.png)
هلال‌احمر مرهمی بر زخم جنگل‌ها
آسوده نباشید. این خبر می‌تواند همه مردم ایران را نگران کند. تیرماه است و تیرِ آتش به قلب مراتع و جنگل‌های ایران خورده. در ماه جاری دهها آتش‌سوزی در جنگل‌های کشور اتفاق افتاد. در یک مورد از آن 423 هکتار از درختان بلوط زاگرس ذغال شدند. تعجب نکنید. هر سال هزاران هکتار می‌سوزد. سال گذشته هم حریق به جان بیش از 21 هزار هکتار افتاد.
تیرماه امسال هم امدادگران هلال احمر از زمین و آسمان به جنگ اژدهای آتش رفتند. مثل اغلب ماموریت‌ها، هلال‌احمر وظیفه‌ای در پیشگیری ندارد و پس از حادثه در کنترل و مدیریت بحران مشارکت می‌کند. آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع ایران به خصوص در سال‌های گذشته شدت گرفته. اعزام تیم‌های امداد از زمین و پرواز بالگرد با سبد 4 تنی آب از آسمان، یکی از ماموریت‌های تابستانی هلال‌احمر شده است. جان امدادگران هلال‌احمر و حامیان محیط زیست به خطر می‌افتد. هزاران هکتار از درختان زاگرس می‌سوزد و همه متولیان اجرایی و نهادهای نظارتی و قضایی هم‌چنان از سخت‌گیری بر عاملان به آتش‌کشیدن جنگل‌ها و مراتع ایران امتناع می‌کنند.
پاییز سال گذشته بود که مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نتایج پژوهشی را اعلام کرد که 90 درصد از آتش‌سوزی‌های مراتع و جنگل‌های ایران را ناشی از عوامل انسانی می‌دانست. کارشناسان می‌گویند نزدیک به 90 درصد از این آتش‌سوزی‌ها که عامل انسانی دارد؛ عمدی بوده است. طبق همین گزارش 140 هزارهکتار از جنگل‌های ایران در یک دهه گذشته سوخت و 169 هزار میلیارد تومان خسارت برجا گذاشت. امسال هم آتش‌سوزی‌ها و آتش‌زدن‌ها ادامه دارد.
از ابتدای سال تا 26 تیرماه، 120 روز گذشته است. کاپتان منوچهر رسولی مدیرعامل شرکت هلیکوپتری نوید می‌گوید: بالگردهای جمعیت هلال‌احمر در این 120روز 138 ساعت پرواز برای اطفاء حریق جنگل‌ها و مراتع ایران انجام داده‌‌اند.
بالگردهایی که یک سبد بزرگ 4 تنی را حمل می‌کنند. این سبد را از نزدیک‌ترین منابع آبی منطقه آب می‌کنند و بر زبانه‌های آتش می‌ریزند. هزینه هر سورتی پرواز این بالگردها چندین میلیون تومان است. هم اکنون که این گزارش نوشته می‌شود جنگل‌های ییلاقی منطقه گردشگری سادات محمودی در دامنه‌های دنا واقع در استان کهکیلویه و بویراحمد در حال سوختن است. آتش از دیروز به جان‌شان افتاده است. دو روز پیش بود که خبر خوب پایان آتش سوزی‌های درختان بلوط در کوه‌های نارک و خامی در شهرستان گچساران پس از 7 روز تلاش دستگاه‌های مختلف دولتی، نظامی، مردم و البته مشارکت هلال‌احمر اعلام شد. در خامی و نارک نبرد با آتش تن به تن شده بود. برای ساعاتی مردم و امدادگران عاجز شده بودند. هرچه تلاش می‌کردند؛ اشک کباب بود که موجب طغیان آتش می‌شد. سید امان‌‌الله جهانبین مدیر عامل جمعیت هلال‌احمر کهگیلویه و بویراحمد در گرماگرم این مبارزه گفته بود: «چهار تیم امداد و نجات کوهستان جمعیت هلال احمر شهرستان گچساران و یک تیم امداد و نجات بین شهری این جمعیت با به‌کارگیری چهار دستگاه خودرو امدادی پیکاپ و آمبولانس در صحنه عملیات حضور دارند و اقلامی ازجمله ۲۰۰ بطری آب معدنی، ۴۰۰ قوطی کنسروجات، ۳۰ بسته شکر و همچنین ۶ دستگاه چادر جهت شب‌مانی نیروهای امدادی ارگانهای حاضر در اطفای حریق برپا شده است. همچنین این آتش‌سوزی دو مصدوم بر جا گذاشته که به سرعت توسط تیم های امدادونجات کوهستان به مراکز درمانی منتقل شدند» این درحالی است که بالگرد هلال‌احمر در بالای سر این نیروها مشغول کار بود.
