بسم الله الرحمن الرحیم

بیانیه پایانی پانزدهمین همایش سالانه مسئولان دفاتر نمایندگی ولی فقیه در جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران پانزدهمین همایش سالانه مسئولان دفاتر نمایندگی ولی فقیه در جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، با شعار «تجربه دیروز، مسئولیت امروز» و با هدف بازخوانی تجربه‌ها و ترسیم جهت‌گیری‌های حوزه نمایندگی در دوره پیش رو برگزار شد.

شرکت‌کنندگان در این همایش تأکید کردند که تعمیق مبانی فکری انقلاب اسلامی برگرفته از اندیشه امام خمینی رحمه‌الله‌علیه و رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله‌العظمی امام خامنه‌ای، تبعیت از رهنمودهای مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای و تبیین و انتقال این منظومه فکری و هدایتی به خانواده بزرگ هلال احمر، با توجه به اقتضائات دوره جدید و شرایط کنونی ایران و جهان، از اهتمام‌های اصلی حوزه نمایندگی در دوره پیش رو خواهد بود.

این همایش همچنین با پاسداشت یاد شهدای والامقام و شهدای جمعیت هلال احمر، از نقش مؤثر و مسئولانه جمعیت در دو جنگ گذشته و فداکاری و ایثار امدادگران، داوطلبان، جوانان، کارکنان و دیگر اعضای خانواده هلال احمر در صحنه‌های دشوار خدمت و امدادرسانی تقدیر می‌کند و مدیریت جهادی، میدانی و مسئولانه رئیس محترم جمعیت هلال احمر، جناب آقای دکتر پیرحسین کولیوند، در هدایت ظرفیت‌های گسترده این نهاد در شرایط جنگ و بحران را ارج می‌نهد.

بر پایه مباحث، تجربیات و دیدگاه‌های مطرح‌شده در همایش، محورهای زیر به عنوان جهت‌گیری‌های کلان حوزه نمایندگی در دوره پیش رو مورد تأکید قرار می‌گیرد.

۱. بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی و اسناد بالادستی شناخت و بهره‌گیری مؤثر از ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده برای حوزه نمایندگی ولی فقیه در نظام‌نامه، اساسنامه جمعیت هلال احمر و دیگر قوانین و اسناد بالادستی، مبنای ایفای مسئولیت‌های این حوزه است. حوزه نمایندگی با اتکا به این جایگاه و ظرفیت قانونی، ایفای متوازن و مؤثر مأموریت‌های فرهنگی، شرعی و نظارتی و صیانت از اصول، ارزش‌ها و مسئولیت‌های قانونی جمعیت را دنبال خواهد کرد.

۲. صیانت از سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی به جمعیت هلال احمر اعتماد عمومی، اعتبار اخلاقی و اجتماعی، حضور گسترده داوطلبان و خیرین و آمادگی مردم برای همراهی با هلال احمر، از ارزشمندترین سرمایه‌های این نهاد و بخشی مهم از سرمایه اجتماعی کشور است. این سرمایه در طول سالیان و در متن حضور بی‌منت امدادگران، جوانان، داوطلبان و کارکنان در کنار مردم شکل گرفته و تجربه جنگ‌ها و بحران‌های اخیر نیز اهمیت و عمق آن را بیش از پیش آشکار ساخته است. صیانت از این سرمایه اجتماعی باید از ملاحظات اساسی در تصمیم‌گیری و عملکرد همه ارکان جمعیت باشد. امانت‌داری، سلامت سازمانی، پاسخ‌گویی، رعایت اخلاق امدادگری، حفظ کرامت مردم و آسیب‌دیدگان و صیانت از اعتبار نشان هلال احمر، از مهم‌ترین پشتوانه‌های استمرار اعتماد عمومی است. حوزه نمایندگی، حفظ و تقویت این اعتماد را از مسئولیت‌های اساسی خود در قبال جمعیت و جامعه می‌داند.

۳. تعمیق هویت دینی، اخلاقی و انسان‌دوستانه جمعیت هویت جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران بر پیوند میان ارزش‌های والای اسلامی و اصول انسان‌دوستانه استوار است. خدمت به انسان، حفظ کرامت آسیب‌دیدگان، احسان، ایثار، مواسات، امانت‌داری و مسئولیت‌پذیری، عرصه ظهور عملی اخلاق و معنویت در این نهاد است. در این میان، «اخلاق امدادگری» باید به مثابه یکی از ارکان هویت حرفه‌ای و فرهنگی جمعیت مورد توجه قرار گیرد. امدادگری تنها مجموعه‌ای از مهارت‌های فنی نیست، بلکه مسئولیتی انسانی و اخلاقی است که با حفظ حرمت انسان، رازداری، امانت‌داری، انصاف، مسئولیت‌پذیری، نوع‌دوستی و تقدم جان و کرامت آسیب‌دیده پیوند دارد. حوزه نمایندگی تعمیق این نگرش و تبدیل اخلاق امدادگری به فرهنگ جاری در همه سطوح خدمت‌رسانی را از مأموریت‌های اساسی خود می‌داند.

