حدود سه دهه از فراگیری اینترنت می گذرد و در دوران کنونی استفاده از فضای اینترنت برای انتقال پیام به پدیده غالب در عرصه ارتباطات بشری تبدیل شده است. امروزه با استفاده از خدمات متنوع اینترنت، می‌توان پیام مکتوب را در پهنه‌ای به وسعت جهان، با قابلیتهایی متنوع و جدید و با کیفیت و سرعتی به مراتب بالاتر از آنچه تاکنون وجود داشته است، تهیه و تولید و توزیع کرد. صحبت از روزنامه‌نگاری الکترونیک و تولد شیوه‌های نوین ارتباطی..

 

 

صنعت چاپ در پایان سده‌ی شانزدهم و ابتدای سده‌ هفدهم میلادی به توسعه حقیقی دست یافت. مطبوعات نیز به مرور ویژگی‌های کنونی را به دست آوردند و بر روی انتشار کتاب‌ها تاثیر گذاشتند. در واقع مطبوعات چاپی نخستین وسیله‌های ارتباطی نوین بودند و به دنبال آن، تکنیک‌های دیگر ارتباطی در مراحل مختلف راه تکامل را در پیش گرفتند.

 

رسانه های گروهی از جمله مطبوعات با انعکاس اخبار و اطلاعات مربوط به رویدادها و مسایل اجتماعی، در حقیقت میان مردم ارتباط افقی برقرار کردند و آنها را نسبت به مسایل یکدیگر مطلع ساختند.

 

 

در آستانه سده‌ی بیست و یکم میلادی دوران تازه‌ای برای تبادل اطلاعات در جامعه‌ی بشری آغاز شد که مهم‌ترین مشخصه‌ی آن پیدایش رسانه‌های الکترونیک یا دیجیتال محسوب می شود.

 

نشر الکترونیک از ویژگی‌های فناوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی است که با ظهور رسانه‌های جدید مبتنی بر سیستم‌های الکترونیک، دیجیتال و اینترنت پدید آمده و تغییراتی را در شکل سنتی و چاپی انتشارات به وجود آورده است.

 

این تغییرات عمدتاً بر دو محور «تولید متن» و «شیوه توزیع» آن متمرکز بوده و موجب تولید «اطلاعات الکترونیک» می‌شود. طی سال‌های اخیر در نشر الکترونیک به اصل «تعامل با کاربر» نیز توجه ویژه ای شده است.

 

در ابتدای این تحول نشریات هم‌زمان با نسخه چاپی به نشر دیجیتال ساده اطلاعات خود بروی درگاه وب نیز می‌کردند. در این زمان اصطلاح ایزین به معنای الکترونیک مگزین یا مجله دیجیتال مطرح شد و به نشریات دیجیتالی کوچکی گفته میشد که قابلیت ارسال از طریق رابطهای الکترونیکی مثل ایمیل را نیز داشته باشند. این اصطلاح به صورت cyberzine یا hyperzine نیز به معنای مجلات دیجیتالی با امکانات چندرسانه‌ای بیشتر از یک نشر دیجیتال ساده نیز مطرح شد و امروزه کاربرد نسبی دارد.

 

 

روزنامه‌نگاری الکترونیک به معنی انتشار اطلاعات در دوره‌‌های زمانی مشخص در قالب صفحه‌های وب بر روی یک شبکه اطلاع ‌رسانی یا روی اینترنت است. روزنامه های الکترونیک با انگیزه‌ها و اهداف مشخصی راه اندازی شدند که از جمله آن می‌توان به مواردی همچون کسب درآمد بیشتر از طریق آگهی، بهبود کیفیت ارائه اخبار، کمک به نسخه‌های چاپی در اطلاع‌ رسانی، رقابت و همگامی با فناوری روز، افزایش شمار مخاطبان و حفظ نقش توزیع ‌کنندگی خبر و فعالیت ‌مطبوعاتی‌ گروه‌های‌‌ مختلف‌ در عرصه الکترونیک اشاره کرد.

 

روزنامه‌های الکترونیک به اندازه روزنامه‌های چاپی از جایگاه و تعریف خاص خود برخوردار هستند. روزنامه‌های الکترونیک با هدف از میان برداشتن روزنامه‌های چاپی به وجود نیامده‌اند، بلکه این نوع از نشریه‌ها می‌خواهند تا امکاناتی که در چاپ وجود ندارد در فضای مجازی کامل شود. همان طور که هیچ گاه تلویزیون نتوانست جایگزین رادیو شود و هر کدام جایگاه و کارکرد خود را همچنان دارند، این 2 رسانه هم کارکرد خاص خود را دارا هستند.

 

 

تصمیم مهم دولت در زمینه نشریات دیجیتال هیئت وزیران در جلسه مورخ ۲۶ اسفند ۱۳۸۶ دستگاه های اجرایی را موظف کرد در سال ۸۷ نشریات تخصصی خود را در قالب یک نشریه ساماندهی نموده و حتی الامکان به صورت الکترونیکی منتشر کنند . این تصمیم در راستای اجرای احکام قانون برنامه چهارم توسعه کشور و به منظور ایجاد انضباط مالی و مدیریت کارآمد در بودجه ، ارتقاء بهره‌وری و صرفه جویی ، استفاده بهینه از منابع ، کاهش تصدی‌های دولت و واگذاری امور به بخش‌های غیردولتی در بند ۱۷ ضوابط اجرایی بودجه ۸۷ اتخاذ شد.

 

از سوی دیگر با توسعه این فناوری های نوین و پیدایش شبکه اینترنت، تحولاتی در عملکرد بسیاری از سازمان ها ایجاد شد و بیشتر آن ها تصمیم گرفتند در کنار فضای واقعی، حیطه فعالیت‌های خود از طریق شبکه اینترنت گسترش دهند. این همان نقطه‌ای است که نشر الکترونیک در سازمان ها مفهوم پیدا کرد.

 

ادامه دارد...