شهریار مزیدآبادی- خوشبختانه امروز فعالیت‌ جمعیت هلال احمر ایران مبتنی بر علم و عمل است و آمادگی آن نسبت به گذشته بیشتر و مثال‌زدنی شده است. در دوره جدید دکتر پیوندی هم نگاهی عالمانه دارد و ارتباطی دوستانه با امدادگران و پیشکسوتان دارد و این یک فرصت طلایی برای ارتقای جایگاه داوطلبی و به دنبال آن ارتقای تاب‌آوری جامعه است. علاوه بر این، طرح‌های مختلف سازمان امداد و نجات به ویژه باشگاه امدادگران و نجات‌گران برای این ارتقا کمک کننده است. یکی از مهمترین سرمایه‌های اصلی جمعیت هلال احمر جوانان بشردوست و خیرخواه و امدادگران و نجاتگران جان برکفی هستند که لباس خدمت بر تن کرده و عاشقانه در سوانح نقش ایفا می‌کنند.

در زمان عادی بخشی از این امدادگران در پایگاه‌های امداد و نجات جاده‌ای، مشغول ارائه خدمات شبانه‌روزی به کلیه هموطنان هستند و برخی در پایگاه‌های کوهستانی فعالیت‌های مربوط به خدمات گردشگران و کوه‌نوردان حادثه دیده و برخی در سواحل مشغول امدادرسانی به وسایل نقلیه دریایی و مردم عزیزمان هستند. به جرات می‌توان گفت این عزیزان در زلزله پانزده سال پیش بم نقش بی بدیلی را ایفا کردند و آن زمان امدادگران و نجات‌گران داوطلب که از سوی جمعیت هلال احمر اعزام شده بودند کارهایی کردند که می‌توان آن را سند افتخاری در فعالیت‌های بشردوستانه جمعیت هلال احمر دانست.

اگر به وضعیت جمعیت در چند سال اخیر هم بنگریم باید اذعان کنیم که شرایط هم از نظر فناوری اطلاعات و هم از نظر دستگاه‌ها و لجستیک بسیار قوی‌تر شده است. امروز سیستم‌های مدیریت کنترل اضطراری با عنوان واحد پاسخگویی برای عملیات (EOC) تقریباً در تمام استان‌ها بطور شبانه‌روزی کلیه حوادث کشور را رصد می‌کنند. همچنین شبکه ارتباطی قوی موجود در جمعیت هلال احمر با پوششی بسیار گسترده برای کوچکترین تماس‌ها و ارتباط زمان رسیدن گروه‌های ارزیاب را به منطقه حادثه به حداقل رسانده است. تجهیزات انفرادی و گروهی که امروز در اختیار نیروهای امدادی و داوطلب قرار دارد فاصله چندانی با استانداردهای جهانی ندارد و می توان گفت که تقریبا از امکانات و تکنولوژی های بروز بهره می‌بریم.

وقتی از پیشرفت‌های سازمان امداد و نجات سخن به میان می‌آید باید به ابتکار آقای سلیمی رئیس سازمان نیز اشاره کرد. فردی که اتاق پیشکسوتان را در سازمان ایجاد کرد و به شخصه بسیاری از فعالیت‎‌ها را رصد کردم. در همین مدت بود که آیین نامه امداد و نجات پس از 18 سال بازنگری شد. آن هم به شکلی که حتی بحث‌های نوین خطرپذیری و کاهش ریسک نیز در آن بررسی شد. برنامه پاسخگویی جمعیت نیز از دیگر اتفاق های خوب است. برنامه ای که حاصل سال‌ها دانش مکتوب مدیریت امداد و نجات بوده و سند بزرگی برای امداد و نجات کشور محسوب می‌شود. توجه به ارتقای سطح معلومات و رفاه حال امدادگران و نجات گران که مصادیق آن راه‌اندازی مراکز سلامت امدادگران و نجاتگران، تمرکز بر آموزش‌های تخصصی و تیم‌بندی از جمله موارد قابل تقدیر و اتفاق‌‎های بزرگی است که اگر فردی کار امدادی کرده باشد اهمیت و زیربنایی بودن این کارها را درک می‌کند. در حال حاضر مدیریت نوینی بر عملیات و برنامه‌های آموزشی اتفاق می‌افتد.

مجموعه سازمان امداد و نجات به دنبال تجهیز و فنی کردن دوره‌های تخصصی در مراکز تخصصی امداد و نجات است. فضاهای مجازی و گروه‌های مجازی خوبی تشکیل شده است که امدادگران و نجاتگران حضور دارند و بحث و مباحثه می‌کنند. نیروهایی که به درجه ایثار رسیده‌اند و توانایی حضور در جمعیت هلال احمر را دارند و البته راه برای جذبشان نیز هموارتر شده است این یعنی که مجموعه قدر دان است و قدر تجربه و دانش را می‌داند و من بسیار امیدوارم که تداوم داشته باشد. تفاوت امدادگر امروز و دیروز در سطح سواد تخصصی و افزایش کارایی است.

امروز بیشتر امدادگران دونشجویان دوره های تحصیلات تکمیلی هستند و همچنان حس بشردوستی و کار خیر را سرلوحه کار خود دارند. به هر حال جوان‌هایی که چنین خدمت می کنند هزینه‌هایی هم دارند که جمعیت هلال احمر این هزینه‌ها را با توجه به بحث‌های اقتصادی به عنوان هزینه ایاب و ذهاب یا هزینه‌های غذایی برای روز های محدودی که بچه‌ها اجازه دارند در مجموعه امدادی شرکت کنند و یا در پایگاه باشند را جبران می‌کند.

خدمات داوطلبانه یکی از اصول هفتگانه صلیب سرخ و هلال احمر است و از این رو هیچگاه این عدد و رقم ها را برابر قرار نداده ایم و هدف اصلی از پرداخت این مبالغ این است که ماهیت داوطلبی کار حفظ شود. خوشختانه می بینیم بسیاری از جوانان که در مجموعه هلال احمر چنین داوطلبانه خدمت کردند بعدها پزشکان و مهندسان و یا مقامات علمی کشور شدند اما با این حال هنوز از فعالیت های امدادی خود به عنوان بخش بزرگی از خاطرات خوب خود یاد می کنند.

اکنون می توان ادعا کرد تعداد زیادی نیروی امدادی آماده عملیات در 500 پایگاه امداد و نجات کشور حضور دارند و در روزهای تلخ و حوادث بزرگ نیز خیل عظیمی از نیروهای داوطلب آماده به کار هستند آمادگی و توان پاسخگویی مناسب را دارند. نتیجه تمام این اتفاقات تغییر نگاه مردم به جمعیت هلال احمر است که البته توقعات را هم بالاتر برده و وظیفه امدادگران این است که از این سرمایه صد ساله حفاظت کنند. بنابراین همچنان باید تلاش کنیم دانش فنی و تجربیات خود را ارتقاء دهیم و البته مدیریت هم وظیفه دارد تجهیزات و امکانات لازم را فراهم نماید. در حقیقت یک همراهی دو طرفه نیاز هست.

زلزله آبان ماه کرمانشاه آخرین اتفاق بزرگی بود که سال گذشته از سر گذراندیم و در این حادثه نیز قدرت لجستیک، نیروی امدادی، برنامه ریزی و هماهنگی برای رسیدن به بخش های حادثه دیده بود. اکنون که زلزله به شهرهای بزرگ ما رسیده و ممکن است خسارات بیشتری به جا بگذارد جمعیت هلال احمر آمادگی زیادی دارد تا بتواند بهتر از گذشته پاسخگو باشد.