پیوند فرهنگ مهدوی و رسالت بشردوستانه در هلالاحمر
رئیس جمعیت هلالاحمر با فرا رسیدن میلاد با سعادت منجی عالم بشریت حضرت ولیعصر (عج)، در یاداداشتی ارتباط میان فرهنگ مهدوی و رسالت بشردوستانه در هلالاحمر را پیوندی عمیق دانست.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی جمعیت هلالاحمر؛ در یادداشت دکتر پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلالاحمر آمده است؛
بسمالله الرحمن الرحیم
خورشید عدالت بر فراز خدمت، درخشش امید در اردوگاه مهربانی، پیوند فرهنگ مهدوی و رسالت بشردوستانه در هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران
مقدمه
در گستره آفرینش، خورشید عدالت همواره بر بلندای خدمت میتابد و شعاع امید را بر دلهای تشنه آرامش و امنیت میگستراند. این نورِ پرفروغ، تجلی رسالتی الهی است که در عمق اندیشه اسلامی ریشه دارد و با آموزههای مهدوی درهم تنیده است. هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران، به عنوان یکی از نمادهای برجسته بشردوستی، در این مسیر مقدس گام برمیدارد و با الهام از سیره امام عصر (عج)، انساندوستی را به معنای واقعی کلمه به نمایش میگذارد.
اینجا، اردوگاه مهربانی است؛ جایی که مرزهای جغرافیایی رنگ میبازند و انسانیت، تنها معیار خدمترسانی میشود. دستان پرمهر داوطلبان و امدادگران، پژواک لبخندهایی است که بر لبان کودکان جنگزده، آسیبدیدگان حوادث طبیعی، بیماران نیازمند و همه کسانی که در سختیها به امیدی تازه نیاز دارند، نقش میبندد. این پیوند میان فرهنگ انتظار و مأموریت بشردوستانه، معنایی ژرفتر از یک مسئولیت سازمانی دارد؛ این مأموریتی مقدس است که ریشه در اعتقاد به عدالت، رحمت و همبستگی جهانی دارد. هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران، نهتنها در بحرانها و بلایای طبیعی، بلکه در تمام لحظات سخت زندگی، چون فرشتهای زمینی به یاری انسانها میشتابد. این نهاد، رسالت خود را فراتر از یک وظیفه اداری دانسته و با قلبی سرشار از ایمان و مهربانی، گامی مؤثر در جهت تحقق جهانی عاری از ظلم، تبعیض و رنج برمیدارد. خورشید عدالت، درخشانتر از همیشه، مسیر خدمت را روشن کرده استو این پرچم، نشان افتخاری است که در قلبهای بیدار و دستهای یاریگر، تا همیشه برافراشته خواهد ماند. هلالاحمر، پلی از امید، صدای مهربانی و تجلی فرهنگ مهدوی در دنیای پرآشوب امروز است؛ مأوایی که در آن، بشریت طعم واقعی عدالت، همدلی و عشق را خواهد چشید. در ذیل به برخی شاخصهای با اهمیت آن اشاره میکنم:
نقش دعا و معنویت در سختترین لحظات
در بحرانهای بزرگ از زلزله و سیل گرفته تا حوادث صنعتی و سوانح جادهای ، امدادگران هلالاحمر، گاه در شرایطی دشوار و نفسگیر، با دست خالی و امکانات محدود مواجه میشوند. در چنین لحظاتی، اتکا به خداوند و توسل به اولیای الهی، به آنان نیرویی مضاعف میبخشد. چهبسا امدادگری که پس از ساعاتی جست وجو در زیر آوار، با زمزمهای «یا صاحب الزمان ادرکنی» انگیزه میگیرد و جان انسانی را نجات میدهد. اینجا مفهوم «انتظار» از حالت انتزاعی بیرون میآید و در میدان عمل، رنگ حیات میگیرد.
