گردنه الماس می‌گوید:« تجهیزات عملیاتی ما شامل ست هیدرولیک و پنوماتیک است که داخل خودرو تعبیه شده و متاسفانه از نوع لوکاس و قدیمی است. به خاطر کولاک و مه شدید بیشتر شاهد سقوط خودروها به دره هستیم و امکان استفاده از خودرو ست نیست و از دستگاه ست کامبیتوز استفاده می‌کنیم که بسیار سنگین است. برای امدادرسانی بهتر نیاز به وسایل جدید و بروزتری داریم.» پایگاه گردنه الماس که از سال84 فعالیت خود را آغاز کرده است و ساختمان مستقل برای خود ندارد، چند سالی می‌شود که مهمان راهدارخانه راهداری و حمل و نقل جاده‌ای گردنه الماس است. رئوفی می‌گوید:«ساخت ساختمان جدید پایگاه گردنه الماس چند سالی می‌شود که آغاز شده است و تا سال آینده تکمیل می‌شود. فضای محدودی برای اختصاص تجهیزات و اسکان مسافران داریم. سیستم گرمایشی ما در راهداری، نفتی است که یکی از عوامل ابتلای اعضا به بیماریهای ریوی و تنفسی است.آب شرب مناسب و تمیز در اختیار نداریم. بعد از یک عملیات سخت و طاقت‌فرسا نیاز به استراحت و گرما داریم که به خاطر فضای محدود راهداری امکان‌پذیر نیست.» ساختمان جدید پایگاه امداد و نجات گردنه الماس در دو طبقه مجزا و در مساحت 880 مترمربع از سال 95 آغاز شده است و فضای کافی برای اسکان مسافران و استراحت اعضا تیم تعبیه شده است. نبود امکانات و تجهیزات فردی یکی دیگر از معضلات و مشکلات امدادگران گردنه الماس است که با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. «لباس‌های اعضا مناسب شرایط کوهستان و برف و کولاک نیست. جنس لباس‌ها از کامپوزیت است که گرمای زیادی ندارد و بیشتر مناسب آب و هوای معتدل است. بسیاری از هم‌تیمی‌هایم دچار بیماریهای کلیوی شده‌اند که از پس هزینه‌های سنگین درمان برنمی‌آییم.»

نجات 423 نفر در یک روز

تیم امداد و نجات پایگاه گردنه الماس، امسال روزهای سخت و پرکاری را پشت سر گذاشته‌ است و تنها در یک روز به 423 نفر امدادرسانی کرده‌اند و در همین عملیات دونفر از امدادگران دچار حادثه شده و راهی بیمارستان شدند. «مونس زارعی» راننده ست داوطلب نجات پایگاه امداد و نجات گردنه الماس می‌گوید:« به خاطر شرایط جوی این منطقه و ارتفاع بالای آن از سطح دریا در اغلب روزهای سال شاهد برف و کولاک هستیم و حتی در گرم‌ترین روزهای سال هم بادهای شدید از جنوب می‌وزد. یک بهمن امسال با تماس از مرکز و اعلام تصادف راهی محل حادثه شدیم. به علت وزش باد شدید و لغزندگی جاده حدود 120 ماشین با یکدیگر برخورد کرده‌ بودند. عملیات از ساعت 12 ظهر آغاز شد و تا ساعت 12 شب ادامه داشت. با غروب خورشید و سرد شدن هوا، بر شدت باد افزوده می‌شد و کولاک شدیدتر. شرایط سختی بود و باد با سرعتی بیشتر از 100کیلومتر بر ساعت می‌وزید و دانه‌های برف را به اطراف پخش می‌کرد. لباس‌های ما تاب وتوان سرمای گردنه الماس را ندارد ومناسب این منطقه کوهستانی نیست. سرما تا مغز استخوانمان رخنه کرده بود و بعد از آن حادثه دو هفته در بستر بیماری افتادم.» جاده خلخال به اسالم علیرغم زیبایی‌های محصور کننده‌ و ظاهرآرامش، جاده‌ایی پر خطر در تمام‌ فصول سال است و رانندگانی که به جاده و پیچ‌ و خم‌های آن آشنایی ندارند گاه به دره‌ها سقوط می‌کنند. حوادث در تابستان این منطقه با حوادث زمستان بسیار متفاوت است. عملیات امداد و نجات در این پایگاه محدود به مسافران و خودروها نیست. گردنه الماس و کوه‌های «ازناو» یکی از صعب‌العبورترین کوهستان‌های کشور است و به خاطر شرایط جوی آن منطقه، ییلاقات اهالی شهرستان تالش است. گاهی کوهنوردانی که برای تفریح به این منطقه می‌آیند نیز دچار حوادث مختلفی می‌شوند. «اواخر آذر 91 بود که با اعلام مفقودی یکی از اهالی روستای «خوجین» در غالب تیم چهار نفره راهی کوه‌های ازناو شدیم. و از دو مسیر مختلف به جست‌وجو پرداختیم. برای عبور از مسیر دره به سمت کوه‌ها باید از رودخانه مملو ازیخ می‌گذشتم. مصدوم را که از ناحیه لگن دچار شکستگی شده بود یافتیم و به بیمارستان انتقال دادیم.» اینها را زارعی می‌گوید. او که 12 سال است عضو پایگاه امداد و نجات جاده اسالم به خلخال است و تمام هم و غم خود را در راه امدادرسانی گذاشته است.