۴. تقویت مأموریت نظارتی و شرعی و صیانت از امانت مردم نظارت شرعی و صیانت از حقوق مردم، خیرین، واقفان و اهداکنندگان، از مأموریت‌های بنیادین حوزه نمایندگی ولی فقیه است. موقوفات، تبرعات، موهوبات، مصالحات و دیگر اموال و منابعی که مردم در اختیار جمعیت قرار می‌دهند، جلوه‌ای از اعتماد عمومی و امانتی شرعی، قانونی و اجتماعی است.

صیانت از این امانت‌ها، رعایت دقیق نیات واقفان و خیرین و نظارت بر انطباق فرایندهای مرتبط با موازین شرعی و قانونی، افزون بر ادای یک تکلیف قانونی و شرعی، با حفظ اعتبار و سرمایه اجتماعی جمعیت ارتباط مستقیم دارد. حوزه نمایندگی تقویت این شأن نظارتی و ایجاد توازن میان مأموریت‌های فرهنگی، شرعی و نظارتی خود را ضروری می‌داند.

۵. حرکت به سوی رویکرد مسئله‌محور و متناسب با تحولات جامعه تحولات سریع اجتماعی، فرهنگی، نسلی و رسانه‌ای، دگرگونی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و تغییر ماهیت بحران‌ها و تهدیدها، مسائل تازه‌ای را پیش روی جامعه و جمعیت هلال احمر قرار داده است. حوزه نمایندگی نیز باید متناسب با این شرایط، شناخت مسائل واقعی و نوپدید را مبنای برنامه‌ریزی و اقدام خود قرار دهد. عبور از فعالیت‌های کلیشه‌ای و کم‌اثر، شناخت دقیق مخاطب و شرایط اجتماعی و بهره‌گیری از روش‌های نو و متناسب با تحولات جامعه، لازمه اثرگذاری فرهنگی و اجتماعی در دوره جدید است.

۶. تقویت نقش هلال احمر در انسجام و تاب‌آوری اجتماعی تجربه جنگ‌ها، بحران‌ها و حوادث بزرگ نشان داده است که نقش هلال احمر به امدادرسانی در لحظه حادثه محدود نمی‌شود. گستره حضور اجتماعی، شبکه عظیم انسانی و اعتماد عمومی به جمعیت، ظرفیتی کم‌نظیر برای تقویت امید، همبستگی، آرامش و تاب‌آوری جامعه در شرایط دشوار فراهم آورده است. هلال احمر آینده باید در کنار ایفای قدرتمند مأموریت‌های امدادی و بشردوستانه، یکی از ارکان تقویت تاب‌آوری اجتماعی کشور باشد. سازمان‌دهی ظرفیت‌های مردمی، تقویت روحیه تعاون و همیاری و حضور اخلاق‌مدار و کرامت‌محور در کنار مردم، از ابعاد مهم این مسئولیت است.

۷. توسعه فرهنگ داوطلبی، خیرخواهی و مشارکت اجتماعی یکی از ویژگی‌های ممتاز جمعیت هلال احمر، پیوند ساختاری آن با اراده خیرخواهانه مردم است. خیرین، داوطلبان و جوانان تنها نیروهای پشتیبان جمعیت نیستند، بلکه بخشی از هویت و سرمایه اجتماعی آن به شمار می‌روند. ظرفیت‌های گسترده خیرخواهی در جامعه باید از اقدامات پراکنده، مقطعی و مناسبتی فراتر رود و به جریانی پایدار و سازمان‌یافته در خدمت خیر عمومی تبدیل شود. حوزه نمایندگی ترویج فرهنگ احسان، یاریگری، مسئولیت اجتماعی و خیر جمعی و پیوند این مفاهیم با اخلاق خدمت و امدادگری را از جهت‌گیری‌های اساسی خود می‌داند.

۸. توجه راهبردی به جوانان و نسل جدید آینده جمعیت هلال احمر با نسل جوان و توانایی این نهاد در ایجاد ارتباطی عمیق و معنادار با نسل‌های جدید پیوند خورده است. جوانان نه تنها مخاطب فعالیت‌های فرهنگی، بلکه کنشگران و صاحبان نقش در آینده جمعیت و جامعه‌اند. شناخت زبان، مسائل و نیازهای نسل جدید، فراهم آوردن زمینه مشارکت واقعی آنان و انتقال فرهنگ خدمت، ایثار، داوطلبی، مسئولیت اجتماعی و اخلاق امدادگری به شیوه‌ای متناسب با اقتضائات این نسل، از ضرورت‌های راهبردی دوره پیش رو است.

