دست یاری سمنها برای توسعه حقوق بشردوستانه
مدیرکل قوانین و حقوق بینالملل بشردوستانه جمعیت هلال احمر و مسئول دبیرخانه و کتابخانه تخصصی کمیته ملی حقوق بشردوستانه جمهوری اسلامی ایران گفت: مدافعهگری سازمانهای مردمنهاد از حقوق مردم در زمان جنگ و آموزش مردم غیرنظامی و البته نیروهای نظامی در مخاصمات مسلحانه از عهده تشکلهای مستقلی بر میآید که حلقه واسط مردم و حاکمیت هستند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی جمعیت هلال احمر؛ دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشردوستانه مستقر در جمعیت هلال احمر با مشارکت کمیته بینالمللی صلیبسرخ در ایران، نشست «حقوق بینالمللی بشردوستانه و نقش سازمانهای مردم نهاد در کاهش آلام بشری» را با حضور مدیران تعدادی از سازمان های مردم نهاد فعال در حوزه کمک به مهاجران و مدافعهگری از حقوق غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه برگزار کرد.
در این نشست هماندیشی که صبح امروز یکشنبه 17 مهر 1401 در سالن کنفرانس ستاد جمعیت هلال احمر برگزار شد؛ جبار اصلانی مدیر کل قوانین و حقوق بینالملل بشردوستانه جمعیت هلال احمر و مسئول دبیرخانه و کتابخانه تخصصی کمیته ملی حقوق بشردوستانه جمهوری اسلامی ایران پس از خوشآمد گویی به حاضران و تاکید بر نقش اساسی سازمانهای مردم نهاد در ترویج، توسعه و پایش حقوق بشردوستانه گفت: جنگ هم قانون دارد و افکار عمومی مردم جهان، دولتهایی را که با بیتوجهی به حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه دست به جنایت جنگی میزنند، فراموش نخواهد کرد.
اصلانی در ادامه موضوع تفاوت «حقوق بشر» و «حقوق بشردوستانه» را شرح داد و گفت: «حقوق بشر» بر نیازهای اساسی انسان در زمان صلح، در همه کشورها و بدون هرگونه تبعیض تاکید دارد و برای تحقق این خواستهها همواره تلاش میکند. اما «حقوق بشردوستانه» ناظر بر شرایط جنگ و تبعات آن است و متولیان آن موظف هستند بلافاصله برای احیای حقوق غیرنظامیان، رزمندگان زخمی و مجروح و همچنین اسرا مداخله کنند.
بخش اصلی این نشست، کارگاه آشنایی با حقوق بشردوستانه و شیوههای مداخله سازمانهای مردم نهاد در اجرا و احیای این حقوق بود که سخنرانی و تسهیلگری آن را دکتر پوریا عسکری عضو گروه حقوق بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی به عهده داشت.
عسکری بر پیچیدگی و تخصص گرایی در موضوعات حقوق بشردوستانه تاکید کرد و سازمانهای مردم نهاد را به شرط استقلال رای و عدم برخوردهای احساسی و اتخاذ رویکرد تخصصی، ابزار توانمندی برای متقاعد کردن دولتها دانست تا آنها به تعهدات خود در زمینه حقوق غیرنظامیان، مجروحان و اسرا عمل کنند.
این مدرس حقوق بین الملل ادامه داد: سازمانهای مردم نهاد میتوانند یکی از سه رکن ترویج، توسعه و یا پایش حقوق بشردوستانه را به عهده بگیرند. در بخش نخست، فرهنگسازی و آموزش مردم و نیروهای نظامی برای رعایت این حقوق در زمان مخاصمه مسلحانه ضرورت دارد. در بخش «توسعه»، باید کسری مقررات جبران شود و دولتها را به امضای کنوانسیونهای مرتبط تشویق کرد. در «پایش» و رعایت الزامات حقوقی نیز، سازمانهای مردم نهاد باید به سازوکار مناسبی برای نظارت مستمر بر دولتها و مقامهای مسئول دست یابند تا میزان پایبندی به تعهدات رصد شود.
در این نشست همچنین سید محمد دیباجی مشاور حقوقی کمیته بینالمللی صلیب سرخ در ایران به اقدامات این کمیته در چارچوب حقوق بینالملل بشردوستانه پرداخت و فعالیتهای آن در 8 سال جنگ عراق با ایران را نمونه بارز عمل به تکالیف حقوق بین الملل بشردوستانه برشمرد.
دیباجی گفت: فعالیت کمیته بینالمللی صلیب سرخ در تعیین تکلیف سرنوشت مفقودان جنگ ایران و عراق، همچنان ادامه دارد و این کمیته در طول جنگ و سالهای پس از آن در تبادل هزاران اسیر عراقی و ایرانی مشارکت داشته و همچنان تلاش برای کاهش قربانیان مینهای باقیمانده از جنگ در خاک ایران در جریان است.
او افزود: در سالهای گذشته دفتر کمیته صلیب سرخ در تهران برای رفع نیازهای قربانیان مخاصمات مسلحانه در کشورهای همسایه ایران به خصوص عراق و افغانستان، پشتیبانی و فعالیت مستقیم داشته است.
این نشست با همکاری موسسه مردم نهاد «اقدام برای کاهش آلام بشر» برگزار شد و همچنین نمایندگانی از اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور نیز در آن حضور یافتند.