از امیرالمؤمنین علی (ع) روایت است: «مَن تَوَکَّلَ عَلَی اللهِ کَفاهُ اللهُ مَا أَهَمَّهُ مِن أَمْرِ دُنْیاهُ وَ آخِرَتِه» (نهجالبلاغه، حکمت 315). هرکس بر خدا توکّل کند، خداوند او را از هرآنچه اندوهگینش میکند ـ چه دردنیا و چه در آخرت ، کفایت میکند. این توکل و اعتماد قلبی، عملاً موتور محرک امدادگرانی است که هرلحظه با خطر روبهرو هستند.
تجلّی «خدمت به خلق» در عرصه عمل
یکی از مهمترین آموزههای اسلامیکه با فرهنگ مهدوی همسوست، توصیه اکید به «خدمت به خلق» است. در روایتی از امام کاظم (ع) آمده است: «إِنَّ لِلَّهِ عِبَاداً فِی الْأَرْضِ یَسْعَوْنَفِی حَوَائِجِ النَّاسِ، هُمُالْآمِنُونَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ»
(کافی، ج2، ص197). خداوند بندگانی در زمین دارد که در پی برآوردن نیازهای مردم هستند؛ آنان روز قیامت در امان خواهند بود. این روایت، تصویری الهامبخش از امدادگر هلالاحمر است که بیهیچ ادعایی، در گرما و سرما، شب و روز تلاش میکند تا لحظهای از دغدغه نیازمندان بکاهد و نور امید را در چشمان آنان زنده نگاه دارد.
حضور زنان و جوانان؛ جلوهای از نشاط انتظار
یکی از ابعاد زیبا و برجسته فعالیتهای هلالاحمر، مشارکت گسترده زنان و جوانان است. براساس روایتهای مهدوی، سپاه یاران حضرت مهدی (عج) متشکل از مردان و زنانی است که در مسیر حق وعدالت گام برمیدارند. در هلالاحمر نیز، از فعالیتهای داوطلبان جوان کانونهای دانشآموزی و دانشجویی گرفته تا امدادگران خانم که پا به پایمردان در شرایط سخت حاضر میشوند، همگی نشان میدهند انتظار حقیقی، با کوشش، نشاط، ازخودگذشتگی و حضور فعال اقشار مختلف مردم عجین شده است. این حضور، نوید آینده روشنی است که در آن همگی سهمی در ساختن جامعهای عادلانه برعهده دارند.
ترویج صلح و دوستی در عرصۀ بینالملل
در روایات اسلامی آمده است که با ظهور حضرت مهدی (عج)، «الْمَوَدَّةُ فِی الْقُلُوبِ» بر میان انسانها حاکم خواهد شد. هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران نیز، با اعزام تیمهای امدادی به کشورهای مختلف درگیر جنگ، بحرانهای طبیعی یا اپیدمیبیماریها، نشان داده است که امدادرسانی و انساندوستی فراتر از هر مرز و تفاوتی است. چنین اقداماتی، جلوهای کوچک از رسالت جهانی امام عصر(عج) را به تصویر میکشد؛ رسالتی که در آن، انسانیّت معیار است و رنج هیچ انسانی، در هیچ نقطهای از جهان، نباید نادیده گرفته شود.
ارتقای آگاهی عمومی و آمادگی جامعه
یکی از رسالتهای هلالاحمر، افزایش آمادگی مردم در برابر حوادث و آموزش مهارتهای امدادی است. این رسالت، از یکسو به نجات جان انسانها میانجامد، و از سوی دیگر، روحیۀ همبستگی و مسئولیتپذیری را در مردم تقویت میکند. از نگاه فرهنگ انتظار، «منتظر واقعی» تنها نظارهگر نیست؛ بلکه با کسب مهارتها و توانمندیها، خود را برای آیندهای بهتر آماده میکند. هر کس به سهم خود تلاش میکند تا باری از دوش دیگری بردارد، و این دقیقاً همان نگاهی است که هم به حقیقت انتظار معنا میدهد و هم فلسفۀ وجودی هلالاحمر را تحکیم میبخشد.
