40 سال، 40 اقدام/ گزارش هجدهم: بشردوستی بدون مرز با ارائه خدمات توانبخشی
فرارسیدن چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، فرصت مناسبی برای مرور دستاوردها وموفقیتهای کشور در حوزههای مختلف است. دهه فجر با انتشار 40 گزارش به صورت روزانه، مجموعهای از این موفقیتها و دستاوردها را در حوزههای کاری جمعیت هلال احمر به طور خلاصه مرور میکنیم؛ بررسی دستاوردهای معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی و خدماترسانی آن در داخل و خارج کشور هجدهمین گزارش است.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی جمعیت هلال احمر، معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی جمعیت هلال احمر از جمله بخش هایی است که در راستای سیاستها و اهداف فدراسیون بینالملی صلیب سرخ و هلال احمر و همینطور در زمینه شناخت و برطرف کردن نیازهای توانبخشی در کشور پس از پیروزی انقلاب تا کنون کارنامه چهل ساله ای را از خود به جا گذاشته است.
توانبخشی به عنوان یکی از وظایف جمعیتها در فدراسیون بینالمللی، مورد نظر قرار گرفته است و از همین رو جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران نیز همواره سعی بر این داشته تا در این زمینه به خوبی وظایف خود را در دو حوزه داخلی و خارجی انجام دهد.
با توجه به اینکه اهداف بشردوستانه در سرلوحه امور اجرایی تمام جمعیتهای ملی قرار دارد؛ جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران نیز با استعانت از خداوند متعال و براساس وظایف قانونی خود، کمک به امر توانبخشی را یکی از وظایف مهم خود قرار داده است . فعالیتهای توانبخشی جمعیت به استناد ماده 3 قانون اساسنامه و در چهارچوب وظایف مصوب فدراسیون بینالمللی جمعیتهای صلیب سرخ و هلال احمر جهان تحت عنوان کمک به امر توانبخشی در دو بند درون مرزی و برون مرزی و با اهداف کمک به اقشار آسیبدیده و معلول کشور پایهریزی شده است.

هر چند که فعالیتهای توانبخشی جمعیت هلال احمر برای اولین بار در دی ماه سال 1341 با شروع به کار نخستین مرکز توانبخشی با همکاری سازمان ملل متحد آغاز شد اما پیشرفت، توسعه و شکوفایی این فعالیتها را میتوان در چهل سال اخیر برشمرد.
افزایش مراکز توانبخشی از یک به بیش از 180 واحد در چهل سال اخیر
در طول سالهای پس از پیروزی انقلاب توسعه و راهاندازی مراکز توانبخشی در سراسر کشور مورد تاکید قرار گرفت تا جایی که تعداد این مراکز از یک واحد در سال 57 به بیش از 180 واحد در سال 97 رسیده است. در حال حاضر 6 کلینیک تخصصی توانبخشی در استانهای اصفهان و مرکز جامع توانبخشی تهران مشغول خدمترسانی هستند. همچننین اکنون سه تیم سیار توانبخشی(ارتوپد فنی) راهاندازی شدهاند.
مراکز توانبخشی جمعیت هلال احمر به دلیل خدمات مهمی که ارائه میکردند به عنوان یکی از ارگانهای مهم هلال احمر تبدیل شدند و از همین رو این مراکز در مجموعه معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی کار خود را پیگیری کردند و اکنون این معاونت در 31 استان کشور مراکز توانبخشی فعال دارد که مشغول خدمترسانی به هموطنان هستند. با توجه به ضرورت خدمترسانی مناسب، این مراکز به صورت مستمر پایش میشوند و بر اساس آمار عملکردی که از مراکز توانبخشی سراسر کشور دریافت میشود این مراکز مورد ارزیابی قرار میگیرند.

پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و با توجه به شرایط آغاز جنگ تحمیلی و بجای ماندن هزاران جانباز، مراکز توانبخشی جمعیت هلال احمر خدمترسانی به جانبازان را مورد تاکید قرار دادند و میتوان گفت که در مجموع فعالیتهای این معانت در ابعاد علمی و عملی گسترش پیدا کرد. اکنون در سراسر کشور مراکز توانبخشی آماده خدمترسانی به مددجویان و جانبازان هستند.
در طول چهل سال اخیر معاونت بهداشت درمان و توانبخشی جمعیت هلال احمر در عرصه داخلی دستاوردهای مختلفی را داشته است. راهاندازی بیمارستان فوق تخصصی توانبخشی نورافشار یکی از مهمرترین ظرفیتهای جمعیت هلال احمر برای ارائه خدمات توانبخشی است. همچنین علاوه بر خدمات توانبخشی به صورت مستمر در سراسر کشور نیز ارائه میشود. از سوی دیگر سعی شده که این خدمات روز به روز شکل بهتر، مناسبتر و استانداردتری به خود بگیرند. از همین رو در حال حاضر دستورالعملهای مور نیاز در حوزه توانبخشی و استانداردهای مراکز توانبخشی تدوین شده است. در این زمینه از استانداردهای بین المللی در ارائه خدمات توانبخشی نیز بهرهگیری شد و در این راستا میتوان به دریافت ISO در مرکز توانبخشی استان کرمان اشاره کرد.
همچنین با توجه به حادثهخیر بودن اقلیم ایران و به دنبال آن نیاز به خدمات توانبخشی پس از حوادث، پروتکل توانبخشی در حوادث و سوانح تدوین شد.

