40 سال، 40 اقدام/ گزارش سی‌ویکم: خدمت بر فراز آسمان‌ها

فرارسیدن چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، فرصت مناسبی برای مرور دستاوردها و موفقیت‌های کشور در حوزه‌های مختلف است. تا دهه فجر با انتشار۴۰ گزارش به صورت روزانه، مجموعه‌ای از این موفقیت‌ها و دستاوردها را در حوزه‌های کاری جمعیت هلال‌احمر به طور خلاصه مرور می‌کنیم؛ معرفی فعالیت‌های مرکز امداد هوایی هلال احمر، سی‌ و یکمین گزارش است.

آغاز فعالیت مرکز امداد هوایی هلال احمر، به حدود 50 سال قبل بازمی گردد. زمانی که با به کارگیری بالگرد امدادی نخستین عملیات امداد هوایی هلال احمر کلید خورد، اما به منظور سهولت در به کارگیری خلبانان ورزیده و نیروهای فنی هلیکوپتری، جمعیت هلال احمر در سال 85، سهام 100 درصدی شرکت خدمات هلیکوپتری نوید را خریداری کرد. این شرکت در ابتدای همکاری با هلال احمر تنها دارای 2 بالگرد امدادی بود، اما در سال های گذشته، تعداد بالگردهای امدادی هلال احمر به 24 فروند افزایش پیدا کرده و طبق برآورد و چشم انداز هلال احمر و با توجه به تنوع و گستردگی حوادث کشور، این تعداد باید به 54 فروند برسد.

کاپیتان سیدعلی خمیسی، رئیس مرکز امداد هوایی هلال احمر با تشریح ماموریت های شرکت نوید که تحت نظارت مرکز امداد هوایی هلال احمر در سازمان امداد و نجات فعالیت می کند، می گوید: عملکرد پروازهای امدادی از کانال مرکز امداد هوایی هلال احمر ابلاغ می شود. در واقع اطلاعات و مختصات حوادث و نیاز به اعزام نیرو و بالگرد و همچنین سیاستگذاری های لازم در خصوص فعالیت و عملکردهای پروازی هلال احمر از طریق این مرکز انجام می شود.

فعالیت 27 پایگاه امدادهوایی هلال احمر در سراسر کشور

جمعیت هلال احمر در سراسر کشور دارای 27 پایگاه امداد هوایی است که با توجه به نیاز استان، حوادث و ... بالگرد امدادی هلال احمر به شکل ثابت یا موقت در استان مستقر می شود. پروسه اعزام بالگرد به استان در صورت اعلام وقوع حوادث هم به این شکل است که رئیس شعبه از مدیرعامل استان درخواست امداد هوایی می کند و مدیرعامل نیز در صورت استقرار بالگرد در استان، مجوز اعزام بالگرد می دهد. در حوادثی چون سیل و آبگرفتگی و برف و کولاک و ... که راههای ارتباطی بسته می شود، مرکز امداد هوایی هلال احمر مجوز اعزام بالگرد به منطقه را صادر می کند و بالگردهای امدادی هلال احمر با خلبانانی ورزیده و خبره به منطقه حادثه دیده اعزام می شود.

آغاز همکاری هلیکوپتری نوید با هلال احمر

همکاری هلال احمر و شرکت خدمات هلیکوپتری نوید به طور جدی از سال 85 آغاز شد. شرکت نوید قبل از سال 85، یک شرکت هواپیمایی بود. هواپیمایی کلمه ای کلی است و عمومیت دارد که هم هلیکوپتری و هم هواپیمایی را شامل می شود. در واقع، این شرکت، هواپیمایی نوید تِک(تکنولوژی) و دولتی بوده و توسط هوانیروز راهبری می شد، اما برای خرید تجهیزات با مشکلاتی مواجه شد که بر اساس آن باید استانداردهایی را در هواپیمایی رعایت می کرد. به همین دلیل جمعیت هلال احمر به منظور استفاده از امکانات شرکت در زمینه امداد و نجات هوایی، به کارگیری خلبانان زبده و نیروهای فنی، اواخر سال 85، هواپیمایی نوید را از سازمان دولتی با تمام امکانات از جمله 50 نیروی آن و 2 فروند هلی کوپتر میل آلفا و آلفا اکو، خریداری می کند و در تیرماه سال 86 عملا این شرکت با تمامی سهام به هلال احمر واگذار می شود.

کاپیتان بیرانوند مدیرعامل شرکت خدمات هلیکوپتری نوید در توضیح چرایی خرید این شرکت با تمام نیروهای آن، می گوید: «متخصصین در بخش هوانوردی ارزش مادی دارند مثلا یک خلبان هواپیما باید حداقل 3 هزار ساعت - نفر پرواز داشته باشد تا بتواند مسافر جابه جا کند. برای یک خلبان صفر بالگرد که بخواهد 200 ساعت بپرد، با قیمت دلار امروز حدود 4 میلیارد تومان هزینه شده است. بنابراین و از آنجاکه نیروهای شرکت نوید، از تجربه لازم برخوردار بودند، نیاز هلال احمر به استخدام نیروی زبده نیز برطرف شد.»

