به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی جمعیت هلال‌احمر؛ تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴ که در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ به آتش‌بس منجر شد، با نقض‌های متعدد حقوق بشردوستانه و حقوق بشر همراه بود؛ این نقض‌ها در جریان نقض‌های مکرر آتش‌بس توسط آمریکا ادامه یافت؛ در این رابطه راضیه عالیشوندی، معاون امور بین‌الملل و حقوق بشردوستانه جمعیت هلال‌احمر در گفت‌و‌گو با خبرگزاری میزان، ضمن تشریح فعالیت‌ها و اقدام‌های جمعیت هلال‌ احمر ایران، تأکید کرد: رعایت اصول بنیادین بشردوستانه نباید تحت هیچ شرایطی مورد خدشه قرار گیرد.

این گفت‌وگو به شرح زیر است: 

یکی از مهم‌ترین نقض‌های صورت‌گرفته در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، نقض حقوق بشردوستانه و حقوق بشر بود؛ هلال احمر ایران چه اقدام‌هایی برای پیگیری این نقض‌ها در عرصه بین‌المللی انجام داده است؟

جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان یک نهاد بشردوستانه و عضو نهضت بین‌المللی صلیب‌سرخ و هلال‌احمر، از نخستین روز‌های وقوع این حمله‌ها، علاوه بر انجام ماموریت‌های امدادی و حمایت از آسیب‌دیدگان، موضوع مستندسازی آثار و پیامد‌های انسانی جنگ را نیز با جدیت در دستور کار قرار داد.

در این چارچوب، گزارش‌ها و مستندات مربوط به خسارت‌های وارده به غیرنظامیان، مراکز درمانی، زیرساخت‌های امدادی و مخاطرات ایجادشده برای امدادگران و کارکنان بشردوستانه جمع‌آوری و در تعامل با نهاد‌های ذی‌ربط بین‌المللی مطرح شد؛ همچنین در جریان سفر اخیر به ژنو، این موضوع یکی از محور‌های اصلی رایزنی‌های ما با مسئولان فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب‌سرخ و هلال‌احمر، نهاد‌های وابسته به سازمان ملل و دیگر شرکای بشردوستانه بود.

علاوه بر این، جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران در راستای ایفای مسئولیت‌های بشردوستانه و جلب توجه جامعه جهانی به پیامد‌های انسانی این حمله‌ها، بیش از ۳۵ مکاتبه رسمی‌با نهادها، سازمان‌ها و مراجع بین‌المللی انجام داد و مستندات مربوط به آثار انسانی جنگ و موارد نقض حقوق بین‌الملل بشردوستانه را در اختیار آن‌ها قرار داد؛ همچنین کمیته ملی حقوق بشردوستانه جمهوری اسلامی ایران در واکنش به حمله‌های صورت‌گرفته علیه غیرنظامیان و اماکن غیرنظامی، ۱۱ بیانیه صادر کرد و در آن‌ها بر ضرورت رعایت حقوق بین‌الملل بشردوستانه، حمایت از غیرنظامیان، مصونیت مراکز درمانی و امدادی و حفاظت از زیرساخت‌های غیرنظامی تأکید کرد.

در تمامی این دیدار‌ها بر ضرورت احترام کامل به حقوق بین‌الملل بشردوستانه، حفاظت از غیرنظامیان، مصونیت مراکز درمانی و امدادی و تضمین امنیت کارکنان بشردوستانه تاکید شد؛ همچنین خواستار توجه جدی‌تر جامعه بین‌المللی به پیامد‌های انسانی این حمله‌ها و اتخاذ اقدام‌های موثر برای جلوگیری از تکرار چنین مواردی شدیم.

جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران معتقد است که رعایت اصول بنیادین بشردوستانه نباید تحت هیچ شرایطی مورد خدشه قرار گیرد؛ حفاظت از جان غیرنظامیان، صیانت از مراکز درمانی و امدادی و احترام به ماموریت‌های بشردوستانه، مسئولیتی مشترک برای تمامی اعضای جامعه بین‌المللی است و ما این موضوع را از طریق ظرفیت‌های دیپلماسی بشردوستانه و تعامل با نهاد‌های بین‌المللی با جدیت دنبال می‌کنیم.

درپی تجاوز نظامی اخیر، ضرورت توسعه دیپلماسی بشردوستانه و پیگیری حمایت بیشتر از امدادگران در مخاصمات مسلحانه بیش از هر زمان دیگری احساس شد؛ جمعیت هلال‌احمر چه اقدام‌هایی در این رابطه انجام داده است؟

تجربه جنگ اخیر بار دیگر نشان داد که امدادگران و کارکنان بشردوستانه در بسیاری از مخاصمات با تهدید‌ها و مخاطرات فزاینده‌ای مواجه هستند و جامعه جهانی باید توجه بیشتری به حفاظت از این نیرو‌های انسان‌دوست و ماموریت‌های بشردوستانه معطوف کند.

جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران در همین راستا، موضوع حمایت از امدادگران و صیانت از ماموریت‌های بشردوستانه را به یکی از محور‌های اصلی دیپلماسی بشردوستانه خود تبدیل کرده است؛ در دیدار‌ها و نشست‌های برگزارشده با مسئولان فدراسیون بین‌المللی، نمایندگان جمعیت‌های ملی و نهاد‌های وابسته به سازمان ملل، بر ضرورت احترام به نشان‌های حمایتی نهضت، تضمین دسترسی ایمن امدادگران به آسیب‌دیدگان، حفاظت از مراکز امدادی و درمانی و رعایت تعهدات ناشی از حقوق بین‌الملل بشردوستانه تاکید کردیم.

همچنین در نشست ویژه‌ای که به ابتکار فدراسیون بین‌المللی برای معرفی ظرفیت‌ها و تجربیات جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران برگزار شد و رؤسا و نمایندگان جمعیت‌های ملی متعددی ازجمله آمریکا، انگلیس، آلمان، اسپانیا، نروژ و دیگر کشور‌ها در آن حضور داشتند، تجربیات کشورمان در ارائه خدمات گسترده امدادی در شرایط جنگی و مدیریت بحران‌های پیچیده ارائه شد؛ این تجربیات مورد توجه و استقبال شرکت‌کنندگان قرار گرفت و زمینه مناسبی برای توسعه همکاری‌ها و تبادل تجربیات در حوزه حفاظت از امدادگران و ارتقای تاب‌آوری نظام‌های بشردوستانه فراهم شد.

ما معتقدیم دیپلماسی بشردوستانه امروز صرفا یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه سازوکاری موثر برای دفاع از اصول انسانی، حمایت از امدادگران، تقویت همبستگی بین‌المللی و کاهش آلام انسانی در شرایط بحران است و جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران با جدیت این مسیر را دنبال خواهد کرد.

 سفر اخیر شما و رئیس جمعیت هلال احمر به ژنو با چه اهدافی انجام شد و محور‌های اصلی رایزنی هلال‌احمر ایران با مقام‌های نهاد‌های سازمان ملل چه بود و چه دیدار‌هایی در این چارچوب انجام شد؟

سفر اخیر رئیس جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران به همراه هیئت همراه به ژنو در چارچوب راهبرد توسعه دیپلماسی بشردوستانه، گسترش همکاری‌های بین‌المللی و تبیین ظرفیت‌ها و توانمندی‌های جمعیت هلال احمر ایران در عرصه جهانی انجام شد.

در این سفر، دیدار‌ها و نشست‌های متعددی با دبیرکل و مدیران ارشد فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب‌سرخ و هلال‌احمر و رئیس کمیته بین‌المللی صلیب‌سرخ، مسئولان دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (OCHA)، برنامه جهانی غذا (WFP) و دیگر شرکای بین‌المللی برگزار شد؛ در این دیدار‌ها ضمن معرفی توانمندی‌های جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌های امدادونجات، سلامت، درمان، توانبخشی، آموزش و مدیریت بحران، درباره توسعه همکاری‌های فنی، آموزشی و اجرای برنامه‌های مشترک نیز گفت‌و‌گو‌های سازنده‌ای صورت گرفت.

یکی از برنامه‌های شاخص این سفر، نشست اختصاصی معرفی ظرفیت‌ها و توانمندی‌های جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران بود که به ابتکار فدراسیون بین‌المللی و با حضور رؤسا و نمایندگان جمعیت‌های ملی کشور‌های مختلف برگزار شد؛ در این نشست، عملکرد جمعیت در مدیریت بحران‌ها، پاسخگویی به حوادث گسترده و به‌ویژه خدمات گسترده امدادی، درمانی و حمایتی ارائه‌شده در جریان جنگ اخیر تشریح شد؛ این اقدام‌ها با استقبال و بازخورد بسیار مثبت شرکت‌کنندگان مواجه شد و بسیاری از حاضران از توان عملیاتی، گستره خدمات و نقش موثر داوطلبان و امدادگران ایرانی تقدیر کردند.

بخش دیگری از رایزنی‌ها به بررسی پیامد‌های انسانی جنگ اخیر و ضرورت تقویت حمایت از غیرنظامیان، امدادگران و زیرساخت‌های درمانی و امدادی اختصاص داشت؛ در این چارچوب، جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران تلاش کرد ضمن انتقال واقعیت‌های میدانی و دغدغه‌های انسانی موجود، بر اهمیت پایبندی به اصول حقوق بین‌الملل بشردوستانه، حفاظت از غیرنظامیان و ایفای نقش مؤثر نهاد‌های بین‌المللی در کاهش آلام انسانی تاکید کند.

در مجموع، این سفر علاوه بر تقویت جایگاه بین‌المللی جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران، زمینه‌های جدیدی را برای توسعه همکاری‌های بشردوستانه، تبادل تجربیات تخصصی، مشارکت فعال‌تر در برنامه‌های بین‌المللی و گسترش همکاری با نهاد‌های سازمان ملل و جمعیت‌های ملی فراهم کرد و پیام روشنی از تعهد جمهوری اسلامی ایران به ارزش انسانی، همکاری‌های بین‌المللی و حمایت از آسیب‌دیدگان بحران‌ها به جامعه جهانی منتقل ساخت.