معاونت بهداشت درمان و توانبخشی جمعیت هلال احمر همواره همکاریهای علمی را نیز مد نظر قرار داده و در این زمینه میتوان به همکاری با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاههای علوم پزشکی در زمینه فناوری و آموزش دانشجویان توانبخشی و رزیدنتهای تخصصی ارتوپدی ،طب فیزیکی و توانبخشی و همچنین همکاری در برگزاری سمینارها، کارگاهها، کنگرهها و همایشهای تخصصی توانبخشی اشاره کرد.
علاوه بر این، معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی در راستای تدوین دستاوردهای خود نیز پیشگام بوده و در همین راستا پیشنویس سرفصل دروس جهت درج در کتاب فرآیند مدیریت آموزش در جمعیت هلال احمر تهیه شده است و همچنین کتب و جزوات تخصصی توانبخشی در زمینههای مختلف مانند کفش طبی ارتز و پروتزها تدوین شده است.
تاکید به بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی
در راستای استفاده هر چه بیشتر از ظرفیتهای موجود در داخل کشور این معاونت اقدام به همکاری با مراکز دانشبنیان جهت بومیسازی قطعات و تجهیزات توانبخشی کرد و همینطور تفاهمنامههایی با سازمانهای مردمنهاد، دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی برای استفاده از ظرفیتهای آنها منعقد شد.
از طرف دیگر استفاده از تکنولوژیهای نوین در ارائه خدمات توانبخشی به منظور افزایش سطح کیفی خدمات مورد تاکید بوده است.

دعوت از جمعیت هلال احمر ایران برای حضور در عملیات بینالمللی بنگلادش
در سال 2017 تیم فوریتهای پزشکی (EMTI) جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران به عضویت جمعیتهای ملی دارای واحدهای پاسخ اضطراری فدراسیون بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر (ERU) پیوست و بر اساس این عضویت از جمعیت هلال احمر در تمامی سوانح بین المللی دعوت به عمل می آید. در همین راستا به عنوان فدراسیون در عملیات بین المللی بنگلادش اعزام شد که در این عملیات 13983 مورد خدمت که به تفکیک شامل 6809 مورد ویزیت پزشکی، 3421 مورد پرستاری، 806 مورد مادر و کودک، 979 مورد بهداشت روان و 2068 مورد تغذیه توسط 1140 نفر نیروی فعال در این عملیات به آسیب دیدگان بنگلادشی ارایه شد.
شناخته شدن به عنوان Foca point در شورهای منطقه منا
معاونت بهداشت درمان و توانبخشی به عنوان Focal point در بین کشورهای منطقه منا نیز شناخته شده است که به دنبال آن کشورهای عضو از جمله مراکش، تونس، سوریه و عراق، دانشجویانی به این مرکز جهت آموزش در رشته ارتوپدی فنی فرستادند.
معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی جمعیت هلال احمر در کشورهای مختلفی حضور دارد و خدمات ارائه میکند. این معاونت علاوه بر حضور در کشورهای آفریقایی گسترش حوزه عملیاتی درکشورهای آمریکای لاتین را نیز در برنامههای خود قرار داد و در حال حاضر 3 مرکز در بولیوی، یک مرکز در نیکاراگوئه و یک مرکز در اکوادور فعال هستند.

پیگیری آموزشهای سلامت در زمینههای توانبخشی–همودیالیز و کمکهای اولیه در تاجیکستان، کمور، کنگو، غنا و ... از دیگر فعالیتهای معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی در عرصه بینالمللی است.
گزارش اول با عنوان «نذر آب؛طرحی که ادامه دارد » را بخوانید.
گزارش دوم با عنوان «برای زلزله کرمانشاه چه کردیم؟!» را بخوانید.
گزارش سوم با عنوان «تلاش برای پایان دادن به قصه پرغصه مردم میانمار» را بخوانید.
گزارش پنجم با عنوان «مهربانی به توان داوطلبی» را بخوانید.
گزارش ششم با عنوان «خدمت به زائران حرم امن الهی» را بخوانید.
گزارش هفتم با عنوان «پابه پای زائران» را بخوانید.
گزارش هشتم با عنوان «همراه بیماران، همدل سالمندان» را بخوانید.
گزارش نهم با عنوان «جوانان پیشتازان بشردوستی» را بخوانید.
گزارش دهم با عنوان «هشت سال دوشادوش رزمندگان دفاع مقدس» را بخوانید.
گزارش یازدهم با عنوان «چشماندازی روشن در رسیدن به خودکفایی تولید محصولات پزشکی» را بخوانید.
گزارش دوازدهم با عنوان «بشردوستی فراتر از مرزها» را بخوانید.
گزارش سیزدهم با عنوان «چتر حمایتی هلال بر سر بیماران» را بخوانید.
گزارش چهاردهم با عنوان «احسان ماندگار مردمی مهربان» را بخوانید.
گزارش پانزدهم با عنوان «فراتر از مرزها در اقدامات و عملیات بشردوستانه» را بخوانید.
گزارش شانزدهم با عنوان «پیمان جوانان برای پیشگیری از اعتیاد» را بخوانید.
گزارش هفدهم با عنوان « دریچهای برای امید به آینده با مشارکت ایرانیان» را بخوانید.