10 تیرماه بود که مراتعی در محدوده شهرستان‌های پاسارگاد، مرودشت و ارسنجان شعله‌ور شد. بازهم بالگرد هلال‌احمر سبد 4 تنی را به آب زد و بر سر آتش ریخت. این آتش‌سوزی پس از سه شبانه روز خاموش شد.
بابک احتشامی، معمولا عهده‌دار پروازهای انتقال تجهیزات و نیروی انسانی به مناطق صعب‌العبور آتش گرفته در استان فارس است. او در مصاحبه با شهروند می‌گوید: «درخردادماه شاهد بیشترین حادثه‌های آتش‌سوزی در استان فارس بوده‌ایم؛ به طوری که فقط در 72 ساعت مجبور به انجام 38 سورتی در قالب 17 ساعت پرواز و جابه‌جایی 200 نفر و 5 تن بار در نقاط صعب‌العبور بمو، فارش بند، خرامه و فیروزآباد شدیم»
روز بعد از شعله کشیدن مراتع مرودشت، ظهر 11 تیر بود که جنگل‌های مریوان در مرز ایران و عراق آتش گرفت. بالگرد دیگری از جمعیت هلال‌احمر آب رودخانه زریوار را برمی‌داشت و بر آتش می‌پاشید. آتش که مهار شد 423 هکتار سوخته بود.
هفته قبل از آن، عظیم نظری رئیس جمعیت هلال احمر شهرستان مرند در آذربایجان شرقی گفت: آتش سوزی در ۲۵ هکتار از اراضی این منطقه اتفاق افتاده است. نیروهای امدادی در تیم‌های امداد و نجات هلال‌احمر با کمک نیروهای یگان حفاظت منابع طبیعی، سپاه و ارتش و مردم بومی و محلی توانستند در اطفاء حریق موفق باشند.
نمونه‌های آتش‌سوزی در مراتع و جنگل‌های کشور در تیرماه جاری بیش از این موارد است. مثلا صبح دوم تیر بخش‌هایی از منطقه گردشگری و ییلاق عشایری شبلیز در استان کهگیلویه و بویراحمد سوخت. پنجم تیر، 6 هکتار از جنگل‌های منطقه احمد فداله شهرستان دزفول در خوزستان اسیر آتش شد. اما سوال این‌است که امدادگران تا چه زمانی می‌توانند زخم‌های سوختگی زاگرس را مرهم کنند؟
سوال دیگر اینکه چرا کسی از حال حیوانات نمی‌پرسد؟ حیوانات ساکن جنگل در هنگام حریق به چه سرنوشتی دچار می‌شوند؟ بسیاری از حیوانات اگر در روز متوجه آتش بشوند؛ می‌توانند فرار کنند اما در شب و تاریکی امکان دارد که گیر بیفتند. محمدکاظمی از داوطلبان اطفای حریق که در روزهای اخیر در جنگل‌های بلوط گچساران مشغول تلاش بوده در گفت‌وگویی به روزنامه شهروند می‌گوید: «در یکی از شب‌هایی که برای اطفاء حریق روی قله بودیم، از دور صدای 2 بچه خرس را می‌شنیدم که ناله می‌کردند و حدس‌مان این بود که در آتش می‌سوزند. هیچ‌کاری از دستمان برنمی‌آمد. این دلخراش‌ترین تصویری است که از آتش‌سوزی این روزهای جنگل‌های گچساران در ذهن من مانده.»
کشور ما از رکوردداران سوانح رانندگی است. هلال احمر با ایجاد پایگاه‌های امداد و نجات جاده‌ای سعی می‌کند مردم حادثه دیده را از مرگ نجات دهد. نبودن برنامه‌ریزی بلند مدت در مقاوم‌سازی ساختمان‌ها برای پیشگیری از خسارات جانی زلزله؛ ساخته شدن منازل مسکونی در مسیر سیلاب‌ها و جوار رودخانه‌ها که موجب خسارت‌های زیادی پس از وقوع سیل می‌شود؛ حتی به کوه رفتن گردشگران بدون کوچک‌ترین امکانات کوهنوردی و مصدوم شدنشان، خشکسالی و بحرانِ تنش آبی در استان‌های جنوبی کشور که حاصل عوامل متعددی از جمله اتلاف سفره‌های آب زیرزمینی در سال‌های گذشته است؛ همه این‌ها بحران‌هایی است که ایجاد می‌شود و هلال‌احمر امداد می‌کند. حوادثی که هر کدامشان در شرح وظایف و اختیارات یک یا چند دستگاه دولتی مربوطه است. اما به بحران و حادثه که برسیم پای هلال‌احمر هم به میدان باز می‌شود. آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع هم چنین است. جنگل‌ها را به حریق می‌سپریم و فکرمان به جای پیشگیری و برخورد قانونی با متخلفان، متمرکز بر این‌است که پس از حادثه، امداد هلال‌احمر و نیروهای مردمی آن‌هم با امکانات محدود چگونه است و آتش را تا چه زمانی خاموش می‌کنند؟