حمایت روانی و معنوی از آسیبدیدگان
در حوادث ناگواری نظیر سیلاب یا زلزله، گاهی میزان خسارات روحی و روانی از آوارهای فیزیکی همسنگینتر است. هلالاحمر، افزون بر تیمهای امداد و نجات، گروههای حمایت روانی و اجتماعی را نیز در قالب «سحر» (سامانه حمایتهای روانی) اعزام میکند. این حمایتها ، از همدلی و همدردی با آسیبدیدگان و بازیدرمانی برای کودکان تا همدلی و گوشسپاری به حرفهای داغدیده، نفسی تازه بر روح آسیبدیدگان میدمد. در روایات آمده است که امام عصر (عج)، «طَبیبٌ دَوّارٌ بِطِبِّه» است؛ طبیبی که خود به سراغ بیماران میرود و آنان را شفا میبخشد. این نگاه، یادآور وظیفه «مرهمنهادن» بر رنجهای درونی مردم است که در فضای امدادی، رنگ و بویی عینی و انسانی دارد.
پاسداشت کرامت انسانی در اوج سختی
در بحرانهایی همچون زلزله، آوارگی و بیسرپناهی، گاه سبب میشود افراد آسیبدیده حس کنند کرامتشان از دست رفته است. از اصول بنیادین هلالاحمر، رعایت کرامت انسانی است؛ هرچند فردی برهنه و گرسنه، یا حتی دچار پریشانیهای روانی باشد. این پایبندی به کرامت انسانی، بازتابی از جامعه مهدوی است؛ جامعهای که همه انسانها را محترم و عزیز میدارد و دغدغه فقرزدایی و محرومیتزدایی دارد. در این خصوص، آمادگی نیروهای داوطلب برای خدمت بیمنت و با خوشرویی، تبلور همان فرهنگ عدلگستری و مهرآفرینی است که نویدش را قرآن و روایات دادهاند.
نقش شکرگزاری در مسیر خدمت
این نکته گاهی از دید پنهان میماند که خدمت به خلق، خود نعمتی الهی است. در آموزههای اسلامی، خدمترسانی به دیگران نوعی عبادت دانسته شده و داوطلبی و امدادرسانی، فرصت ویژهای برای شکر این توفیق محسوب میشود. در لحظاتی که امدادگر، پس از نجات جان انسانی، سر به سجده شکر میگذارد، انگار مسیری از انتظار و معنویت در اوج سختیها تحقق یافته است.
چه زیباست این حدیث از امام حسین (ع): «اِعْلَمُوا أَنَّ حَوائِجَ النّاسِ إِلَیْکُم مِّن نِعَمِ اللَّهِ عَلَیْکُم فَلا تَمِلُّواالنِّعَمَ فَتَحُورَ نِقَماً»(تحفالعقول، ص 172). بدانید که نیاز مردم به شما از نعمتهای خدا بر شماست، پس از این نعمت خسته نشوید که به نقمت تبدیل نگردد. این نگاه قدردان، ریشه در عمق اعتقاد به مهدویت دارد؛ چراکه مهمترین رسالت منتظران، قدردانی از موقعیتها برای کمک به خلق است.
جمعبندی
گستردهتر کردن دایره این محورهای معنوی و اخلاقی، نشان میدهد که ولادت امام مهدی (عج) صرفاً یک رخداد تاریخی نیست؛ بلکه گوهری است که میتواند الهامبخش تمام فعالیتهای انساندوستانه باشد. جمعیت هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران، در قامت نهادی برآمده از وجدان دینی و اخلاقی مردم، پیوندی زیبا میان ایمان و عمل برقرار کرده است؛ پیوندی که هر سال در نیمه شعبان، رنگی از عرفان، شور و شعف به خود میگیرد. اینچنین است که جویبارهای کوچک خدمت در هلالاحمر، به دریای بیکران عدالت و مهربانی مهدوی متصل میشود و هر قدمیکه برای نجات انسانی برداشته میشود، گامی است در مسیر نزدیکشدن به دنیایی که وعدهاش از جانب خداوند داده شده است: دنیایی سرشاراز صلح، عدالت و برادری. انشاءالله.
پیرحسین کولیوند
رئیس جمعیت هلالاحمر