۴۰ سال، ۴۰ اقدام/ گزارش بیست و یکم: رودبار؛ وقتی همه خواب بودند ...

فرارسیدن چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، فرصت مناسبی برای مرور دستاوردها وموفقیت‌های کشور در حوزه‌های مختلف است. دهه فجر با انتشار ۴۰ گزارش به صورت روزانه، مجموعه‌ای از این موفقیت‌ها و دستاوردها را در حوزه‌های کاری جمعیت هلال احمر به طور خلاصه مرور می‌کنیم؛ خدمات هلال احمر در زلزله 7.3 ریشتری رودبار و منجیل، بیست و یکمین گزارش است.

2.4 میلیارد تومان هزینه امدادرسانی در زلزله رودبار

سه ساعت بعد از زمین‌لرزه، اولین گروه امدادی به رودبار رسید. شهر در تاریکی مطلق فرو رفته بود؛ با همان نگاه اول می شد فهمید وقتی خورشید بالا بیاید، هزاران نفر از اهالی، زنده نخواهند بود؛ زمین لرزه 7.3 ریشتری رودبار در ساعت 00:30 بامداد 31 خرداد 69، وسعت 600 هزار کیلومترمربعی شمال ایران از آذربایجان شرقی گرفته تا تهران را به لرزه درآورد و حدود 40 هزار کشته و 60 هزار مصدوم برجای گذاشت. بیشتر خسارت ها مربوط به دو استان گیلان و زنجان بود. آمارهای جمعیت هلال احمر نشان می دهد 29772 نفر از اهالی گیلان جان خود را از دست دادند، 39678 نفر مصدوم شدند و 10 شهر و 1871 روستای استان هم آسیب دید. ویرانی 35 هزار خانه، 170 مرکز درمانی و 3847 مرکز صنعتی و تجاری، چهره استان را کاملا دگرگون کرده بود. زنجان هم تلفات بالایی داشت؛ 9740 کشته، 20423 مصدوم، 883 روستای آسیب دیده، 14370 واحد مسکونی ویران، 542 مرکز صنعتی و تجاری تخریب شده و 16 مرکز درمانی از بین رفته، تمام آن چیزی بود که زمین لرزه برجای گذاشته بود.

نیروهای هلال احمر طی دو مرحله امدادرسانی به حدود 500 هزار خانوار خدمات دادند؛ در مرحله نخست که 10 روز زمان برد، بیش از 13 هزار امدادگر هلال احمر در قالب 400 تیم حضور داشتند و به پاکسازی جاده ها برای تردد، تخلیه مجروحان و دفن کردن اجساد، وصل کردن شبکه موقت مخابراتی و ارتباطی، مستقر شدن مراکز درمانی، ایجاد سرپناه برای بازماندگان و توزیع مواد غذایی، زیستی و پوشاک پرداختند. در همان روزهای ابتدایی، 350 دستگاه آمبولانس و دو فروند هلی کوپتر، حدود 22 هزار مصدوم را به مراکز درمانی منتقل کردند. نصب 100 هزار دستگاه چادر برای حدود 500 هزار خانوار و توزیع 58750 تن محموله غذایی، وسایل زیستی و لوازم پزشکی به مناطق زلزله زده، مهم ترین بخش های عملیاتی نیروهای هلال احمر را شکل می داد. مردم ایران نیز به پشتیبانی از زلزله زده ها شتافته بودند؛ آمارهای جمعیت هلال احمر نشان می دهد مجموع کمک های نقدی مردم و سازمان های خیریه داخلی حدود 1.2 میلیارد تومان بود.

مرحله دوم عملیات امدادرسانی از 10 تیر تا 30 بهمن 69 به اجرا درآمد. مشارکت در بازسازی یا احداث 130 هزار خانه و تهیه 6500 واحد پیش ساخته در مدت 5 ماه از جمله مهم ترین اقدامات هلال احمر بود. همچنین 50 مددکار اجتماعی به 6 هزار کودک که والدین خود را از دست داده یا گم کرده بودند، خدمات دادند. ارائه خدمات درمانی رایگان، پرداخت کمک هزینه زندگی، تحصیلی و تحویل وسایل زیستی، مواد غذایی و پوشاک از جمله مهم ترین خدمات ارائه شده به این کودکان بود.

تلفات سنگین و عمق حادثه باعث شده بود سایر کشورهای دنیا نیز در امدادرسانی شرکت کنند؛ 56 کشور در عملیات ها حضور داشتند و مجموعا 8500 تن کمک های امدادی، اقلام دارویی و مواد غذایی بین زلزله زده ها توزیع کردند. همچنین 960 پزشک، پرستار، متخصص و امدادگر به ارائه خدمات درمانی پرداختند. کمک های غیرنقدی خارجی از دارو گرفته تا تجهیزات سنگین خاکبرداری را شامل می شد طوری که 32 دستگاه آمبولانس، کامیون و وانت یا 9 سری تجهیزات فزیوتراپی در اختیار ایران قرار گرفت. براساس برآوردهای هلال احمر، در مجموع حدود 10 میلیون دلار آمریکا، 3 میلیون فرانک سوئیس، 8.8 میلیون ین ژاپن و 7 هزار پوند انگلیس کمک نقدی به حساب های جمعیت در دبی و تهران واریز شده بود. در سال 69، قیمت دلار آزاد حدود 141 تومان و رسمی 6 تومان بود.

جمعیت برای امدادرسانی به زلزله زده ها حدود 2 میلیارد و 439 میلیون تومان هزینه کرد که بیشترین آنها به ترتیب در عملیات امداد و اسکان زلزله زده ها با 1.6 میلیارد تومان، خانه های پیش ساخته و کمک به بازسازی منازل مسکونی و اماکن عمومی با 440 میلیون تومان و هزینه ها و کمک های نقدی پرداختی به خانواده های آسیب دیده و ایتام با 188 میلیون تومان بوده است.

جانفشانی امدادگران هلال احمر در کمک به زلزله زده ها را اما فقط می توان در این خبر دید: «در حین انجام عملیات امداد فوری، یک نفر از مدیران، دو نفر از کارکنان رسمی و دو نفر از امدادگران به دلیل واژگون شدن خودرو، جان خود را از دست دادند. همچنین دو نفر از امدادگران هم در عملیان نجات بر اثر ریزش آوار از ناحیه دست معلول شدند.»