۹. تقویت پیوند جمعیت با ظرفیت‌های دینی، اجتماعی و مردمی جمعیت هلال احمر نهادی اجتماعی و مردم‌پایه است و بخش مهمی از قدرت و اعتبار آن از پیوند مستمر با جامعه سرچشمه می‌گیرد. تقویت ارتباط با ظرفیت‌های دینی و اجتماعی، روحانیت، حوزه‌های علمیه، مساجد، خیرین، گروه‌های مردمی و دیگر شبکه‌های اجتماعی می‌تواند دامنه و عمق اثرگذاری جمعیت را افزایش دهد. حوزه نمایندگی باید در این میان نقش پیونددهنده و تسهیل‌گر داشته باشد و از ظرفیت‌های دینی و اجتماعی برای گسترش فرهنگ یاریگری، اخلاق امدادگری، خدمت اجتماعی و تقویت مشارکت مردم بهره گیرد.

۱۰. صیانت از کرامت انسان به عنوان اصل حاکم بر امداد و خدمت کرامت انسان باید در مرکز تمامی فعالیت‌های امدادی، اجتماعی، فرهنگی و سازمانی جمعیت قرار گیرد. انسان آسیب‌دیده پیش از آنکه دریافت‌کننده خدمت باشد، صاحب حرمت، حقوق و کرامت انسانی است. اخلاق امدادگری اقتضا می‌کند که در سخت‌ترین شرایط بحران نیز حرمت و حریم خصوصی افراد، عزت آسیب‌دیدگان، عدالت در ارائه خدمات، رازداری، مسئولیت‌پذیری و رفتار انسانی پاس داشته شود. حوزه نمایندگی تبیین و تعمیق این نگاه کرامت‌محور را یکی از مهم‌ترین ابعاد مسئولیت اخلاقی و فرهنگی خود می‌داند. ۱۱. روایت مسئولانه خدمت، ایثار و امید تجربه‌های امدادی و انسانی جمعیت هلال احمر بخشی از حافظه اجتماعی ایران است. حضور امدادگران، جوانان، داوطلبان و کارکنان در حوادث، بحران‌ها و به‌ویژه دو جنگ گذشته، گنجینه‌ای از ایثار، مسئولیت‌پذیری، اخلاق امدادگری و خدمت به مردم پدید آورده است که باید به‌درستی ثبت و روایت شود. روایت صادقانه و حرفه‌ای این تجربه‌ها، علاوه بر حفظ حافظه تاریخی جمعیت، می‌تواند به ترویج فرهنگ یاریگری، معرفی الگوهای اخلاقی خدمت، افزایش امید اجتماعی و تقویت اعتماد عمومی کمک کند.

مسئولان دفاتر نمایندگی ولی فقیه بر این باورند که شرایط جدید ایران و جهان، مسئولیتی عمیق‌تر در برابر حوزه نمایندگی و خانواده بزرگ هلال احمر قرار داده است. شناخت اقتضائات این دوره و پاسخ متناسب به آن، مستلزم بهره‌گیری از تجربه‌های گذشته، فهم تحولات امروز و نگاه مسئولانه به آینده است.

در این دوره، تبیین و انتقال مبانی فکری انقلاب اسلامی و رهنمودهای مقام معظم رهبری، بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی حوزه نمایندگی، صیانت از سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی جمعیت، تعمیق هویت دینی و اخلاقی، تقویت و ترویج اخلاق امدادگری، پاسداری از امانت مردم، توسعه فرهنگ داوطلبی و خیرخواهی، توجه به نسل جوان، پاسداشت کرامت انسان و تقویت نقش هلال احمر در انسجام و تاب‌آوری اجتماعی، مهم‌ترین جهت‌گیری‌های حوزه نمایندگی خواهد بود. «تجربه دیروز، مسئولیت امروز» یادآور این حقیقت است که سرمایه اصلی هلال احمر، در کنار توانمندی‌های انسانی، تخصصی و سازمانی آن، اعتماد مردمی است که نشان هلال احمر را نشانه امانت، امنیت، فداکاری، اخلاق و خدمت می‌دانند.

این اعتماد در طول دهه‌ها و با مجاهدت نسل‌های متوالی امدادگران، داوطلبان، جوانان، خیرین و کارکنان شکل گرفته است و پاسداری از آن و افزودن بر آن، مسئولیتی مشترک برای همه ارکان جمعیت و حوزه نمایندگی در برابر مردم و نسل‌های آینده است.

حوزه نمایندگی ولی فقیه با توکل بر خداوند متعال و با اتکا به ظرفیت عظیم خانواده هلال احمر، در دوره پیش رو خواهد کوشید با حضور مؤثر، مسئولانه و مسئله‌محور، در مسیر تعمیق معنویت و اخلاق، ترویج اخلاق امدادگری، صیانت از امانت و اعتماد مردم، گسترش فرهنگ یاریگری و خیر عمومی و تقویت همبستگی و تاب‌آوری جامعه گام بردارد.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته

پانزدهمین همایش سالانه مسئولان دفاتر نمایندگی ولی فقیه در جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران

شهریورماه ۱۴۰۵