البته بر اساس استانداردهای هواپیمایی کشوری، شرکت های هلیکوپتری و هواپیمایی، باید از قوانین خاصی تبعیت کنند. به عنوان مثال دو سوم از هیات مدیره 5 نفره شرکت، باید حداقل 10 سال سابقه هوانوردی و 5 سال هم مدیریت هوانوردی داشته باشند. مدیریت شرکت هلیکوپتری نوید هم باید 5 سال سابقه مدیریت کلان هوانوردی داشته باشد. به همین دلیل بعد از سال 85 تمام مدیران عاملی که مسئولیت مدیریت این شرکت را برعهده داشتند، هوانورد بوده اند. در واقع شرکت نوید تحت نظارت مستمر و مستقیم سازمان هواپیمایی کشوری در حوزه های عملکرد پروازی، تعمیرات، تولید و ارتقاء ایمنی پروازها و حتی مجوزهای پروازی خلبان ها و ... است که این نظارت از بهترین و بزرگترین محاسن شرکت نوید به حساب می آید.

ماموریت های هلیکوپتری نوید

دو ماموریت اصلی شرکت خدمات هلیکوپتری نوید؛ بحث های بازرگانی و مردم یاری و امداد و نجات است. همکاری این شرکت با هلال احمر به صورت قرارداد پیمانکاری و در چهار زمینه انجام می شود. اولین قرارداد، راهبری است که وظیفه تامین خلبان ها و فنی های پروازی برعهده شرکت نوید است. مسئولیت تعمیر و نگهداری هلی کوپتر ها هم با شرکت نوید است البته تا جایی که مجوز آن را دارد.

قرارداد بعدی، قرارداد تند مصرف است که بالگردها باید به روز باشند؛ خرید روغن، قطعه برقی و .... و قرارداد آخر هم قرارداد سوخت است که با همکاری سازمان امداد و نجات، هزینه سوخت بالگردهای شرکت به صورت یارانه ای تامین می شود.

به گفته کاپیتان بیرانوند، مسئول اجرایی شرکت نوید، دبیرکل جمعیت هلال احمر و قراردادهای شرکت به شکل مستقیم برعهده معاون پشتیبانی و خزانه دار هلال احمر است و البته ناظر بر حسن اجرای قراردادهای شرکت هم مرکز امداد هوایی سازمان امداد و نجات است.

24 فروند بالگرد و توان تولید سالانه 18 هزار ساعت پرواز

در تمام دنیا فقط هلال احمرِ 15 کشور خدمات هلیکوپتری مستقل دارند که مستقل ترین مجموعه هم در میان آنها به گفته کاپیتان بیرانوند، هلال احمر کشور ایران است و در حال حاضر دارای 24 فروند بالگرد با توان سالانه 18 هزار ساعت پرواز است. مدیرعامل شرکت هلیکوپتری نوید با تاکید بر اینکه بهترین و به روزترین بالگردهای کشور در هلال احمر است، عقیده دارد بهترین خرید برای هلال احمر، بالگردهای میل بوده است؛ چراکه در حوادث به هلیکوپتری نیاز است که حمل بار و مجروحان و مصدومان به سهولت انجام شود: «13 فروند بالگرد میل داریم. میل 13 تن وزن دارد. 2 موتوره است، 4 تن بار داخلی و 4 تن بار خارجی می تواند حمل کند. این بالگرد از نوع کلاس یک دنیاست. 6 فروند هم 412 داریم که به روزترین بالگردهای کشور هستند. این بالگردها هم 4 ملخه و 2 موتوره هستند.»

کاپیتان بیرانوند در توضیح کلاس یک بودن بالگردهای میل می گوید: «کلاس یک دنیا که می گوییم تعریف و استانداری دارد، خلبان خاصی باید داشته باشد. در بالگردهای کلاس یک، در صورتی که حین پرواز یک موتور بالگرد خاموش شود با موتور دیگر می توان تا فرودگاه بعدی پرواز کرد. البته درجه حرارت و وزن هم بسیار مهم است. بالگردهای کلاس دو دنیا، 412 ها هستند. در کلاس دو، استاندارد دنیا این است که اگر یک موتور در حین پرواز از دست برود، خلبان دور و اطراف خودش جایی ایمن برای فرود پیدا کند اما در کلاس سه، بعد از رفتن موتور دیگر هیچ فرصتی نداریم. این بالگردها یک موتوره هستند و با از دست دادن موتور، باید همانجا در محل پرواز فرود بیاییم. 205 و 214 از نوع کلاس سه هستند که کلا هلال احمر 6 فروند از این بالگردها دارد.

کاپیتان بیرانوند با بیان اینکه 19 فروند از بالگردهای هلال احمر از بهترین و قویترین بالگردهای کشور هستند، به حادثه سقوط هواپیمای تهران - یاسوج و عملیات موفق پروازی بالگردهای هلال احمر در این حادثه اشاره می کند: «در حادثه تلخ یاسوج یکی از مسئولان کشور به من گفت من می دیدم که فقط بالگردهای هلال احمر در ارتفاع بالای 14 هزار و 600 پایی می نشینند و دیگر ارگان ها از چنین توانایی برخوردار نیستند. از 10 هزار و 500 پا به بالا بالگردها برای پرواز مشکل دارند در دنیا هم نشستن بالگرد در ارتفاع 14 هزار و 600 پایی یک کار بسیار بزرگی به حساب می آید اما بالگردهای قوی تا نیم ساعت مجازند و می توانند در چنین ارتفاعی پرواز کنند. به همین دلیل در حادثه یاسوج بچه های ما حماسه ای دیدنی خلق کردند. البته ناگفته نماند که خلبانان ما هم از به روزترین، حرفه ای ترین و با تجربه ترین خلبانان هلیکوپتری کشور هستند درواقع عصاره خلبانان کارورزیده هلیکوپتری کشور در هلال احمر جمع است.»